Capitulū IIIIFo.
XVIII
betur etiam iurare per membra dei caput vel capillos ⁊ alia que ſonant blaſphemiam. xxij. q. j. ſiquis ꝑ capillū. ¶ Terciū preceptū ē. Hementovt diem ſabbati ſacrifices .i. deputes ad dei cultum abſtinendo ab oꝑibus manualibus ⁊ etiamcrimīalibꝰ. Ubi nota ꝙ dies ſabbati eſt mutatadiem dn̄icam ab eccleſia. vnde dr̄ de ꝯſe. di. iij. ꝓnunciandū. Omnē diē dn̄icā a veſꝑa vſqꝫ ad veſperā .i. ſero ne a iudaiſmo capiant̉ .ſ. feriari oportet. Ideo aūt ſabbatū mutatū eſt in dn̄icaꝫ ob reuerentiam reſurrectionis ih̓u chriſti. qͥ illa die ſurrexit a mortuis: ⁊ inchoata eſt in natura hūana.vita beata etiam qͦ ad corꝑa. Cū etiā illa die natſit ⁊ ſpūmſanctū miſit et mūdū inchoauerit. ⁊ vtdr̄ de ꝯſe. di. iij. Ieiunia. die dn̄ica nihil aliud agdū eſt. niſi deo vacandū. nulla oꝑatio .ſ. manualis in illa ſancta die agat̉ niſi tm̄ ymnis ⁊ pſalmiſ⁊ canticis ſpūalibus dies illa tranſigat̉. Et ab eccleſia additū eſt p̄ceptū obligās ad mortale .ſ. vtaudiat̉ miſſa diebus dn̄icis ab oībus. de ꝯſe. diſt.ij. Miſſas. Quod p̄ceptum videt̉ extendi etiamad alios dies feriatos ab eccleſia. q̄ .ſ. eccleſia mādauit celebrari ꝑ ceſſationē ab oꝑibus. de quibuſhr̄ de ꝯſe. di. iij. ꝓnunciandum. Et exͣ de ꝑroh̓. vtdiebus dn̄icis et feſtiuis. ¶ Quartū p̄ceptū ē honora patrē tuū et matrē. Quod intelligit̉ ẜm expoſitionē doctoꝝ honore reuerētie obedientie. etſub iſto p̄cepto intelligit̉ cōprehendi om̄e ſubſidum ſpūale vel tꝑale qd̓ quis tenet̉ ꝓximo exhibe̓vt de correptiōe fraterna. de elemoſyna impende̓da. de inſtructione ꝓximi. de oratōe ꝓ alijs et huiuſmodi. Sed pͥmi in numero ꝓximoꝝ qͥbꝰ pͥus ⁊magis tenemur ſubuenire ſunt ꝑentes. Amb̓. Eſtilla ꝓbanda liberalitas vt ꝓximos ſemīs tui nōdeſpicias. ſi illos egere cognoſcas. Melius ē .n.vt ip̄e ſubuenias tuis quibꝰ pudorē ab alijs ſūptū poſcere aūt alicui poſtulare ſubſidiū neceſſitatis. nō tn̄ vt illi ditiores fieri velint ex eo qd̓ tupotes ꝯferre inopibus. di. lxxxvj. nō ſatis. Ideꝫin ca. ſequēti. Ceterum dei traditio eſt vt pͥus paſcas parentes. Nam ſi iuxta diuinū oraculū ꝯtumelia ꝑentis morte luit̉ qͣꝫtomagis fames q̄ mutograuior eſt. Hec ille. Debet qͦꝫ quilibet obedireparentibꝰ ſꝫ in licitis ⁊ in his ad que tenet̉ .ſ. q̄ ꝑ̄tnent ad diſpoſitionē domus. Nā ad ſtatū ſumendū puta matrimoniū vel clericatus vel religiōisliber eſt. nec tenet̉ ī hmōi ꝑentibꝰ obedire .ſ. ꝙ nūintret religionē vel ꝙ ꝯtrahat cū aliqͣ. in alijs obedire debet q̄ nō ſunt ꝯͣ dn̄m. vnde Hiero. ſuꝑ epiſtolam ad ephe. ait. Si dn̄s ea iubet q̄ aduerſa n̄ſunt ſanctis ſcripturis: ſubijciat̉ dn̄o ſeruꝰ. Si cōtraria p̄cipit magis obediat ſpūs qͣꝫ corꝑis dn̄o.hͦ ip̄m de ſeruis apud dn̄os ⁊ de vxoribus apudviros. ⁊ d̓ filijs apud prēs ꝙ ī illis tm̄ debēt dn̄isviris atqꝫ parentibus eſſe ſubiecti: que ꝯͣ dei mādata nō ſunt. hͨ ille. xj. q. iij. ſi dn̄s. Sub hoc etiaꝫp̄cepto cōprehendit̉ cura ⁊ ꝓuidentia quā debēthabere ꝑentes carnales ⁊ multomagis ſpūalesvt p̄lati ⁊ rectores ciuitatū de ſibi ſubditis qͣꝫtumad mores bonos ⁊ ad ſuſtentationē. Qui em̄ ſuorū et maxime domeſticorū curā nō habet ait apo
