Druckschrift 
1 (1491)
Entstehung
Seite
IIIv
Einzelbild herunterladen
 

Titulusprimus

gratia qͣꝫ ante quia ⁊ ad peccati remiſſioneꝫ ⁊ adinfirmitatis ſuſtentatōnem. De conditōnibusgenitorū in ſtatu innocentie. Ubi ſciendū primoꝙ non ſolū maſculi ſed etiam femine fuiſſent in illo ſtatu generate. Sic em̄ natura ꝓceſſiſſet generando ſicut deus eam inſtituit. Sed deꝰ inſtituitmarem et feminā in humana natura: vt habeturGeneẜ. j. ⁊. ij. ergo ⁊cͣ. Pro cuiꝰ declaratōne dicitTho. in prima parte queſtōne. xcix. articulo. ij. ꝙnihil eorū que ad cōplementum humane natureꝑtinent in ſtatu innocentie defuiſſet. Sicut auteꝫad ꝑfectōnem vniuerſi ꝑtinent diuerſi gradus rerum: ita etiam diuerſitas ſexus eſt ad ꝑfectōnemvniuerſi humane nature. Et ideo in ſtatu innocētie vterqꝫ ſexus ꝑ generationem fuiſſet productꝰ⁊ videtur vt ait Tho. ꝙ tot fuiſſent generate femine ꝙ mares. Nec obſtat ꝙ om̄e agens generaſibi ſimile niſi impediat̉ ꝓpter defectum virtutisvel indiſpoſitōnem materie. In generatōne aūtvis actiua eſt in maſculo. ⁊ ſic vbi nullꝰ fuiſſet defectus virtutis ex parte maris ⁊ indiſpoſitō materie ex parte femine: videt̉ ꝙ mares ſemꝑ debuerint generare. Reſpondit Tho. ꝙ generatio femine non ſolū ꝯtingit ex defectu virtutis actiue ⁊in diſpoſitōne materie vt obiectum eſt: ſed quandoqꝫ ex aliquo accidenti extrinſeco. ſicut dic̄ philoſophus in libro de animalibꝰ. ꝙ ventus ſeptētrionalis coadiuuat ad generatōnem maſculorūauſtralis vero: ad generatōnem feminarū. Quādoqꝫ autem ex ꝯceptōne anime ad quam defatiliimmutat̉ corpore ⁊ p̄cipue in ſtatu innocētie hoeſſe poterat. quando corpus erat magis ſubiectianime vt ſcilicet ẜm voluntatem generantis diſtingueret̉ ſexus in ꝓle vt ſic tot ſint femine quotmares vt quelibet haberet vnū ſuum ⁊ vir vxorem vnicam. Nati autem in ſtatu innocētie nōmox habuiſſent ꝑfectam virtutem ⁊ motū membrorum. Nam ẜm Tho. vbi ſupra. Om̄e generatum prius eſt imꝑfectum qͣꝫ ꝑficiatur. Sed puerin ſtatu innocentie fuiſſent ꝑ generatōnem ꝓducti. gͦ a principio imperfecti fuiſſent in quantitateet virtute corporis. Unde mox nati non habuiſſent ſufficientem virtutem admouendū membraẜm quoſlibet actus. ſed ad actus puericie ꝯueniētes puta ad ſugendū vbera per ſe ⁊ alia hmōi.Utrum autem pueri nati fuiſſent cum iuſticiaDicunt quidam ꝙ nō cum iuſticia gratuita q̄ eſtprincipiuꝫ merendi que dicit̉ gratia gratum faciens: ſed cuꝫ iuſticia originali. quia hoc fuit quoddam donū diuinitus toti humane nature datumEt hoc apparet quia peccatū originale qd̓ opponitur illi iuſticie dicit̉ eſſe peccatum nature. Unde traducit̉ a parente in poſteros ſicut traductafuiſſet illa iuſticia originalis. Sed vt dicit Tho.in prima parte queſtōne. c. articulo. .j. Cum radixoriginalis iuſticie in cuiꝰ rectitudine factꝰ eſt homo ꝯſiſtat in ſubiectōne ſuꝑnaturalis ratiōis addeum que eſt ꝑ gratiam gratumfacientē. neceſſeeſt dicere ꝙ ſi pueri nati fuiſſent in originali iuſticia. ꝙ etiam nati fuiſſent cum gratia gratum faciente. ſicut ⁊ de primo homine dictū eſt ꝙ fuit cuꝫ

