Titulusquartus

a romanis et dictus quirinus ab haſta quā conſueuerat portare. Nam quiris lingua ſabina idēeſt ꝙ haſta et ꝓ maximo deo eum habebāt poſtIouē. Ecce quales dij romanorū gentiliū. Iupiter quē dicebāt ſummū deum. qui fuit ſceleratiſſimus homo. qͥ expulit patrē Saturnū a regno vtip̄e regnaret in creta. cōſtuprator virginū. adulter et ſodomita vt dicitur de ganimede. Romulus fratricida princeps latronū finitimis infeſtꝰet raptor ſabinarum.Poſt morte Ro §. II.muli vt dicit titus liuiꝰ li. j. de origine vrbis. patres cōcedente eis populo ꝙ ipſi eligere poſſentſucceſſorē romuli Numā pompiliū qͣꝫuis nō eſſetde romanis ſed de ſabinis. ꝓpt̓ magnā famā eiꝰde iuſticia et religione elegerūt in regnū ſuū. Uidens aūt numa ſic electus ſine legibꝰ regnū ſtarenō poſſe. et qꝛ circa leges dandas inſiſtere nō valeret niſi pax eſſet in vrbe. ſtatim in principio regni ſui fecit in circuitu paceꝫ. quā et habuit tototꝑe regiminis ſui ſcꝫ. xliij. anniſ. Licet Sutropidicat. xlj. annis. Facta aūt pace cōſtituit templūdeo Iano. cuius clauſio ſignificaret pacē vt qͣſpax incluſa maneret apud romanos. eius aūt apertio ſignificaret bellū. quaſi vt oēs milites quiad bellū exirēt: incolumes reperient̉ in eo reuertentes de p̄lio. Quo facto totus vacabat legibꝰcōdendis et ſacris inſtituēdis ⁊ ordinādis .ſ. aliquos deos in ciuitate inſtituēs colēdos eſſe. tradens modū colēdi eos ⁊ circa cerimonias ⁊ huius ſacra occupauit maiorē ꝑtē vite ſue. Eo mortuo tullius hoſtilius qͥ ei ſucceſſit in regno ſtatimaperiri fecit templū Iani ⁊ bella agens totꝰ bellicis rebus deditꝰ fuit. Ab illo ergo tꝑe nume vſqꝫ ad octauianū auguſtū ſub quo natus eſt xp̄s:tm̄ fuit ſemel clauſum templū Iani: ſcꝫ poſt primum bellū punicū. ſub manilio cōſule. Tꝑe verooctauiani vrbe quieſcēte a bellis poſtqͣꝫ ab eo victus eſt antoniꝰ. iterū clauſum fuit. et ꝑ ꝯſequēsa tꝑe nume vſqꝫ ad tꝑa octauiani nō habueruntromani pacē niſi vno anno. nec ante numā habuerunt: qꝛ romulus ꝯtinuo bella geſſit. De ip̄o aūtIano cui numa templū fecit ſciendum. ꝙ ip̄e regnabat in monte ianiculo qui mō eſt intra vrbēpro ꝑte ⁊ in ꝑtibus vicinis. eo tꝑe quo ſaturnusexpulſus a filio ſuo ioue. venit de creta in ꝑtes īlas. Et qꝛ ſaturnus docuit vineas colere ⁊ ciuiliter viuere: ideo receptus eſt a iano in ſociū regniIano vero mortuo ⁊ deificato ẜm opinionē illorum: attribuebāt ei poteſtatē oīa claudēdi ⁊ aperiendi. Et ideo numa cōſtituit ſibi templū qd̓ voluit ꝓ diuerſis temporibꝰ claudi ⁊ aperiri vt dictum eſt. ¶ De legibꝰ inſtitutis ab eo dicit Iſid̓.di. vij. ca. Moiſes. Numa pompilius qͥ romuloſucceſſit in regno. primus romanis leges inſtituit. et di. j. dicit̉. Ius quiritū dicit̉ lex romanorūquia ſolū quirites .i. romani illis legibꝰ vtuntur.Ubi dicit glo. ꝙ romani ibi dicunt̉ om̄s ſubditiromano imperio. Unde et alio mō dicunt̉ legesimperiales. Et quot ſint genera illarū legum ſeu

