Liber

rit tranſactioneꝫ quā fecit ſi fueritaliquot ānisˡ ſeruāta capitulū ac ſinō cōſenſerit in: eā nō poterit reuocare. ¶ Idē abbati d̓ ſtrat. ⁊ priori ſancti euſebij.¶ Super eccleſiaſtico bn̄ficio tranſigi non pōtetiā cū iuramenti interpoſitioneOnſtitutꝰ in nr̄a p̄ſentia. G.clericꝰ ſua nobis aſſertiōe mōſtrailit: ꝙ cū inter ipſum ⁊. A. clericū ſuꝑ capella de ſtratis cōtrouerſia emerſiſſet: tandē ꝑ trāſactioneꝫſopita fuit: ⁊ licet hincinde de fidepreſtitaᵐ firmata fuiſſet eaꝫ tamenp̄fatus. A. ẜuare recuſat. Quia igitur hmōi tranſactiones ſpeciem cōtinent ſimonie: mandamꝰ: qͣtenꝰ reuocata trāſactiōe in irritū cām audiatisª ⁊c. ¶ Idē carnot. ep̄o.¶ Per tranſactionē factam ſine auctoritate ep̄ipōt p̄latꝰ ſed nō eccleſia cōſtitui cenſualis.cetetero noueris ꝙ cuꝫ aliquis ad extra ordinariūᵇ iudicē litteris īpetratis cuꝫ aduerſarioſuo cōponit poſtmodū in eccl̓ia deqͣ agit̉ ius aliqd̓ habiturꝰ ſi cōpoſitio nō eſt iuri ꝯͣriaᶜ nō eſt a loci ep̄oreprobanda ſꝫ cenſus abſqꝫ ep̄aliauctoritate cui p̄eſt eccl̓ie ſub hoc

p̄textu ſolutꝰ vitā eiꝰ qͥ ſoluerit nōexcedit. ¶ Idem ebora. archiep̄o.⁊ vigor̄. ep̄o.¶ Qui fuit tranſactionis mediator contra eamnon auditur.lr̄is vr̄is accepimꝰ ꝙ cū oliꝫinter. r. ⁊. a. clericos ſuꝑ eccl̓iade vul. corā te frater epiſcope qͥ iudex fueras delegatꝰ auctoritate. g.qui tunc eideꝫ. a. patrocinabaturin cauſa: ⁊ teſtisᵉ inſcriptus fuerattranſactioᶠ facta fuiſſet: poſtmodūidem. g. ſe mentiens clericum cū nōdum eſſet in clericuꝫ conſuratus ſuper eadem eccleſia tacito de tranſactiōe litteras noſtras impetrauitᵍ.Cum autē idem. g. non inficiaret̉ʰſe tranſactioni interfuiſſe ⁊ nondūfuiſſe conſuratūᶠ cuꝫ litteras ipſasobtinuit ei ſuper predicta eccleſiaſilentiū duximꝰ īponendū. ¶ Idē¶ Super eccleſiaſtico beneficio non pōt tranſigi ſed amicabiliter cōponi.Uper eo quod queſiuiſti vtrum de eccleſiaſtico beneficio in litigium deducto poſſit fieri tranſactio: tale damus reſponſuꝫ: ꝙ tranſigi ſuper re ſacraᶠ⁊ litigioſa non poteſt. etenim res