gratia conditus. Nec tamen propter hoc fuiſſetgratia naturalis qꝛ non fuiſſet tranſfuſa per virtutē ſeminis: ſed fuiſſet collata homini ſtatim cūhabuiſſet animā rōnalem. Sicut etiam ſtatim ꝙcorpus eſt diſpoſitum infundit̉ a deo anima rationalis que tamen nō ex traduce eſt. Item pucri mox nati nō habuiſſent ꝑfectum vſum ratōnisRatio eſt ẜm Tho. in prima parte. q. cj. art̓. ij. qͥavſus ratōnis dependet quodāmodo ex vſu virium ſenſitiuaꝝ. Unde ligato ſenſu et ligatis viribus interioribꝰ ſenſitiuis homo ꝑfectum vſum ratiōis nō habet: vt patet in dormientibꝰ ⁊ freneticꝭUires aūt ſenſitiue ſunt virtutes quedam corporalium organoꝝ: ideo impeditis eaꝝ organis. neceſſe eſt ꝙ actus eaꝝ impediant̉. ⁊ ꝑ conſequensvſus ratōnis in pueris autē eſt impedimentū harum virium ſenſitiuaꝝ ꝓpter nimiam humiditatem cerebri. ⁊ ideo in eis nō eſt ꝑfectus vſus rationis ſicut nec alioꝝ membroruꝫ. Et ideo in ſtatuinnocentie pueri nō habuiſſent ꝑfectum vſum rationis ſicut habituri erant in ꝑfecta etate. habuiſſent tamen perfectiorem qͣꝫ nūc: qͣꝫtum ad ea quead eos ꝑtinebant ẜm illum ſtatum. Item nec habuiſſent in illo ſtatu pueri ꝑfectōnem ſcientie ſedeam ꝓceſſu temꝑis abſqꝫ difficultate acquiſiuiſſent inueniendo vel addiſcendo. Eſt em̄ naturale homini vt ſcientiā per ſenſum acquirat. habuiſſent tamen pueri illi ſufficientē ſcientiam ad dirigenduꝫ eos in operibꝰ iuſticie in quibus homīesdirigunt̉. ⁊ vniuerſalia principia iuris quā multoplenius habuiſſent tūc qͣꝫ nunc naturaliter habeamus. In illo aūt ſtatu innocentie nati nonfuiſſent in iuſticia ꝯfirmati. Qd̓ ſic declarat thomas in prima ꝑte. q. c. ar. ij. Manifeſtū eſt ꝙ pueri in ſua naturalitate nō habuiſſent plus ꝑfectionis qͣꝫ eoꝝ parentes in ſtatu generatōnis. parenres aūt qͣꝫdiu generaſſent nō fuiſſent ī iuſticia cōfirmati. Ex hoc em̄ creatura ratōnalis in iuſticiaꝯfirmatur ꝙ efficit̉ beata ꝑ apertam dei viſioneꝫcui viſio non pōt non inherere cum ſit deus ipſaeſſentia bonitatis a qua nullus pōt auerti cuꝫ nihil deſideret̉ niſi ſit ratōne boni. Un̄ paruuli nōnati fuiſſent in iuſticia ꝯfirmati. Et ideo ſi Adamnō peccaſſet: filij quidē ab eo nati nō ꝯtraxiſſentpeccatuꝫ originale qd̓ eſt cauſa gehenne: poſſenttamen ab eo geniti ꝑ alium modū fieri filij gehenne ſcꝫ ꝑ liberum arbitriū peccando. vn̄ nō ita neceſſitateꝫ non peccandi tranſmiſiſſet ad poſterosꝙ oīno peccare nō poſſent.Quantū ad ſecū §. II.dū principale ſupͣ notatū .ſ. de efficiētia pctī qͣ depͣuatꝰ eſt hō ſic ſublimatꝰ honore ibi cū dr̄ nō ītellexit. Utiqꝫ nō intellexit hō adā ⁊ Eua .i. nō conſiderauit neqꝫ recognouit tantam dignitatem ſibi ꝯceſſam beneficioꝝ a deo adherendo eius aduerſario dyabolo ⁊ recedendo a domino ⁊ benefactore ſuo. tranſgrediendo eius p̄ceptum quodſibi dederat ſcꝫ abſtinere ab eſu fructus ligni boni ⁊ mali. Neqꝫ enim illa arbor de ſe mala extititcuiꝰ fructuꝫ ei dominus interdixit: ſed vt homo