nomina per totū diſt. ij. ibi declarat̉. Addidit etiſte numa duos menſes ad annū ſcꝫ ianuariū eifebruariū. qꝛ prius annus diuidebat̉ in decē meiſes. ¶ De numa pompilio dicit Aug. de ciui. deili. vij. ca. penul. et allegat varronē. ꝙ cū quidambubulcus agrū iuxta Ianiculū vbi erat ſepulcrūnume araret. ſub terra effoſſa archā repperit. inqua erāt libri ſeptē. in quibꝰ cōtinebant̉ inſtitutaſacroꝝ edita a dicto numa pompilio. que inſtituta fuerāt ab eo diabolo inſtigante. Nā ip̄e numaait Augꝰ. ydromanciā facere cōpulſus eſt. vt inaqua videret imagines deoꝝ. vel potius ludificationes demonū a quibꝰ audiret quid in ſacricōſtitueret ⁊ obſeruare deberet. Qd̓ genus diuinationis idem varro a perſis dicit allatū. quo etip̄m numam et poſtea pitagorā ph̓m vſum fuiſſcōmemorat. Ubi adhibito ſanguine humano etiam inferos ꝑhibet ſuſcitari. Cum aūt dicti libriinuenti fuiſſent p̄ſentati. pompiliꝰ p̄tor de auctoritate ſenatus fecit incendi publice. Ideo aūt nma occultos habere voluit: qꝛ noxioſ putauit hominibus. Ideo aūt ſenatus incendi fecit: qꝛ doctrina eoꝝ videdat̉ retrahere a religione ⁊ cultura deorū dicit valerius.§. IIITercius rex romanorum dictus eſt Tullius hoſtilius. hic deditus fuit bellicis rebꝰ. Unde et templū Iani apriri fecit. et pacē faſtidiēs occaſiones bellorū q̄ſiuit. incipiēs ab alba q̄ fuerat quaſi mater rome.qꝛ romulus edificator rome deſcēdit a regnantibus in alba ꝑ matrē. Et hec due ciuitates ſcꝫ alba et roma erāt ſatis amice adinuicē vſqꝫ ad iſtūtulliū regem romanoꝝ terciū. Hic aūt ꝓuocauitalbanos multotiēs ad bellū. iam certantibꝰ adinuicem cuiꝰ iſtarū duarū ciuitatū deberet eſſe imperiū. vt narrat Titus liuius li. j. Et cum quadvice ꝓducti eſſent exercitus vtriuſqꝫ ciuitatis adpugnandū ꝯuenerunt duces exercituū in hāc viam ſumendā ad vitandū occiſionē plurimoꝝ. vtres germani de exercitu romanoꝝ fortes viribet in armis ſtrennui qui dicti ſunt oratij: bellarēcum alijs tribꝰ germanis de exercitu albanoꝝ qͥdicti ſunt curatij. et ip̄i nō imparis virtutis ⁊ ceteris quieſcentibꝰ ex his quorū eſſet victoria: illus gentis eſſet imperiū. Bellantibꝰ ergo adinuicem oratijs tribus cum totidē illis curatijs. duoex oratijs interfecti ſūt tercio ſuꝑſtite ex curatijsnullus occiſus ſed omnes tres grauiter vulnerati. Qui ſanus remanſerat ex oratijs. cogitans ſeſimul tribus nō poſſe reſiſtere ⁊ ſi vulneratis. fugam ſimulauit vt tres illos ip̄m inſequi temptartes abinuicē ſepararet. Quibus ab inuicē remotis: ſe vertit ad inſequētes. Et primū qui ſibi magis appropinquauerat cum eo cōgrediens eū occidit. Deinde aliū ſuperuenientē et demū terciū.Quibus interfectis reuertitur ad ſuos cū ingeti leticia romanoꝝ. et ſic imperiū adiudicatū eſromanis. Cum autem oratius ille intraret romavictorioſus cum ſpolijs illorum trium curatiorūquos occiderat. germana eiꝰ videns ſpolia vni