Titulusprimus

ducunt ad mortem: nec per clamoreꝫ monitionūab eis auertit̉ ⁊ vix flagellis emendatur. Aſinustarde incedit: et ſi aliquando currit parum duratcurſus eius. Sic ⁊ peccator etiam ſi aliquādo aliqua feruenter incipit bona opera: non ꝑmanet ineis. De pena aūt primoꝝ parentuꝫ ⁊ ſuperbia eorum habes in ſecunda ꝑte ſumme noſtre titulorſuꝑbia. Uerum qꝛ pſal. ait. vt iumentum factusſum apud te ⁊ ego ſemper tecum. dimittendo cōditiones malas aſini moraliter et ſumēdo bonasquia videlicet eſt animal patiens: ſimplex et pacis amicus: homo peccator ſi iſtas aſſumat cumdeo erit. In cuius figuram dei filius homo factiin iumentum aſelli ⁊ ſubiugalis eius deſignantium conuerſos ex iudeis ⁊ gentibus inſedit. ⁊ hiruſalem que dicit̉ viſio pacis intrauit. ¶ Paradiſus terreſtris ẜm Auguſt. de ciuitate dei: figurat eccleſiaꝫ militantem. Sicut em̄ ex illo loco ininnocentia ꝑmanentes omnes ꝯſummato numro electoꝝ genitoꝝ de temꝑe in tempus demumtranſlati fuiſſent ad ꝑadiſum celeſtem ad dei eēntiam videndā ⁊ fruendaꝫ. ꝯtinuo in anima ⁊ corpore glorificati: ita in eccleſia militanti cōuerſantes ⁊ cum innocentia vel ꝑfecta penitētia om̄i dibito pene ſoluto migrantes tranſeūt ad gloriamſupernā. anime quidem: corpora autē omniū electorum in fine ſimul reſurgent glorificanda. xp̄mexcipiendo qui reſurgens ex mortuis iam nō mritur. cum matre eiꝰ vt a ſanctis tradit̉ in corporeiam glorificato. In ipſa aūt ꝑadiſo fuit ſexꝰ vterqꝫ. quia etſi femina dicat̉ mas occaſionatꝰ et facta in adiutorium viri: vtriuſqꝫ tamen finis vitabeata. Quinīmo ne vt imꝑfectōr deſpiciat̉ ī loconobiliori format̉ ſcꝫ paradiſo. cum tamen Adamin agro Damaſceno ſit factus ſed illuc tranſlatꝰvt noͣ. Ambroſiꝰ diſtinctōne. xl. Illud. ¶ Nō autem duo facti ſunt a principio ſcꝫ Adam et Euaſed primum vir ex limo ⁊ deinde mulier ex coſtaeius ẜm corpus. nam ẜm animaꝫ ex nihilo ambocreati. Et hoc ideo ẜm Amb̓. qꝛ vnā naturaꝫ volens ꝯſtituere hominū deus ab vno pͥncipio creature hoc incipiens multaꝝ ⁊ diſpariū naturarieripuit facultatē. xxxiij. qō. v. capl̓o vltimo. Uelẜm Aug. ideo vnus factus ſcꝫ Adam ex quo ceteri oriant̉. habens imperiū dei quaſi vicariꝰ eixxxiij. q. v. Hec imago. Uel ideo vnus: ad ꝯmēdandum myſteriuꝫ vnitatis ⁊ pacis quam adinuicem debent homines ꝯſeruare. ¶ Fluuius paradiſi quadriꝑtitus eſt ſacra doctrina qua irrigatur eccleſia militans ad fecundandū eam et producendū vberes ⁊ ſuaues fructus virtutū. Quadriꝑtitus eſt vel qꝛ ſacra pagina diſtinguitur inquatuor partes. legalem: moſaycam: ꝓphetaleꝫ⁊ euangelicā. pro qua parte eſt apocalipſis ī nouo teſtamento: hiſtorialem. vt ſunt libri regum ⁊alij et actus apoſtoloꝝ in nouo: ⁊ ſapientialeꝫ vtin libris ſalomonis et al̓. et epiſtolis apoſtoloruꝫin nouo. Uel ideo quadri partitus eſt ꝓpter quadruplicem ſenſum ſcripture. litteralem. allegoricūmoralem et anagogicum. Uel ẜm Iſidoruꝫ deſignat doctrinā ſanam quatuor primoꝝ ꝯciliorum

