Titulusquartus
dicatur de deo ⁊ ceteris creaturis: ſꝫ analogice. qͣre deꝰ nō pōt poni in diuiſione eoꝝ q̄ ſunt vt ī aliquo p̄dicamento exiſtat: ſꝫ excedit om̄e ens predicamentoꝝ. Item errauit circa materiā ꝓuidentiequā poſuit triplicem vt ponit Tho. in prima ꝑtedicens triplicē eſſe ꝓuidentiā. primā qua ꝓuidet̉creaturis intellectualibus et toti mundo quo adgenera ⁊ ſpēs: hanc deo attribuit. Scd̓am qua ꝓuidet̉ ſingularibus animaliū ⁊ plantaꝝ qͣꝫtuꝫ adgeneratōeꝫ ⁊ corruptōneꝫ ⁊ alias mutatōnes naturales. hanc attribuit dijs qui celū circuer̄t. Terciaꝫ qua ꝓuidet̉ rebus ꝑtinentibꝰ ad hūanā vitāſeu actibus humanis: hāc attribuit demonibus.Sed om̄ia hec rōnibus reprobat beatꝰ Tho. ibi.Eſt em̄ vna dei ꝓuidentia qua om̄ibꝰ ſimul ꝓuidetur optime iuxta illd̓ Sap̄. vj. Ipſi eqͣliter ē cura de om̄ibꝰ. Ex his quiſqꝫ ſcire pōt illud Hiere.Stultꝰ factꝰ eſt om̄is hō a ſcīa ſua. vicꝫ niſi adiuuetur a ſcīa dei. Mortuus eſt aūt plato anno.xxj. darij filij artarxerſis qͥ ⁊ ochus dictꝰ eſt. et vtdicit de eo ſeneca epl̓a. xviij. Plato natali ſuo deceſſit. ⁊ annū vnū atqꝫ octuaginta ꝯpleuit ſine vlla deductōne. Ideo magi qͥ tūc athenis erāt. immolauerūt defuncto amplioris fuiſſe ſortis qͣꝫ himane rati. qꝛ ꝯſummaſſet ꝑfectiſſimū numerum:quē nouē nonies multiplicata ꝯponunt. Aug. tn̄xj. li. de ciui. dei ait. Labeo platonē inter ſemideos ponit. ⁊ herculē ⁊ romulū. Semideos autemhominibꝰ p̄fert. vtroſqꝫ tn̄ inter numina collocatNos aūt platonē nec quicqͣꝫ homini xp̄iano ꝯꝑamus. ſimiliter Hiero. ſuꝑ eccl̓i. ponit platonē cuꝫalijs antiquis ph̓is ethnicis damnatū. ¶ Patetetiā ex dictis his tꝑibus floruiſſe architam tharētinū cum plato fuerit eius auditor. De quo Tullius li. de ſenectute ſic ait. Archita tharētinꝰ cumeius ſermoni plato athenienſis intereſſet. nullamcapitaliorē peſtem qͣꝫ corꝑis voluptateꝫ dicebahominibꝰ a natura datā. Cunqꝫ nil mente p̄ſtabilius deus dediſſet homini huic diuino muneri nihil tam eſſe inimicū qͣꝫ voluptatē. Qd̓ vt magisintelligi poſſet. fingebat animo tanta corꝑis voluptate aliqua incitatū quanta ꝑcipi poſſet maxima. nemini cenſebat fore dubium quin tādiu duꝫvita gauderet: nihil agitare mente. nihil cogitatione. nihil ratōne ꝯſequi poſſet. Idem de eo. li. deamicicia. Natura nihil ſolitariū amat. vn̄ verumeſt quod ab archita tharentino vt opinor dici ſolituꝫ a ſenibus noſtris audiui. ſi quis in celū aſcēdiſſet naturamqꝫ mundi et pulcritudinem ſydeꝫaſpexiſſet: in ſuauem illi ſine amico ⁊ ſocio admiratōnem fore. quod iocundiſſima foret ſi aliqueꝫcui intimaſſet habuiſſet. Ualerius de eo. lib̓. iiij.Tharentinus archita villico ſuo: ſumpſiſſem inquit̉ a te ſupplicium niſi tibi iratus eſſem. Maluienim impunitum relinquere: qͣꝫ propter iram iuſto grauius punire. Agellius li. noctium atthicarum de eo. Fauorinus philoſophus affirmat fimulacrum columbe e ligno ratōne quadaꝫ et diſciplina mechanica factum ad Arhitam volaſſe.Uincen. libro. iiij. ca. viij. huius ſententia de anima hec eſt. Anima ad exempluꝫ vnius compoſi-