ſtolus ad thimo. fidē negauit .i. fidelitatē naturalem: ⁊ eſt infideli deterior. vn̄ ⁊ di. xxx. d̓r. ſi qͥs dereliquerit filios ꝓprios ⁊ nō eos aluerit ⁊ qd̓ pietatis eſt neceſſaria nō p̄buerit. Sed ſub occaſiōeꝯtinētie negligēdos putauerit. anathema ſit. Rep̄hēdūt aūt nō ſolū heli qͥ nō dure īcrepauit filioſdelinq̄ntes: ſꝫ etiā ⁊ dauid. etſi diuinis regimī eētintētꝰ ꝙ filios ſnos nimia libertate ⁊ vanitate vtiꝑmiſerit. ⁊ in eis punitꝰ fuit vt pꝫ ī amon ⁊ abſalōqd̓ notat Grānꝰ di. xlvij. §. neceſſe. et. xxiij. q. iiij.Duo iſta. ¶ Quintum p̄ceptū eſt. Nō occides.qd̓ exponit Aug. in. j. de ci. dei. nec te nec alteruꝫ.nec em̄ qͥ ſeip̄m occidit aliū qͣꝫ hoīem occidit. Et īhis exceptis qͦs vel lex iuſta generaliter: vel ipſefons iuſticie deus ſpecialiter iubet occidi. quiſqͥshoīem vel ſeip̄m vel aliū occiderit: homicidij crimine metit̉. xxiij. q. v. Si nō licet. Cōmittit̉ autēhomīcidiū aliqn̄ ſolū corde. Unde Hiero. Licetgladio nō occidas: volūtate tn̄ interficis. De pe.di. j. Omnis. ⁊ odiū habentes ad ꝓximū dicūturhomicide. di. e. homicidioꝝ. ⁊ omnē iniquū motūſcꝫ deliberatū ad nocendū ꝓximo: apparuit dn̄s īhomicidij genere cōputari. dicit Aug. de pe. di. j.homicidiū. Aliqn̄ cōmittit̉ ore. Unde Aug. periculoſe ſe decipiūt qͥ extimāt eos tm̄ eē homicidaqͥ manibꝰ hoīem occidunt. ⁊ nō potius eos qͥ pereoꝝ conſiliū fraudē vel exortationē hoīes extinguunt̉. de pe. di. j. Idem di. e. Qn̄ fratri tuo male ꝑſuades .ſ. ad mortale cōmittēdū occidis .ſ. ſpiritualitet. Aliqn̄ oꝑe qd̓ fit multipliciter. Un̄ auguſt. Cū homo ab hoīe occidit̉ multū diſtat vtꝝfiat nocendi cupiditate vel iniuſte aliqͥd auferēdiſicut fit ab inimico ſicut a latrone. Aut vlciſcendivel obediendi ordine ſicut a iudice. ſicut a carnifice. Uel euadendi aut ſubueniēdi neceſſitate ſicutinterimit̉ latro a viatore. hoſtis a milite. et aliqn̄qͥ cā mortis fuit: potius in culpa eſt qͣꝫ ille qͥ occidit. velut ſi quiſpiā decipiat fideiuſſorē ſuū. atqꝫille ꝓ iſto legittime ſuppliciū luat. Nec tn̄ oīs qͥ aliene mortis cā ē reus eſt. veluti ſi quiſpiā ſtuprumptat ſeſeqꝫ ſi nō impetrauerit interimat: Ꝙ ſi filius timens pia patris verbera precipitio pereatvel alius homine liberato vel ne alius liberet̉ ſibimortē inferat ⁊cͣ. hec cū accidūt: debemꝰ eis hūanū dolorē nō ꝓpter illa ne accidāt recte factoruꝫrepͥmamus volūtatē. Hec aug. xxiij. q. v. Cuꝫ hōab hoīe. ¶ Sextū p̄ceptū eſt. Non mechaberis.Ubi yſidorꝰ ſuꝑ Exo. ait .i. nec qͥſqͣꝫ p̄ter mr̄imonij federa alijs feminis miſceat̉ ad explendā libidinē. xxxij. q. vj. Nō mechaberis. Aug in li. de. x.cordis ait. Nō mechaberis .i. nō ibis ad aliquamaliam preter vxorē tuā. Tu exigis hoc ab vxore ⁊nō vis hoc reddere vxori. et cū debeas in virtute p̄cedere vxorem: qm̄ caſtitas virtus eſt: tu ſubvno impetu libidinis cadis. ⁊ vis vxorē tuam victricem eſſe ⁊ tu victus iaces. Et cuꝫ tu caput ſisvxoris. p̄cedit te ad deū ciuꝰ caput es hec Augxxxij. q. vj. Nō mechab. Sed ꝑfectiꝰ exponit̉ abeo ī li. de qōnibꝰ deutro. vbi dr̄. Me̓trices eē ⁊ admeretrices accedere ꝓhibet dn̄s quarum publicevenalis ē turpitudo. vbi dicit glo. In eo qd̓ dixit
C 4