¶ Titulustercius
chriſtū ⁊ habitabunt confidenter in eccleſia. Et hͦeſt nomen quod vocabunt eū .ſ. populus de iudā ⁊ iſrael conuerſi in primo aduentu vel circa ſecundum: dominus iuſtus noſter et ꝑ hoc oſtendtur ꝙ dauid iſte. id eſt chriſtus ſuſcitatus erit dominus vniuerſoꝝ: et ꝑ cōſequens deus. Unde qͣꝛdn̄s ideo reuerendus ⁊ timendus ꝑ verā fidem.et qꝛ iuſtus: ideo fiducialiter expectandus qꝛ reddet bonis valde bona. Et quia noſter ideo amplexandus et amandus ꝑ veram charitatem. ¶ Exhac ꝓphetia oſtendit̉ ꝙ chriſtus meſſias ꝑ ꝓphetas ꝓmiſſus. ſit verus deus ⁊ homo. quia cōiteromnes hebrei tenent hanc ꝓphetiā de meſſia dictam. Et ſicut in hoc qd̓ dictū eſt. Suſcitabo dauid germen iuſtum inſinuat̉ vera humanitas. itex hoc quod hic dicit̉. hoc eſt quod vocabūt eumdominus iuſtus noſter: oſtendit̉ eius diuinitas.Et firmat̉ hoc ꝑ litterā hebraicā. qꝛ vbi habemusdn̄s iuſtus noſter. in hebreo habet̉ nomen domini thetragrammaton. quod quidē nomē eſt proprijſſimū inter nominā diuina ⁊ ꝓpter hoc de nullo dicit̉ niſi de deo vero. Rabi moyſes maximusdoctor hebreoꝝ in libro directionis ꝑplexoꝝ idēdeclarat dicēs. ꝙ oīa noīa diuīa deriuata ſunt aboperibus diuinis. pret̓ nomen domini thetragrāmaton quod eſt appropriatum altiſſimo creatori.qꝛ ẜm ip̄m ſignificat diuinā eſſentiam cum ꝓprietatibus ſuis intrinſecus. Cetera nomīa diuīa poſita ſunt ab operibus diuinis. ſicut patet de hͦ nomine heloy. ⁊ adonay que inter cetera alia videntur magis ꝓpria. et tamen hoc nomen heloy imponit̉ ad ſignificandū deū ex generali ꝓuidētia.ꝓpter hoc nomen iſtud cōmunicat̉ alijs. Nam ⁊iudices et ſapientes dicunt̉ in ſcriptura aliqn̄ hloy. Unde in psͣ. vbi in latino dicit̉. Ego dixi dijeſtis: in hebreo habet̉ heloy eſtis. Similiter hocnomen adonay ponit̉ ab vniuerſali preſidentia.et ideo etiā iſtud cōicatur alijs vt dicat̉ de potentibus ⁊ regentibus adonay. non ſic eſt de iſto nomine thetragramaton quod ſignificat diuinā eſſentiam nudam ⁊ puram abſqꝫ reſpectu ad extraEt ſic iſtud nomen nō eſt cōicabile alteri vt dicitrabi moyſes prefatus. Ex quo concludit̉ ꝙ cumchriſtus meſſias vocet̉ hoc nomine ꝙ ſit verꝰ deSi aūt dicat̉ ꝓut a quibuſdam iudeis obijcit̉contra predicta. ꝙ etiam iſtud nomen thetragrāmaton non dicit̉ de deo tm̄ ſed etiā de alijs: namEzech. vlti. de illa ciuitate ibi deſcripta dicit̉. Etnomen ciuitatis dominus. ibidē loco cuius in hbreo habet̉ nomen dn̄i thetragramaton. Et Geneẜ. xxij. vbi nos habemus. Et vocauit abraā nomen loci illius dn̄s videt: in hebreo habet̉ nomēdn̄i thetragramaton. Et in libro iudicū vbi noshabemus. et vocauit Gedeon nomen altaris illius quod fecerat domini pax: in hebreo aūt dominꝰ pax: ſꝫ hebraice ibi ponit̉ nomē dn̄i thetragramaton. ex qͥbꝰ videt̉ ꝙ thetragramaton dicat̉ nōſolū de deo vero: ſꝫ ⁊ de ciuitate. de loco. de altari℟n. ꝙ iſtud nihil valet. naꝫ nullū p̄dictoꝝ noīat̉noīe ꝓprio dei ſimplicit̓ ⁊ abſolute thetragramacon: ⁊ noīat̉ cū additōe a qͦdā effectu dei eius qͥ ī
