Capitulū .II.Fo..VII
gloria. Aug. xiiij. de ciuitate dei: in principio ponit hanc eſſe differentiā inter ciuitatē ſeu ſocietatem electoꝝ ⁊ reproboꝝ. quia mali viuūt ẜm carnem. boni ẜm ſpm̄. ⁊ declarans diffuſe vtrūqꝫ dicit ꝙ viuere ẜm carnem non eſt ſolum viuere ẜmvoluptates carnis in venereis ⁊ cibis ⁊ potibuset hmōi. in quibus epicuri ꝯſtituerūt ſummū bonum: quod ꝓbat ex eo. quia cum apl̓s dixerat adGal̓. Manifeſta ſunt opera carnis: ea explicansnō ſolum exprimit adulteria fornicatōnes immūdicias ꝯmeſſatōnes ⁊ ebrietates: ſed eis adnumerat ydolatriā. inimicitias. inuidias. animoſitatehereſes: ⁊ hmōi que vtiqꝫ vicia carne nō ꝑficiuntur. ⁊ in dyabolo qui incorꝑalis eſt reperiunt̉. vtinuidia inimicitia ⁊ hmōi. Nec etiam viuere ẜmſpiritū eſt viuere ẜm virtutē humanā acquiſitaꝫin qͣ ſtoyci ſummū bonū ponebāt ſꝫ hͦ ē viuere ẜmcarnē viue̓ ẜm hominē. id eſt ẜm ſeip̄m: vl̓ apertius loquēdo ẜm ꝓpriam voluntatē nō ſubditamdei volūtati ſed rebellem. ⁊ hoc eſt viuere ẜm ſpiritum viuere ẜm deū: ſeu apertius ẜm voluntatēdei. Et quia peccatū nō eſt niſi dictuꝫ vel factumvel ꝯcupitum ꝯtra legem dei ⁊ ꝯtra voluntatemeiꝰ: ideo nō fruſtra dici poteſt omne peccatū mēdaciū. Non em̄ vt ait Aug. fit peccatū: niſi ea voluntate qua volumus vt bene ſit nobis: vel nolūmus vt male ſit nobis. Ergo mendaciū eſt quodcū fiat vt bene ſit nobis: hinc potiꝰ male nob̓ ſcilꝫeuenit. Uel cum fiat vt meliꝰ ſit nobis: hinc potius peius eſt nobis. Un̄ hoc? niſi quia de deo bene pōt eſſe homini ſcilꝫ viuendo ẜm voluntatemeius quē delinquēdo deſerit: nō de ſeipſo. id ē deſua voluntate ꝓpria ẜm quē viuendo delinquit.vn̄ de dyabolo cū voluit ẜm ſeip̄m ſcilicet ſibi cōplacendo in ſua elatiōe: dixit xp̄c. in veritate nōſterit. ⁊ de homine qꝛ om̄is eſt peccator: psͣ. om̄ishomo mendax. ¶ Intereſt gͦ qualis ſit volūtashominis: qꝛ ſi ꝑuerſa eſt qd̓ eſt viuere ẜm hoīemſeu ẜm ꝓpriam voluntatē. ꝑuerſos habebit motus paſſionū ſcilicet deſiderij. gaudij. triſticie ⁊ timoris ⁊ aliaꝝ que ad has reducunt̉. Si autē recta eſt voluntas: nō ſolum inculpabiles: verumetiā laudabiles erūt hī motus paſſionū. Uoluntas recta eſt viuere ẜm voluntatē dei in om̄ibuspaſſionibꝰ. Nam quid eſt aliud cupiditas ⁊ leticia: niſi voluntas eoꝝ in ꝯſentiendo que volumEt qͥd t̓ſticia: niſi volūtas īdiſſentiendo ab his.volumꝰ. Et ideo ꝓ varietate rerum q̄ appetunt̉vel fugiunt̉: ſicut allicit̉ vel offendit̉ volūtas hominis: ita in hos vel illos etiaꝫ affectus mutat̉ ⁊vertit̉. Cum igit̉ hec paſſiones reperiant̉ in bonis ⁊ malis etiā ipſa triſticia ſeu dolor quā ſtoyciaſſerebant nō reperiri in animo ſapientis. Apudnos inquit Aug. in capitulo nono dicti libri iuxta ſanctas ſcripturas ciues ſancte ciuitatis dei inhuiꝰ vite ꝑegrinatōne ẜm deū viuentes metuuntcupiūt. dolentqꝫ gaudentqꝫ. ⁊ qꝛ rectus eſt amoreoꝝ qd̓ eſt principiū paſſionū. om̄es iſtas affectōnes rectas habent. Metuūt em̄ penam eternamcupiūt vitam eternā. dolent in re qꝛ ipſi in ſemetipſis adhuc ingemiſcūt adoptōnem. expectātes
