Druckschrift 
1 (1491)
Entstehung
Seite
VIv
Einzelbild herunterladen
 

Titulusprimus

Capitulū. ij. de ſecunda etate mundi que incipit a tꝑe Noe. de fabricatōe arche. de diluuio. demonſtruoſis generibus hominuꝫ. de inebriatōneLoth ⁊ maledictōne Cham.Ecūda etas munEdi principiū a Noe habuit poſt diluuum qd̓ fuit vniuerſale ꝑ totū. anno ſeycenteſimo vite Noe: a principio autem mūdi ẜmhebreos Milleſimoſexingēteſimoquinqͣgeſimoſexto. ſed ẜm ſeptuaginta interp̄tes quem Bed⁊ yſidorꝰ approbāt bis milleducenti. ⁊. xlij. et durat vſqꝫ ad Abrahā ẜm hebreos ducentiſnonaggintaduobꝰ annis: ſed ẜm ſeptuaginta interp̄tesoctingentiſquadragintaduobus annis. Ante diluuiū vero ꝑ centū annos dominꝰ apparuit Noeid eſt quingenteſimo anno vite Noe. et cum iamgenuiſſet filios Sem Cham et Iaphet: p̄cepit etvt fabricaret archam in qua ſaluaret̉ ipſe cum filijs ſuis p̄dictis ⁊ vxoribus eoꝝ. ⁊ ex omnibꝰ animantibꝰ terre ⁊ volucribꝰ aliqua in ſexu maſculino ⁊ femīno ab aquis diluuij. Sicqꝫ centuꝫ anniſunt hominibꝰ in ſpaciū ad reuertendū ad veniāin quibꝰ Noe obediens deo fabricauit archam. p̄dicās facto ⁊ verbo hominibꝰ penitentiā vt euaderent dei ſententiaꝫ. Quinīmo cum dixit deusEruntqꝫ dies eiꝰ centūuiginti anni. exponit hieronimꝰ de peni. diſt. j. p̄dixerat ꝙ iſtud tempꝰ fuitdatum primo humano generi ad redeundum adpenitentiam. Sed quia nō ſe emendabāt ab hishomines ſed deteriores fiebant: abſtulit deus viginti annos de temꝑe ꝓmiſſo. ⁊ in capite centumannoꝝ immiſit diluuiū. Om̄is em̄ caro corruperat viam ſuā. Nam filij chaym vt dicit Uincentius in ſpecu. hiſto. vxoribus fratrū ſuoꝝ nimijsfornicatōnibꝰ abuſi ſunt ⁊ mulieres in veſaniamverſe ſuꝑgreſſe viros turpiter egerāt. Tandē exardeſcentes hoīes in alterutrū cōierūt. ⁊ filij ſethid eſt deſcendētes ab eo quondā religioſi et boniꝯtra inhibitionē Ade patris ſui ꝯcupiſcentia victi: filiabꝰ Chaym ꝯiuncti ſunt. Und̓ ⁊ gigantesgenuerūt homines ſcꝫ immanes corꝑibus. ſuperbos viribꝰ: incōditos moribꝰ. Facta eſt auteꝫ archa ex dei mandato trecentoꝝ cubitorū longitudo. latitudo quinqͣginta. altitudo triginta de lignis leuigatis ⁊ bituminatꝭ. Feneſtram in archafacies ⁊ in cubito ꝯſūmata erat ſummitas eiꝰ. Feneſtra quoqꝫ erat in ea in latere: et oſtium per qd̓animalia ingreſſa erant infra .i. iuxta terraꝫ. ⁊ vbilitera noſtra dicit cenacula intrinſeca facies in eaalia lr̄a habet magis clare. ſic facies eam bicamēratam ⁊ tricameratā. Quaſdam igit̉ ꝑtes ſeu cameras habebat quas p̄ter ſentinā Augꝰ. dicit ibifuiſſe. dicit em̄ ſuꝑ tabulatam ſentine fuiſſe bicameratam. Et erāt camere laterales. vna ſcꝫ ſtercoraria: alia apothecaria vbi ſcilꝫ poſite erāt eſcead comedendū ꝓ animalibꝰ om̄ibus. Suꝑ hancmanſionē erat alia ſimiliter tricamerata. et ī vneaꝝ habitabant animalia immitia: in alia mitiamedia homines. Alij ꝟo has om̄es in altitudinediſponūt ſcilꝫ ꝑ ſolaria vt Ioſephus qui dicit ibi

