¶ Capitulū .I.Fo.

.V.

ſe implicat iſtis inferioribꝰ: defacili cadit. UndeAmbro. Qn̄ Adam ſolus erat nō eſt preuaricatquia mens eius adherebat deo: de peni. diſtin. ijSed nec ſanctitudo loci vel ſolitudo ⁊ magnitudo ſtatus hominē ſecurum reddere poteſt. Und̓Gregorius. Quelibet occulta loca animā ſine gͦtia ſaluare nō poſſunt. qd̓ in ipſis ꝯſpicimus errātibus electorū. Quid em̄ iocundius paradiſo: ettamen homo ex ꝑadiſo peccando cecidit diſtī. xlEt ꝯgrue de ꝑadiſo eiectus ẜm Ambroſiū. Quem̄ nobilitatē dei a ſe eiecit: nobilitate loci priuat̉diſtin. xl. Adam. ¶ Nobilitatem dei habebat qꝛfactus eſt ad imaginem ⁊ ſimilitudinē dei: vt dicitur Gen̄. j. qꝛ habebat in ſe virtutū gratiā. renitentemqꝫ ſplendorem pietatis in qua eſt ſplēdorglorie: ⁊ paterne imago ſubſtātie ait Ambroſiusde peni. diſ. ij. Illa anima. Uel ad imaginem dedicit̉ factus qͦ ad naturalia ẜm magiſtrū ſententiarum in primo di. iij. inquantuꝫ ſcꝫ in anima vnaſunt tres potentie ſcꝫ memoria intelligentia ⁊ voluntas: diſtincte realiter. vna tamen anima: ſic inſanctiſſima trinitate ſunt tres ꝑſone pater ⁊ filius⁊ ſpūſſanctus vna tn̄ eſſentia. Ad ſimilitudinemꝟo dei dicit̉ qͣꝫtum ad gratuita ſuꝑaddita. Und̓Ambroſiꝰ. Similē eſſe dei: eſt habere iuſticiā ſapientiā ⁊ in virtute eſſe ꝑfectum. ¶ Corrupta aītem radice humani generis .i. primis parentibusꝑ peccatuꝫ. tota poſteritas que tūc in eis erat ẜmſeminalem ratōnem infecta eſt peccato originali⁊ obnoxia ꝑditōni. Xp̄c autem quia ab Adaꝫ deſcendit ẜm corpulenta ſubſtantiam nō ẜm carnalem ꝓpagatōnem ex ꝯmixtōne viri et femine ſedtm̄ ex virgine: ſolus originale euaſit. nec aliquisſaluari pōt ⁊ erui a damnatōne niſi ꝑ gratiaꝫ ẜmAug. de ꝯſe. di. iiij. Firmiſſime. Et quia ꝑ ſenſibilia homo offendit: ꝑ ſenſibilia reꝑat̉ ad gratiam.Et quia ꝯtraria cōtrarijs curant̉. ſicut ꝑ ſenſibilepomū ſuꝑbe ⁊ inobedienter vtendo depͣuatꝰ ē etdamnatōneꝫ incurrit: ita ꝑ ſacramenta ſenſibiliaquibus ꝓpter deū ſe ſubijcit capiendo iuſtificat̉.Et ſacr̄a quidem noue legis ita ſignāt ipſam gratiam ſeu effectū eiꝰ. vt etiam cauſent gr̄am. ſacr̄aꝟo veteris teſtamēti tm̄ ſignabant nō aūt conferebant ẜm Tho. in. iiij. diſtinc. j. ¶ Remedia igit̉⁊ medicine contra originale peccatum ponunturvaria. ⁊ in nouo quidem teſtamento poſt euangelium diuulgatum vnum tm̄ eſt ꝯmune omni nationi. baptiſmus ſcꝫ aque collatus in forma eccleſie. Math̓. vltimo. Qui crediderit ⁊ baptizatusfuerit ſaluus erit. ꝯſeruando ſcꝫ gratiam baptiſmalem vel ꝑ penitentiā reintegrando. Et adultis quidem quādo non poteſt haberi baptiſmusaque ſufficit baptiſmus flaminis. ideſt ꝓpoſituꝫeius cum fide. ⁊ multomagis baptiſmus ſanguinis. id eſt martyriū. de ꝯſecratōne diſtinctiōe. iiij.Baptiſmi vicem. Carentibus autem vſu ratiōisnō niſi ꝑ baptiſmū aque ſubueniri poteſt ad ſalutem. niſi occiderent̉ ꝓ chriſto. In veteri autē teſtamento quo ad habentes vſum ratōnis ꝓpriafides de xp̄o implicita ab originali mūdabat quinondum purgatus erat quam tamen fidem ꝓte-

