Capitulū .IIII.Fo. .XXXI.
temporis. fuit tamen facta manente domo dauidvnde ſignanter dicit ꝓph̓a. Audite gͦ domus dauid. ¶ Tercio obijciūt ꝙ in hebreo nō habet̉ virgo ſed alma. quod apud eos ſignificat iuuenculam. Sed et ſi habeat̉ iuuencula que apud eos ſignat virginē. nō oportet ꝙ manens virgo conceperit: ſed poterat eſſe ꝙ exiſtens pͥus virgo poſtea ex ſemine ioſeph cōceperit. Sed erubeſcat iudeus infidelis qͥ dicit chriſtū ex ſemine ioſeph natū. Nam ſi ſic eſſet: nullū ſignū ſeu mirū fuiſſet. qꝛhoc naturaliter euenit: cū tn̄ dn̄s voluerit aliquidmagnū ſignificare dicēs. Pete tibi ſignū. ¶ Qr̄to obijciūt dicentes ꝙ loquat̉ ꝓpheta de ezechiaſed hoc ſtare nō poteſt: quia vt patet. iiij. Reguꝫxviij. qn̄ achaꝫ cepit regnare iā ezechias erat. ix.annoꝝ. vnde iam erat natus qn̄ yſaias hoc dixitachaꝫ. Preterea quō pn̄t alia verificari que dicūtur infra de iſto puero naſcituro de virgine in ezechia ca. viij. anteqͣꝫ ſciat puer inuocare patrem etmatrē auferet̉ fortitudo damaſci ⁊ ſpolia ſamarie. Nam ezechias erat annoꝝ. xxxj. qn̄ ſamaria⁊ damaſcus fuerūt deſolate a rege aſſyrioꝝ. SedAug. in quodā ſermone on̄dit illud ſpūaliter impletū in puero filio virginis: qn̄ adoratus fuit ⁊magis qͥ erant reges potentes infideles tn̄. Sedꝑ fidē quē habuerūt in pueꝝ chriſtū. qͥ apparebattūc neſcire inuocare patrē putatiuū ioſeph ⁊ matrem veram virginē. cū tn̄ oīa ſciret. anime illorūmagoꝝ infideliū fortium ⁊ gentiliū fuerunt ablate a poteſtate dyaboli ⁊ chriſto oblate et a vicijsſpoliate. ¶ Quinto alij dicunt ꝙ intelligit̉ de filio yſaīe. qꝛ dicit̉ infra. c. viij. ꝙ yſaias acceſſit adꝓphetiſſam .ſ. vxorē ſuam ⁊ peꝑit filiū. Sed illd̓ſignū nō fuiſſet: qꝛ naturale erat yſaiam ex vxorefilium habere. Nec aliqͦ mō pn̄t de filio yſaie verificari q̄ ibi dicunt̉: ſed ille acceſſus yſaie ad ꝓphetiſſam mirabiliter exponit̉ de ꝟgime q̄ habuit ſpiritū ꝓphetie. ⁊ oīs ſanctitatis ad quā acceſſit yſaias ꝑ fidem ⁊ intelligentiā myſterijs ſibi datam adeo. Que virgo cōcepit ih̓m de ſpūſancto et vocatū eſt nomē eiꝰ .ſ. pueri naſcituri. Accelera ſpolia .ſ. hoīes. detrahe .ſ. a dyabolo abſtrahēdo eosFeſtina p̄dare .ſ. infernū. Et iſti effectus incarnationis om̄es includūt̉ in noīe ieſu ſibi impoſito.Et quod ibi dicit̉ ca. ſ. viij. ꝙ yſaias in hoc aſſumpſit ſibi duos teſtes fideles .ſ. vriaꝫ ſummū ſacerdotē ⁊ zachariam filiū barachie. nō videt̉ bn̄ poſſe intelligi ẜm ſuꝑficiem lr̄e: qꝛ nec ille vrias eratteſtis fidelis. et zacharias iam erat diu defunctuſItē ꝙ iſti fuerūt inducti in teſtes acceſſus carnalis yſaie ad vxorē. videt̉ abſurdū ꝙ in conſpectuilloꝝ cognouerit vxorē. Sed ille illis duobus intendebat ꝓpheta inducere in teſtimoniū illiꝰ mꝰſterij .ſ. chriſti cōcepti et nati de ꝓphetiſſa virgīeẜm legem ⁊ ꝓphetas. Lex em̄ deſignat̉ ꝑ vriamſacerdotē. ad ipſos ſpectabat legē ppl̓o exponereet ꝑ barachiā ꝓphetia. Utrūqꝫ em̄ frequēter reddit teſtimoniū de eo. ¶ Sciendū ꝙ vt dictū eſt. īhebreo nō habet̉ virgo ſed alma. qd̓ nomē habeduplicem ſignificationē ẜm linguā hebraicā. Nāvno mō dicit̉ idem ꝙ adoleſcentula. ⁊ ſic accipi-