redemptōnem corporis ſui. gaudent in ſpe: quiafiet ſermo qui ſcriptus eſt: abſorpta eſt mors invictoria. Item metuunt peccare: cupiunt perſeuerare: dolent in peccatis: gaudēt in oꝑibus bonisEt ſubdit Aug. ibi aucͣtes ſcripture vnde moueant̉ ſancti ad iſta. Exemplificat etiā de apoſtolopaulo de ſe aſſerente quo his recte vtebatur paſſionibus. Quinīmo etiā ⁊ xp̄s qui vt patet ī euāgelio. cepit pauere ⁊ triſtis eſſe. et deſiderio deſiderauit manducare paſcha cū diſcipulis. et gauſus eſt audita morte Lazari: ſed nos iſta experimur ẜm paſſionē: xp̄s ꝟo ẜm ꝓpaſſionem ita ſcilicet vt in nullo obſcuraret̉ actus ſeu lumen ratōnis: qd̓ nō accidit in nobis. ¶ Finis aūt carnalium eſt ꝑditio diluuio deſiderioꝝ que militāt aduerſus animā: ſeu carnalis ꝯcupiſcentie q̄ ꝯcupiſcit aduerſus ſpm̄. Finis aūt ſpūalium ſeu viuentium ẜm ſpm̄ eſt ſaluatio: figurata ī paucis ſaluatis in archa. Ubi etiā aduertendū ⁊ cauendum amaloꝝ familiaritate. Nam ſpūales ſcꝫ deſcēdentes ex Seth filij Ade. poſtqͣꝫ ꝯmixti ſunt cuꝫ carnalibus ſcꝫ mulieribꝰ deſcendentibꝰ ex chaym: eſfecti ſunt ⁊ ipſi ẜm carnē viuentes. dicunt̉ autemdeſcendētes ex Seth filij dei ⁊ angeli dei ẜm aliam literā ꝓpter adoptionem ⁊ puritatē priorem:ſicut deſcendētes ex chaym dicunt̉ filij hominuꝫid eſt ẜm hoīem ſeu carnē viuentes. Nec credendum eſt ꝙ angeli dei vt quidam dixerūt fuerintdemones incubi qͥ īmiſcētes ſe cū mulieribꝰ gn̓̄arent gigātes qd̓ reprobat Aug. in. xv. de ci. dei.De archa au§. I.tem facta a Noe quo ad materiā ⁊ formā ⁊ ꝯtenta in ea dicit Aug. in. xv. de ciui. dei in fine. Credendū ē ⁊ ſapiēter eē mēoriale ⁊ literis mādata ⁊geſta illa ad literā eſſe et ſignificare aliqͥd et ip̄maliqͥd ad p̄figurādū eccleſiā ꝑtine̓. Et prīo vt aitGrego. in moralibus. Sicut omnes qui extra archam reperti ſunt perierūt: ita om̄es qui ſunt extra eccleſiam diluuio vicioꝝ eternaliter pereunt.Materia arche ſunt ligna qͣdrata leuigata et bituminata. ſignās fideles eccleſie ſtabiles ī bono.remota ab eis aſperitate ⁊ inequalitate viciorumvnita ꝯformitate morū. Ꝙtum ad dimenſioneslongitudo fuit trecentoꝝ cubitorū. qui numerusponit̉ ex ternario. et cētenario qͥ cētenariꝰ nūerr̄ſultat ex decē decies duciꝭ. Diuturnitas eccleſieſeu duratio eſt ab initio mūdi vſqꝫ in finē habēsin om̄ibus electis ternariuꝫ virtutū. ſcꝫ fidei ſpei⁊ charitatis: cū ꝑfecta obſeruatōne ⁊ integra decem p̄ceptoꝝ. Latitudo eccleſie ⁊ eiꝰ dilatatō vbiqꝫ terraꝝ. In ipſa habet̉ ſola plena remiſſio peccatoꝝ. ex latitudine charitatis que operit vniuerſa delicta: vt dicit̉ Prouerb̓. x. Erat em̄ latitudoarche quinquaginta cubitoꝝ qui eſt numerꝰ iubilei in quo erat plena remiſſio. Altitudo ꝟo eiꝰ triginta cubitoruꝫ. altitudo em̄ eccleſie eſt ſublimisnoticia veritatis. ꝑtingens vſqꝫ ad myſteriuꝫ triuitatis diuinarū ꝑſonarum. Cuiꝰ ꝑfecta noticia ēterminus ⁊ finis omniū noſtraꝝ appetitionū. Cōſtat em̄ trigenarius numerus ex ternario ⁊ dena