Citulusquartus

ꝑcuſſus eſt. ⁊ regnuꝫ iudee ad herodem peruenitquod ſibi collatum fuerat rome a ſenatu ad inſtātiam ⁊ p̄ces antonij ⁊ auguſti octauiani. qui herodes fuit alienigena ex ꝑte ydumeo ⁊ mr̄e de arabia: quo regnante natus ē xp̄us ⁊ impleta ꝓphetia Iacob ſupra dicta. vn̄ Mathei. ij. dicit̉. cū natus eſſet ih̓us in diebus her odis regis iudee. ⁊cͣ.¶ Capitulum quintum.Oſt monarchiamgrecoruꝫ inchoatam in alexandro magno. ⁊ poſt mortem eius diminutam ⁊partitam in regna quatuor .ſ. aſie ⁊ egypti: macodonie ⁊ ſyrie. Sequit̉ quarta monarchia mundique vltima creditur. ⁊ eſt romanoꝝ ẜm viſionesdanielis de ſtatua cuius tibie erāt ferree ⁊ pedesmixti tamē cū terra. ⁊ de quatuor animalibus exeuntibus ex mari. quorū vltimū beſtia diſſimilisalijs habens dentes ferreos cūcta comminues ⁊pedibus ſuis cōculcans. ⁊ ſignatur ẜm doctoresimꝑium romanoꝝ qd̓ inchoatū eſt ſub Iulio ceſare qui fuit ante xp̄i natiuitatē ⁊ ꝑmanſit vſqꝫ in p̄ſentē diem. M.cccclviij. Unde ⁊ diuturnior ceteris. Nam qͣꝫuis cōſtantinus tranſtulerit ſedē imperij ab vrbe incōſtantinopolim in grecia. Et poſtea ab adriano ⁊ leone ſummis pōtificibus a grecis trāſlatū ſit in francos. quoꝝ primus fuit karolus magnus. Exinde a frācis ſit trāſlatū in theutonicos quorū primus. otto primus ⁊ vſqꝫ hodieapud eos ꝑſeuerat: ſemꝑ tn̄ dictus eſt ⁊ dicit̉ imperator romanoꝝ. A ſuꝑioribus igitur inchoātes vt habeat̉ initiū regni eius ⁊ modus variꝰ regiminis. Regnū latinoꝝ vt ait Uincen. in ſpecu.hiſto. li. vij. ca. j. ſublatio primo rege eoꝝ ortū habuit qui fuit temꝑe aioth iudicis iſrael. ⁊ durauitvſqꝫ ad annū. viij. darij ytaſpis. qͥ annꝰ fuit octuageſimus poſt tranſmigrationem babilonis: ⁊ dicimus poſt reuerſionem a captiuitate in iudeam.Cucurrit tale regnū ꝑ annos octingentos octuagintanouem. Et habuit ſex reges latinos. quorūprimus fuit latius. Quatuordecim reges albanos quoꝝ primus fuit aſchanius. Septem auteꝫhabuit reges romanos quoꝝ primus fuit Romulus qui ciuitateꝫ rome primus condidit vbi ⁊ regnauit: a quo vrbs denominata ē. ⁊ hoc temporequo regnauit in iuda achas rex vel ẜm alios filieius ezechias. Ultimus aūt hoꝝ ſeptem regū remanoꝝ fuit tarquinꝰ ſuꝑbus. quo expulſo ꝑ brutum ꝓpter adulteriū ꝑpetratum in lucretiam: deinde per conſules romani ſuū dominiū gubernarūt. qui erāt temꝑales .i. ꝑ annuꝫ conſul aſſumptꝰcuram reipublice adminiſtrabat. ⁊ hic modus regiminis. per. cccclxij. annos ſeruatus eſt. poſt qd̓Iulius ceſar ſibi imperiū ſolus vſurpauit. ¶ Exhis aūt conſulibus quoꝝ temꝑe facta ſunt aliquanotabilia a Romanis breuiter explicant̉. Nā primo āno fuit brutꝰ qͥ abſtulit tyrannidē regū. Deinde anno. xl. decem viri cōſtituti ſunt. Camillusaūt conſul fuit āno. cxxxvj. Quintilius dictatoranno. cxlviij. Papirius ꝯſul āno. clxxxvj. Mau-