quatuor ſolaria fuiſſe. nō includens ſentinaꝫ. hocin capitulo. vj. Gen̄. Ingreſſu igit̉ Noe in archāiuxta mandatū dn̄i cum vxore ſua ⁊ tribus filijs.⁊ cūctis generibus animaliū duo ⁊ duo ex immūdis maſculus ſcꝫ ⁊ femina ex mūdis ꝟo ſeptena:inundauit diluuiū quadraginta diebꝰ ⁊ quadraginta noctibꝰ ꝯtinuis pluuia maxima deſcendente. fuitqꝫ aqua altior om̄i monte quindecim cubitis vt ablueret ſordes aeris. ſicut etiaꝫ dicitur deigne finalis iudicij vſqꝫ etiam ad tantaꝫ altitudinem aſcenſurū. om̄iaqꝫ animalia terre ⁊ volucresperierūt diluuio: his exceptis que in archa erantque ꝑ ſe deo operante venerunt ad archā ⁊ intrauerūt ante diluuiū. et de eſcis ibi repoſitis paſcebantur. ⁊ tenuerūt aque terrā centūquinqͣgintadiebus poſtea ceperūt imminui. Requieuitqꝫ archa ſuꝑ montes armenie mēſe ſeptimo viceſimoſexto die dicti menſis. Emiſitqꝫ Noe coruum dearcha vt videret ſi iam ceſſaſſent aque. qui nō eſtreuerſus ad archam. Emiſit exinde columbam q̄nō inueniens vbi requieſceret pes eius. ſcꝫ locuꝫmundū: reuerſa eſt ad archam ⁊ introducta. exinde expectatis ſeptem diebus iterum eaꝫ emittēsattulit ramuſculū virentis oliue in ore ſuo ad archam: inſignum clementie dei. Sicqꝫ ea die quaNoe ingreſſus eſt archam illa die reuoluto annoquo fuerunt in archa: ad p̄ceptum domini. egreſſus eſt de archa cum filijs et vxoribus et omnibꝰaīantibꝰ ibi ꝯturatis. Qui edificato altare obtulit ſacrificium deo quaſi pro pace ⁊ gratiarūaction. acceptauitqꝫ deus ſacrificiū vt habet̉ Gen̄.viij. Et bn̄dixit eis. Que bn̄dictio in tribus conſiſtit in ꝓlis multiplicatōne. in ceteroꝝ animantium ſubiectōne: ⁊ in ciboruꝫ ꝯceſſione. q̄ tamē amplificata fuerūt: tum ꝓpter hominis infirmitateꝫtum ꝓpter terre infecunditatē. Un̄ conceſſus fuitvſus carnium. qui in prima etate nō fuit vt dicitHieronimꝰ diſtin. xxxv. Ab exordio. Fuit tn̄ conceſſa caro abſqꝫ ſanguine ſub quo ꝓhibet̉ homicidium. ⁊ quia timebat̉ adhuc diluuiū: pepigit dominus cum eis fedus ſecuritatis ⁊ poſuit arcumpluuialem in nubibꝰ qui licꝫ dicatur hr̄e ſex vel qͣtuor colores. duos tamen habꝫ principales: in ſignum duoꝝ iudicioꝝ. exterius ſcilicꝫ ceruleum qͥ⁊ aquoſus eſt. in ſignū iudicij ꝑ aquam p̄teriti neamplius timeat̉. interius ꝟo rubeum: in ſignumfuturi ꝑ ignem vt expectet̉. Sic gͦ in diluuīo terminata eſt prima etas et quaſi infantia obliuionitradita: ⁊ initium habuit ſcd̓a. In eo autē qd̓dixit dominꝰ ad Noe. Non ꝑmanebit ſpiritꝰ mein homine ineternū quia caro ē Gn̄. vj. ſpiritꝰ deipōt hic intelligi ſpirituſſanctꝰ ſcilꝫ ꝑ gratiam inhabitans in homine: vel volūtas dei. cui concordat ⁊ quā ſequit̉ recte viuēs. Caro autē dicit̉ hōqui viuit ẜm carnē. Qd̓ vtiqꝫ cū ſit: ptūc impoſſibile eſt vt viuat ẜm ſpm̄. i. voluntatē dei. Et ſicnō eſt in eo ſpūs gr̄a ſeu volūtas dei impleta. vr̄⁊ apl̓s ait ad Gal̓. Si ẜm carnē vixeritꝭ moriemīſcꝫ ſpūaliter eternaliter. Sed ſi ſpū. i. ẜm rōnemdei ſeu ſpū. .i. voluntate regulata facta carnis. ideſt oꝑa mortificaueritꝭ: viuetis. gr̄a: ſcilꝫ ⁊ poſt in