ſtabat̉ aliquo ſacrificio. oblatōne. dei inuocatiōeexp̄ſſa ⁊ hmōi. Quo ad ꝑuulos eos qͥ deſcenderūt ex Abraham vſqꝫ ad paſſioneꝫ xp̄i maſculosſcꝫ purgabat ab originali circūciſio. id ē fides parentum cuiꝰ ꝓteſtatio erat ipſa circūciſio vt eſſetipſa non cauſa qua: ſed cauſa ſine qua non fiebatremiſſio. Ꝙtuꝫ ad feminas generis Abrahe eratidem modus curatōnis qui apud alias natōnesvicꝫ fides parentū nō habitualis ſꝫ actualiter relata ad ſalutē paruuli. cuius ꝓteſtatio erat aliqd̓ſacrificiū vel aliqͣ oratio vocalis ſeu inuocatō deiexterior: qd̓ erat vt ſacr̄m. ⁊ ſic intelligenda ē auctoritas Greg. de ꝯſe. di. iiij. Qd̓ olim. ¶ Peccata aūt actualia addita originali p̄cipue mortiferanunqͣꝫ deleta ſunt niſi per pnīam interioreꝫ. id eſtꝯtritōeꝫ. Unde Aug. Neminem putes ab erroread veritateꝫ a quocunqꝫ magno vel paruo pctōad correptōeꝫ ſine penitentia poſſe tranſire de peniten. di. j. Neminē. et ca. Tres ſunt. Et primi parentes vt dicit Aug. de peni. di. j. ſicut primi ī mūdo poſiti creduntur penituiſſe valde ſui exceſſusvn̄ ⁊ ſaluati xp̄i paſſione. ſꝫ in no. teſta. ꝑmaximepoſt publicatū eccl̓e p̄ceptū de ꝯfeſſione exͣ de pe.⁊ remiſ. Oīs nō ſufficit ꝯtritio ad ſaluteꝫ niſi addat̉ vocalis. ꝯfeſſio debita facta ſacerdoti cū adeſt facultas. Et ſic intelligit̉ qd̓ ait Amb̓. in li. deꝑadiſo. nō pōt qͥs a pctō iuſtificari niſi pctm̄ fuerit an̄ ꝯfeſſus. de pe. di. j. ſcꝫ ꝓpoſito ſaltim: ſed poſtea tꝑe ſuo actu dꝫ ꝯfiteri al̓s damnatiōeꝫ incurreret. ¶ Nō ꝓſunt autem baptiſmus ⁊ alia ſacr̄aniſi in eccl̓ia ſancta. Un̄ nec hereticis vel in mortali ꝑmanentibꝰ. Nam vt dicit Hiero. Qui ē aliqͣpctī macula pollutꝰ. de eccl̓ia dici nō pōt nec xp̄oſubiectus. de peni. di. j. Eccl̓iaſtica. Un̄ ⁊ Augu.Eccleſia paradiſo comparata indicat nobis poſſe quidem baptiſmum eius homines etiam forisaccipere: ſed ſalutem beatitudinis extra eam neminem vel percipere vel tenere. non em̄ in meſopothamia vel egypto quo illa flumina ꝑuenerūteſt felicitas vite que in paradiſo ꝯmemorat̉. Sicergo baptiſmus eccleſie poteſt eſſe extra eccleſiaꝫmunus autem bone vite nō niſi intra eccleſiaꝫ reperit̉ de ꝯſecratōne diſtinctōne. iiij. Eccleſia.Quia ꝟo deus glorioſus preſcius erat lapſushumani generis: diſpoſuit ⁊ reparatōneꝫ que facta eſt per incarnatōnem ⁊ paſſionem. Unde virtutem habent ſacramenta eccleſie. ab initio p̄ſigͣri: et hominem primū prenunciare ꝓphetice. noninquantum errat ad redemptiōeꝫ quia homo nōfuit preſcius ſui caſus ẜm magiſtruꝫ in. ij. libro: ſꝫinquantū ad dignitatem ⁊ exaltatōeꝫ nature humane. Soporatio em̄ Ade deſignat dormitōneꝫxp̄i mortis in cruce. Tunc autē formata eſt vxorex coſta de latere eiꝰ: quia eccleſia xp̄i ſponſa inde formatur ineſſe ſpūali ꝑ ſacr̄a precipue baptiſmi ⁊ euchariſtie maxīa in effectu ⁊ ineſſe. q̄ figurata ſunt ꝑ aquā ⁊ ſanguinē exeūtia de latere eiꝰlācea ꝑforato. Et ex oſſe coſte facta ē eua in Adāꝟo repletus eſt locus carne ꝓ ea. qꝛ vnde roborata ⁊ formata eſt eccl̓ia ſcꝫ ex incarnatōne filij dei:inde dei filiꝰ qͣſi infirmatꝰ eſt aſſumpta carne paſ-