verꝰ deꝰ. et hoc nō eſt incōueniēs ſicut ſi aliqͥs hōvocet̉ adeodatus vel deus dedit: qꝛ .ſ. aliquis effectus dei tunc apparuerit ꝓpter qd̓ dicit̉ datꝰ adeo ſed nullus vocat̉ deus abſolute: qꝛ hoc eſſetimpiū. Sic ad ꝓpoſitum. cū dicit̉ in ezech. nomēciuitatis dn̄s. et ī hebreo. nomē dn̄i thetragramaton. nō dicit̉ abſolute hoc ſed cū additione .ſ. dominus ibidem. Uel nomen dn̄i thetragramatonibi in hebreo .ſ. ꝙ debeat ciuitas illa ſic denomīari ab inhabitatione dn̄i. et hoc pꝫ ꝑ tranſlationeꝫchaldaicā que ſic nomē ciuitatis exponit a die qͣfecit dn̄s deſcendere diuinitate ſuā. Sic ⁊ in Geneſi nō dicit̉ abſolute. Uocauit abraā nomen loci illius dn̄s: ſꝫ cū additiōe videt. dicēs dn̄s videtqꝛ .ſ. vidit dn̄s afflictionē yſaac ⁊ hūilitatē. ⁊ liberauit a morte arietē p̄ꝑans. vel ex eo ꝙ vidit ī ſꝑritu abraā ibi templū ſalomonis ꝯſtruendū. in qͦdn̄s videret preces ⁊ oblationes ppl̓i. et hoc exp̄ſſe habet̉ ex tranſlatione chaldaicā ⁊ ſic de alijs.Alij iudei videntes ſe ꝑ iſta cōcluſos: aliter exponūt dictā ꝓphetiā. corrumpentes textū ⁊ dicetes. ꝙ nō ſic eſt in hebreo. vt hiero tranſtulit. ſꝫ h̓ ēnomen eius qd̓ vocabit dn̄s iuſtus nr̄. Ita ꝙ nomen dn̄i thetragramaton nō referat̉ ad meſſiamaliū deū: ſꝫ ad verū deū qͥ vocabit ip̄m meſſiaꝫ adliberationē ppl̓i iudeoꝝ a ſeruitute qn̄ ei placebit.Contra iſtā aūt expoſitionē non pōt argui niſi ꝙipſi corrūpūt lr̄am illā vt negēt xp̄i diuinitatē ſedaliqui fideles periti iuramento firmarūt ſe vidiſſe al̓s in antiquis biblijs hebraicis ſic̄ hiero. tranſtulit. Nec eſt credendū ꝙ tantꝰ vir hiero. alit̓ trāſtulerit qͣꝫ hebraica veritas ſe haberet: cum coraꝫtot iudeis ⁊ catholicis peritis publicauerit ip̄amtranſlationē. Inſuꝑ ad reuincendū eos de falſificatione: recurrendū eſt ad alioꝝ tranſlatōnes qͣsrationabiliter negare nō pn̄t. ex quibꝰ falſitas illadep̄hendi p̄t. Et pͥmo in trāſlatiōe. lxx. facta a iudeis ꝑitiſſimis ex hebreo in grecū. ſic habet̉ vt intranſlatione noſtra ex hebreo in latinū facta a hiero. Qd̓ patet ex officio eccleſie ſumpto ex ip̄a tnͣſlatione. lxx. Dicit̉ .n. ibi. Et vocabūt. nō vocabiteū dn̄s iuſtus noſter .ſ. cōuerſi ex iudaiſmo. ita ꝙdn̄s loco cuiꝰ eſt thetragramaton in hebreo refertur ad meſſiā ip̄m. Quia ꝟo ip̄i. lxx. nō potuerūtpone̓ nomē dn̄i thetragramaton in greco in ꝓpͥoſignificato: vel qꝛ nō inuener̄t nomē ita ꝓprie corrn̄dens. vel ſi inuenerūt: ad occultandū myſteriūdiuinitatis ī meſſia ptolomeo. ne ſcandalū ſume̓incapax tanti myſterij: ip̄m ideo ꝓprie nō poſuerūt ſicut ⁊ in pluribus alijs locis: ſꝫ loco huiꝰ poſuerūt vocabūt eū: kyrios. qd̓ grecū latine ſonatdn̄s. qd̓ qꝛ nomē cōe eſt: ⁊ pōt dici ⁊ de deo ⁊ de qͦlibet magno pͥncipe. Et eodē mō hiero. tranſtulitde hebreo in latinū. quia nō habuit nomē ꝓpriuꝫin latino correſpondēs illi hebraico nomī thetragrāmaton: poſuit dn̄s in latino. Qd̓ nomē qꝛ cōmuniter dicit̉ de deo ⁊ de principibus mundi: iōex ip̄a lr̄a noſtra ẜm tranſlationē hiero. nō poſſetꝓbari diuinitas chriſti meſſie. ſꝫ ex hebrea nō corrupta lr̄a. ¶ Patet etiaꝫ falſitas iudeoꝝ ex trāſlatiōe chaldaica q̄ eſt autētica apd̓ eos. Dr̄ em̄ ibi