lius ⁊ Harchus regulus anno. ccxliij. Publiuscornelius ſcipio anno. ccxcij. Fabius dictator maximus anno. ccxcviij. Lutius emilius paulus terentius varro anno. ccxcix. Iouinus ⁊ marcellusanno. ccciij. Claudius marcus limus ſalimatoranno. cccv. Scipio affricanus. ccclxj: anno. Scipio affricanus iunior anno. ccclxiiij. poſtea ſcipionaſicha. Deinde poſtulemus ⁊ marcellus. Marius ⁊ gneus fuerunt. Silla anno. ccccxxij. Marchus tullius Cicero Pompeius ⁊ craſſus annocccclvij. Et tempore Scipionum fuerūt bella punica id eſt contra carthaginenſes. Tempore marij iugurtinum. Tempore ciceronis kathellinarium. vt refert magiſter Thomas anglicus ī expoſitione quam fecit ſuper decem primos libros deciuitateᶠ dei. In hiſtoria francorum legitur ꝙ tempore aioth qui fuit ſecundus ex iudicibus iſraheledificata eſt troya a quodam dicto troyo. ⁊ ſtanscentum octuagintaquinqꝫ ānis tempore Iabdoiudicis iſrahel. capta ⁊ deſtructa eſt a grecis propter adulterium ⁊ raptum Helene vxoris menelai greci a paride filio priami regis troyanorumEt tunc eneas qui tamen ipſam ciuitatem prodiderat qͣꝫuis conſanguineus priami eſſet. inde recedens venit cum magna claſſe in ytaliam. Culatinus rex dedit in vxorem vnicam filiam quamhabebat vocatam Laniniam. Rex latinus prius ꝓmiſerat filiam ſuam laniniam turno. ⁊ quinon ſeruauit promiſſum quoniam dedit eaꝫ eneadueniente de troya in ytaliam: rex rutilorum cūturno mouens bellum cōtra latinum in primo cōgreſſu occiſus eſt rex latinus a turno ⁊ etiam plas gigas filius euandri regis: qui venerat in aiutoriū latini ⁊ enee. In ſecundo prelio occiſus ēturnus ab enea. In tercio occiſus eſt eneas ⁊ relatus in deum. Condidit auteꝫ eneas ciuitatē quāvocauit lauinium. vbi regnauit tribus annis.filius eius aſchanius. xxvij. Sed poſtea aſchanus edificauit aliam ciuitatem quam vocauit albam prope romam. ⁊ Lauinium dimiſit Lauinimatri ſue vel nouerce ẜm alios. ⁊ tranſlatum ē regnum Lauinienſe in albam: vbi regnauit Aſchanius. Et durauit regnum illud albanorum vſoad tempus tullij hoſtilis: tercij regis romanorū..§. IReſumendoigitur a primo rege romano hic fuit Romulus ciius frater Remus fuit de quorum ortu ⁊ genenſic ait Iuſtinus libro. xliiij. Amulius fuit vltimꝰrex albanorum hic fratrem ſuum maiorem natinumitoremqꝫ vocatum a regno expulit. Filiam/qꝫ ip̄ius numitoris vocatam ream. vel ẜm alioyliam adimendi partus gratia in perpetuam viginitatem demerſit dee veſte dedicās. ⁊ hoc egine quis vltor patris ex ea naſceretur. Sed cuꝫ iſluco martis clauſa maneret: geminos ē enixa incertum vtrū ex ſtupro an ex marte. quāuis autēIuſtinus ſic loquatur: ẜm opinionem illius tꝑishͦ expͥmit. Nā ex ſtupro credit̉. vl̓ ſaltim ex demone incubo. hos genitos amulius exponi iuſſit v