¶ Capitulū .I.Fo..IIII.

bene ꝯditus ſe exerceret in virtute obedientie. inde queſiuit vt meritū acquireret: vt ait Gregorivltimo moraliū. ⁊. xj. q. iij. Quid ergo. Magisem̄ apparet virtus obedientie cum ſeruat̉ qd̓ prohibetur qd̓ de ſe non eſt malū. niſi quia prohibeqͣꝫ ſi aliquid ꝓhiberet̉ de ſe malum. ¶ Non intellexit vtiqꝫ Eua deceptōneꝫ ſerpentis antiqui cūdixit In quacūqꝫ die comedetis ex eo eritis ſicutdij ſcientes bonū ⁊ malum. exiſtimans ꝙ animoꝯſulendi non decipiendi ſibi hoc diceret. vt cōdtionem ſuam digniorem faceret. quaſi deus eis īuidiſſet habere ſcientiā boni ⁊ mali: ⁊ ideo prohibuiſſet eſum illius fructus. Unde ⁊ apoſtolus dicit ꝙ mulier ſeducta eſt. Et vt dicit Augꝰ. Ꝙͣuisilla ſeductio mulieris p̄ceſſerit peccatū operis ſcilicet peccati gule ſumendo fructū: tamen ipſaꝫ ſeductōnem p̄ceſſit peccatū elatōnis. Unde Aug.dicit ſuꝑ Gene. ꝙ mulier verbis ſerpentis nō crederet niſi iam ineſſet menti eius. amor ꝓprie poteſtatis ⁊ quedam de ſe ſuperba p̄ſumptio. Manente em̄ innocentia illa nō poterat eſſe illa ſēductio. quia ſicut verum eſt bonū intellectus: ita falſum eſt maluꝫ eius. Unde intellectus eius alicuifalſe extimatōni acquieſcere nō poterat tanqͣꝫ vero: ſed ꝓpter illam elationem perdita innocentiaſubintrauit falſa extimatio vt crederet veruꝫ qd̓ei dyabolus ꝑſuadebat. ẜm Thomā primā partequeſtiōe. xcv. ar. iiij. ¶ Non intellexit Adam qd̓ſibi fuerat a domino ꝓhibitum qͣꝫ graue peccatū.Ꝙͣuis em̄ non crederet verba ſerpentis eſſe veravt mulier: tamen deuictus ſuaſione Eue nō quidem amore ꝯcupiſcentie quia adhuc nō inerat: ſꝫamore cuiuſdam beniuolentie qua aliquando deuincit̉ amicus vt amico ſeruiat in malo. Sic adāne ꝯtriſtaret ſociam comedit de ligno. exiſtimāseſſe veniale. id eſt facile remittendum quod eratvalde graue. ¶ Non intellexit vterqꝫ maluꝫ qd̓ex tranſgreſſione eorum ſequenduꝫ erat ſcꝫ morsanime ⁊ corporis in ipſis ⁊ toto humano genere.Et ideo dominꝰ dixerat. Morte moriemini referendo ſe ad vtranqꝫ mortem. Sicut eniꝫ ꝑmanēdo in innocentia ſua obſeruando p̄ceptum generando filios tranſfudiſſent in eos iuſticiam orignalem quam ⁊ ipſi habebant vt dictum eſt ſupraita tranſgrediendo p̄ceptum illud dominicū trāſfuderunt in om̄es ab eis deſcendētes peccatū originale ẜm carnalem propagatōnem. Unde nonin xp̄m: quia etſi deſcendit ab eis ẜm corpulentāſubſtantiā: nō tamen ẜm carnalem ꝓpagatōnemvt om̄s alij. quod originale peccatū inqͣꝫtum cauſa eſt vtriuſqꝫ mortis ꝯtrahitur ex cōceptōne abanima cum infundit̉ corpori. nec quiſqͣꝫ ab eo liberari pōt niſi ꝑ gratiam mediatoris. Un̄ Aug.de peccato actuali ⁊ originali loquēs ſic ait. Itaqꝫ homo cum ab eo qui eū genuit alter eſt effectpeccato alteriꝰ ſine ſua ꝯſentōne nō tenet̉ obnoxius. Et de originali immediate ſubdit. Traxit ergo reatu homo ſcilicet peccati originalis qꝛ vnūęrat cum illo ⁊ in illo ſcꝫ Adam ẜm virtuteꝫ ſeminalem qn̄ illd̓ quod ꝯmiſit admiſſum eſt. .j. q. iiijIam itaqꝫ. Idem Aug. de ꝯſe. di. iiij. ſic ait. Fir-