unt ꝑuerſi iudei. Scd̓m aliud ſignificatum almaidē eſt qd̓ apocripha .i. occulta vel clauſa vel abſcondita. qd̓ eſt principale in virginibꝰ. Unde beata virgo erat in ꝯclaui clauſa ⁊ abſcōdita qn̄ angelus venit ad eam. Etiā lingua punica hͦ nomēalma virginē ſignificat. et lingua latina ſanctamſonat. Et iudei pene oībꝰ linguis vtunt̉. Dictū ātfuit ſemel a quodā perito iudeo ꝙ hic in yſaia alma ſcribit̉ cum littera m. clauſa. ꝑ qd̓ notat̉ alma.id eſt virgo. Exponit̉ gͦ ẜm catholicos doctoresEcce virgo. ꝑmanens ꝟgo cōcipiet. qd̓ eſt miraculoſa oꝑatio ⁊ mirabile ſignū. Et pariet: virgoremanens quod eſt miraculoſum. Et vocabit̉ nomen eiꝰ emanuel. Qd̓ nomen interpretat̉ matheus euāgeliſta inducens hanc aucͣteꝫ yſaie ⁊ dicēsNobiſcū deus .i. deus in natura hūana. vt notetdiuinitatē in filio virginis. Butiruꝫ et mel comedet .i. cibis infantiū paſcet̉: qꝛ de lacte ſuaui virginis vbere de celo pleno: vt notet̉ vera hūanitas.Uel ſic de natura hūana nō ſumet totū .ſ. penalitatē ⁊ culpā. ſꝫ butirum qͥ eſt flos lactis innocentiam a culpa. oī tamen penalitate qua purgent̉ noſtra pctā: qꝛ butirū eſt purgatiuum. Et mel dulcebenignitatis. Iuxta illud apl̓i ad tytū. Apparuitbenignitas ⁊ humanitas ſaluatoris nr̄i dei. vndequaſi exponens ſubdit. Ut ſciat reprobare malūſcꝫ culpe nō eā aſſumēdo ſeu ab ea ſe immunē faciēdo: et eligere bonū gratie ⁊ pene vnde ſatiſfaciat ꝓ nobis: et inde pena illa bonum.In ca. ix. propheª. §. III.tia ſingularis de natiuitate chriſti et eiꝰ diuinitate ⁊ fructibus incarnationis. cū .ſ. dicit̉ paruulusnatus eſt nobis ⁊ filius datus eſt nobis ⁊cͣ. Antehec verba pauloſuꝑius dicit yſaias. Populus qͥambulabat in tenebris vidit lucē magnā ⁊cͣ. quaꝓphetiā matheus euangeliſta in ca. iiij. inducit.oſtendens eam impletā qn̄ xp̄s poſt baptiſmuꝫ ⁊temptationē in deẜto cepit p̄dicare ⁊ clareſce̓ doctrina miraculis ⁊ vite ſanctitate in partibꝰ galilee. ſed quia ſenſus lr̄alis aliqn̄ eſt duplex vt al̓sdictū eſt. vltra predictū ſenſum pōt ⁊ aliter dici .ſ.ꝙ a principio illiꝰ ca. ix. cū ait. pͥmo tꝑe ⁊cͣ. vſqꝫ adiſtū locū. paruulus natus eſt ⁊cͣ. denotet ꝓphetapͥmo captiuitatē factam triū tribuū ex iſrael. ⁊ pea ſub ſalmanaſſar rege aſſyrioꝝ captiuitateꝫ aliarum ſeptem tribuum. Secundo tribulationemmagnam regni iuda ſub ezechia ex obſidiōe hieruſalem facta per ſennacherib. que afflictio dicit̉tenebra ⁊ vmbra mortis ꝓpter maximū ꝑiculumcaptionis ciuitatis: cum via humana reſiſtere nōvaleret potentie eius habētis in exercitu. clxxxvmilia bellatoꝝ. in qua tenebra dicit̉ lux eis orta ⁊magna: qꝛ angelus dn̄i lucidus apparens vna nocte occidit omnē illū exercitū ſennacherib. cū confuſione reuertente in patriā ſuam. Et ex preda relicta inimicorum ditatus eſt ppl̓us ⁊ letificatus.Quam hyſtoriam rerum vere geſtarū prophetabreuiſſime ⁊ obſcure tangit. vt figuram rei gerende ſcilicet liberationis hieruſaleꝫ .i. eccleſie et fidelium de manibus ſathane. cum exercitibꝰ ſuis de-