ta eſt: que ſic illocaliter dominat̉ in corpore: ſicutvnum in numeris. Nullū ſcelus deniqꝫ nullū facinus eſt: ad quod ſuſcipiendū non libido voluptatis impellat̉.Redeundo SXXVII.ad hiſtoriā artarxerſis regis ꝑſaꝝ qui ⁊ aſſuerucredit̉ vt dictū eſt ſupra: hic ex filijs quos habuit centū quindecim: tres tm̄ fuerūt iuſto matrimonio ſuſcepti. Dariꝰ. Arabathus ⁊ ochus. Ex hisdarium contra moreꝫ ꝑſarum apud quosˡ rex nōniſi morte mutat̉: ꝑ indulgentiā pater viuus fecit regem vt ait Iuſtinus li. x. Sed darius ꝓ tanti remuneratōne beneficij: ſcelus patricidij in patrem cogitauit: ⁊ ad ſocietatē facinoris quinquaginta fratres aſſumpſit: cauſa ꝟo patricidij ſceleratior ipſo patricidio fuit. Nam rex Artarxerſesaſtaſiam ſiri fratris ſui pelicē in matrimoniuꝫ fuſceperat. hac patrem cedere ſibi ſicuti regno Darius poſtulauerat. Quod quidē artarxerſes primum ꝓmiſit. Deinde penitentia ductus vt honeſte negaret qd̓ temere ꝓmiſerat: ſolis eam ſacerdotio p̄fecit quo ꝑpetua illi ab omnibus viris pudicicia imꝑabatur. Hinc exacerbatus iuuenis cōiurat ꝯtra patrem: ſed dep̄henſus cum ſocijs deletus eſt: ꝯiugeſqꝫ omniuꝫ cum liberis interfectoſunt. Poſt hoc artarxerſes morbo ex dolore contracto decedit. hereditas regni Ocho traditur qͥtimens parē ꝯiuratiōeꝫ regiam cognatoꝝ cedeſtrage principiū replet: nulla nō ſanguinis nō ſexus nō etatꝭ miſcd̓ia motꝰ atqꝫ ita veluti pacificato regno bellū ad ſuſis infert. In qͦ bello adu̓ſusꝓuocatorē hoſtiū codomanꝰ qͥdaꝫ cū om̄i fauorꝓceſſit. ⁊ hoſte ceſo victoriā ſuis obtinuit: ob qꝛarmenijs p̄fectꝰ ē. Deinde pꝰ mortē ochi ad mēoriā priſtine ꝟtutis rex a ppl̓o ꝯſtitutꝰ ē: ¶ Hꝰ ochitꝑe demoſtenes orator agnoſcit̉. De qͦ Ualeriuli. viij. Demoſtenes cū primā litterā artis rhetorice ꝓferri nō poſſet ꝓpter vocꝭ exilitatē oris ſui vciū tanto ſtudio expugnauit vt nullꝰ exp̄ſſius qd̓volebat ꝓferret. Idem gracilē nimis vocē continua exercitatōne ad gratū auribꝰ ſonum ꝑduxitIdē ob laterꝭ infirmitatē diſcutiēdā ml̓tos ꝟſusvno impetu ꝯplebat. eoſqꝫ aduerſa loca celeri ędu ſcandēs ꝓnūciabat. ac vadoſis littoribꝰ īſiſtēdelamatōes fluctuū ſtragoribus obſiſtentibꝰ edebat. Ore qͦꝫ calculis inſertis multuꝫ ac diu loquierat ſolitꝰ. qͦ nauiū ꝓmptius eēt ⁊ ſolutiꝰ. Hic eſtdemoſtenes qui ſtomachū laidis nobiliſſime meretricis iocādo ſb̓palpās ⁊ queritās hͦ quantumCū illa diceret Mille denarijs. Rn̄dit. Ego penitere tāti nō emo. De eo. yſid̓. li. j. ethimo. Demoſtenes orator fabl̓a adu̓ſus philippū vſus ē. Quicū ab atheniēſibꝰ poſtularet vt ſibi. x. oratores darēt ⁊ diſcede̓t: finxit ille hāc fabulā qͣ diſſuaderetdicēs. lupos aliqn̄ paſtoribꝰ qͦꝝ diligētiaꝫ deciꝑeuoluiſſent ſuaſiſſe. vt ī amiciciā ꝯuenirēt: ea tn̄ cōditōne vt ſibi canes in qͥbꝰ cā erat iurgioꝝ vice ſecuritatꝭ traderent̉. Annuere paſtores ⁊ ī ſpe ſecuritatꝭ canes dede̓. qͦs ouiū ſuaꝝ vigilantes cuſtodes hēbant. Tūc lupi adēpta oī formidine oēm