miſſime tene ⁊ nullatenꝰ dubites. omnē homineꝫqui ꝯcipit̉ ꝑ ꝯcubitum maris ⁊ femine: cum pctōoriginali naſci. ⁊ ob hoc naſci filiū ire: mortiqꝫ obnoxiū niſi ꝑ gratiam mediatoris liberet̉. Ubi etiam ſciendū ꝙ ſi ſola mulier peccaſſet ⁊ nō adamipſa ſola dānata fuiſſet niſi penituiſſet ſꝫ n̄ exindegenus huiianū originali peccato infectuꝫ fuiſſetſicut fuit peccante Adam in quo erat principiumactiuū generatōnis humane. ¶ Non intellexitvterqꝫ qn̄ poſt culpā a deo fuerūt vocati dicēdo.Adam vbi es? Ideo requirebant̉ vt ꝯfiterenturpeccatū ⁊ penitendo expiaret̉. Sed qꝛ hoc n̄ egerunt ſꝫ ſe excuſauerūt retorquentes cauſam culpein alterum. in deū vl̓ ſerpentē: ideo eiecti ſunt deꝑadiſo vbi ꝯꝑati ſunt iumentis inſipientibꝰ ⁊cͣ.Quantū adter­ .§. III.cium quo notat̉ miſeria qua fuit ꝯdemnatꝰ cumdicit̉. Comꝑatus eſt iumentis ⁊cͣ. Ꝙ aūt ꝯpara.uerit deus hoīes iumentis poſt peccatū. patꝫ exhoc qd̓ dicit̉ Gen̄. iij. ꝙ fecit eis deus tunicas pelliceas ⁊ quaſi inſultans eis ꝑ angelū dixit. Ecceadam factus eſt quaſi vnꝰ ex nobis. quaſi diceretUoluit eſſe deus ⁊ factus eſt vt beſtia: ⁊ ideo tunicam beſtialem ei facio. Et ſimilis factus eſt iumentis. primo quidē. qꝛ vt dicit̉ Ecc̄es. ij. Unuseſt interitus hoīs ⁊ iumentoꝝ ⁊ equa vtriuſqꝫ cōditio. quia ſcꝫ ſubditus mortī corꝑali. Scd̓o qꝛſicut iumenta regunt̉ paſſionibus ꝯcupiſcibilis etiraſcibilis. nō cohibentes eas ratōne qua carent:ita ⁊ hoīes ſimiles ſunt iumentis ſequētes paſſiones vicioꝝ nec eas ratōne regulantes quā habētUn̄ ⁊ deterioris ꝯditōnis. Tercio iumenta belligerant adinuicē ita ⁊ peccatores ꝓ ꝯcupiſcentijsbonoꝝ vel voluntatū vel rerum p̄liant̉ inſimul.ẜm illud Iaco. iiij. Un̄ bella et lites in vobis niſtex ꝯcupiſcentijs ⁊cͣ. vt patebit infra. Quarto qͥavt iumenta delectant̉ verſari in locis immundisita hoīes delectant̉ ꝯuerſari in immūdicijs et ꝑmanere in eis ẜm illud Iohelis. Computruerūtvt iumenta in ſtercore ſuo. Quinto qꝛ vt iumētaſubdunt̉ multis laboribꝰ ⁊ fame ⁊ ſiti ⁊ alijs miſerijs: ita ⁊ hoīes. ẜm illud Eccͣl̓es. Cuncti dies eilaboribus et erumnis pleni ſunt nec per noctemrequieſcit. Et primo homini dictuꝫ fuit. In ſudore vultus tui veſceris pane tuo Gen̄. iij. ¶ Et notandū ꝙ nō ſolū iumētis dicit̉ homo ſimilis effectus: ſed iumentis inſipientibus. Cum omuia iumenta ſint inſipientia: tamen quia quedam eorūhabent quandam induſtriam ſeu quendā inſtinctū prudentialeꝫ vt equus reſpectu aſini. Un̄ dr̄ab a qd̓ ē ſine ⁊ ſenos quod eſt ſenſus. quaſi ſineſenſu. Et hmōi ſimilis videt̉ homo effectus poſtpeccatum. Aſinus ſiquidē animal eſt pigrum adlaborandum: ita ⁊ homo piger ad bene agendū.Aſinus communiter incedit ꝑ vias periculoſas ⁊non bonas. nec clamoribus vel nutibus auertit̉et declinat niſi dure verberet̉. Nec etiam per hocaliquando ꝑ rectam viam perducitur: ſicut aſinaBalaam cum vrgebat̉ calcaribus eius. Ita ⁊ homo poſt peccatum ambulat vias difficiles que ꝑ