vniuerſalium diſtin. xv. ca. j. ¶ Lignum vite inmedio paradiſi qd̓ vigorat et p̄ſeruat a corruption eſt obediētia ⁊ ſubiectio anime totalis ad deum. Lignum ſcientie boni et mali: eſt ꝓpria voluntas deo rebellis. huiꝰ eſus eſt executio eiꝰ queducit ad mortem anime. Alie arbores ꝑadiſi ſuntalia genera virtutum in quibus etiā homines ſeexercitaſſent. ¶ In qualibet autem ꝑſona inuentur quoddam matrimonium ſpirituale ẜm magiſtrum in. ij. ſententiaꝝ. Nam ſenſualitas eſt in eovt Eua: ſpiritus ſiue appetitus rationalis eſt vtAdam. Sicut auteꝫ mulier debet eſſe ſubdita viro. xxxiij. queſtione. v. ca. vltimo: ita ſenſualitasrationi: et tunc bene regit̉ homo. Hodus auteꝫruine ſpiritualis quotidiane ꝯmūis: ſatis fuit deſignatus in lapſu primorum parentum: vt notatGregorius diſtinctione. vj. Teſtamentum. Accedit enim ſerpens antiquus deo diſpēſante ad tēptandum: ⁊ primo aggreditur mulierē. id eſt ſenſualitatem vt infirmiorem: proponit ſeu ſuggeritſenſualitati aliquid agendū a deo prohibitum ſb̓ſpecie boni vtilis et delectabilis hoc eſt pomum.Ꝙ ſi ratio ſubito non reſiſtit ⁊ repellit: ſed negligit ⁊ permittit ſenſualitatē cuꝫ ſuggeſtione fabijlari: et ſi cōſcientia remordeat de ꝓhibitione eiusquod ſuggerit̉: tamen vacillans ex ſuggeſtione:vt tunc magnum bonum conſequendi de pomoſumit. Nec hoc contenta ſuggerit ade id eſt rationi vt et ipſa ſecū aſſentiat: vt .ſ. non ſolum ſenſualem complacentiam capiat: ſed etiam ratione cōſentiat in dei ꝓhibitionem. Ꝙ cum ſit deuictuspaſſione incidit in mortem anime. Nam in delectatione ſeu complacentia ſenſuali preciſe nō eſtniſi veniale ẜm Tho. ſed in aſſenſu rationis in repreceptorie ꝓhibitam eſt mortale: et hoc ſiue expreſſe conſentiente ratione: ſiue negligente ⁊ nonrennuente precepto periculo. ¶ Nudatur autempropter peccatum mortale quodcunqꝫ virtutibꝰomnibus: in cuius figuram dicit̉ ꝙ cognoueruntſe eſſe nudos. de penitentia diſt. ij. Sapiens. ⁊ dehoc erubeſcentes: peccatum em̄ propter turpitudinē erubeſcētiam inducit: propter carnis ſtimulos inſurgentes conſuerunt ſibi folia ficus ad cooperiendū turpitudinē ſuam: facientes ſibi perizomata loco femoralium: quod ſpiritualiter accidit quando poſt peccatum format ſibi homo cogitationes vanas ⁊ inutiles ad excuſandas exciſationes in peccatis. Uocat̉ aūt peccator a deo īparadiſo eccleſie poſitus numero ⁊ ſi nō merito:ꝑ inſpirationem vt confiteat̉ peccatum ſuū et ſibi indulgeat̉: ſed ſi non fatetur peccarum ſuū humiliter ſed ſe excuſat ⁊ alteri occaſionem tribuit:vt primi parentes: deus nō indulget: vt oſtenditGreg. in moral̓. et Gratianus de peni. diſt. j. §. exhis. Quinimmo ꝑſeuerās in malo cum eſt notorium eijcit̉ de paradiſo eccleſie: per ſententiaꝫ excluſus ab ea et numero: vt nō poſſit ſumere de ligno vite. id eſt ꝑticipare ſacramento euchariſtievt noͣ. Gr̄anus. xj. q. iij. §. euidēter itaqꝫ. Ex hocetiā apparet ꝙ dū quis vacat deo ⁊ ſibi nō peccatCū autē ꝯuerſatur cum alijs precipue malis: vel-