ſuper tali negocio fecerit ratuꝫ habebit: pōt trāſigere vt ſic notet̉ differētiainter lr̄as ꝓcuratorias ⁊ lr̄as de rato. jͣ. de reli. do. cū dilectꝰ. vbi de hoc. ethoc idē videt̉ qd̓ dicit litteras de rato. expone vt ibi dixi .i. mandatū procuratoriū continens ꝙ etiā abbas tranſigere poſſet ſuꝑ queſtione de qua corā delegato agebat̉ cū illa clauſula: ⁊ quicqͥd ſuꝑ his per abbatē factū fuerit capitulū ratuꝫ habereꝓmiſit. alias non valerettalis tranſactio: vt dictuꝫeſt. vel abbas habuit ſimplex mandatū tranſigēditantū corā delegato. ⁊ itacapitulū nō poterat reuocare tranſactionē: ex eo ꝙnon cōſenſerat. vel dic vtin no. ſeq.l ¶ Annis. Hoc ideo dicitqꝛ ſi trāſactio fiat ẜm formā iuris poſt quadriēniūreſcindi non pōt. ante vero non pōt: ſi eccleſia probaret ſe leſaꝫ. jͣ. de in inte.reſti. requiſiuit. alias nonpoteſt venire cōtra tranſactionē etiā ſtatim. C. detranſac. ꝙͣuis. ⁊ ẜm hͦ ſupple maxime. qꝛ idem eſſetſi non fuiſſet ſeruata. ⁊ hͦinnuit lr̄a que dicit capitulū ac ſi non conſenſeritin eā non pōt reuocare: qͣſi diceret non poterit eamreuocare tanꝙͣ non cōſenſerit. qꝛ conſenſit ꝯcedendo litteras de rato: vl̓ potius conſenſit eam obſeruando. Si em̄ abbas nōhabebat mādatū de trāſigendo: ſtatim debebāt cōtradicere mōachi. ⁊ ideoeū impugnare nō poſſuntqͣſi nō conſenſerint. ⁊ ꝙ dicit aliquot annis ſupple maxime. qꝛ idem eſt ac ſiſemel cōſenſerint. jͣ. de arbi. ꝑ tuas. vn̄ de iure cōi non pōt reuocari ſed ꝑ inintegrū reſtitutionē ſi nō fuit aliquot ānis .i. qͣtuor ſeruata. et hec expoſitioꝓbat̉. C. de tēp. in inte. reſti. l. vl. vbi hēs ꝙ oīs reſtitutio tā maioris ꝙͣ minoris īfra qͣdriēniū deberet fieri. ⁊ hͦ eſt ꝯͣ opi. illoꝝ qͥ dicūt ꝙ reſtō ſꝑ ē dāante qͣdriēniū ⁊ pꝰ ⁊ qn̄cūqꝫ. ar. illiꝰ aduerbij ſꝑ. ⁊. jͣ. de in integ. reſti. c. i.Onſtitutꝰ. fide p̄ſtita .i. iuramēto qd̓ nō fuit obligatoriū. qꝛ ſuꝑ re illiita ⁊ ꝯͣ leges ⁊ canones. C. de leg. nō dubiū. ⁊. xxij. q. iiij. inter cetera. ⁊jͣ. de iureiu. tua. ⁊ sͣ. ti. ꝓxi. c. vl. ⁊. ff. de pac. iuriſgentiuꝫ. §. ſed ⁊ ſi qͦs. ꝟ. ⁊ generaliter. quotiēs pactū a iure cōi ⁊cͣ. vel ꝓprie intelligit̉. qꝛ eque punit̉ trāſgreſſor fidei vt iuramēti. ⁊. jͣ. de fideiuſ. ꝑuenit. ⁊. jͣ. qd̓ me. cā. ad aures. Iteꝫar. ꝙ ſi nō tenet principale nec acceſſoriū. ſi. jͣ. d̓ fo. cōpe. ſi diligēti. ⁊. jͣ. de fi.inſtru. inter dilectos. ar. ꝯͣ ꝙ acceſſoriū tenet ſꝫ nō principale. jͣ. de iureiu. dea ¶ Audiatis. ſed cū ſit tranſanctio ſimoniaca quare non depo bitores.nitur īmo cōtra iuramentū ſiue fidē ſuā audit̉. dicas ꝙ de gr̄a tm̄ audit̉ adpriſtinā cām. qꝛ de iure deponi debuit: cū ipſe cōfiteret̉ peccatū ſuū ⁊ turpitudinē ſuā: īmo audiri non debuit ꝯͣ factū ſuū ⁊ turpitudinē ſuā. jͣ. de cōceſ.preben. cū ſuper. ⁊. jͣ. de dona. inter dilectos. Sed videt̉ obſtare huic exceptio doli cū vterqꝫ in culpa fuerit volendo ſeruare trāſact. ff. de doli excep.apud celſum. §. marcellus. p̄terea in pari cauſa turpitudinis potior eſt cōditio poſſidentis. ff. de ꝯdi. ob tur. ca. l. ſi ob turpē. §. porro. So. vterqꝫ d̓ iure cōi puniri dꝫ. ſed de iure poli. audit̉: vt qd̓ prauū eſt corrigat̉. jͣ. de re iu. lator. ⁊. c. cōſanguinei. jͣ. de collu. c. i. ⁊ cāꝫ preſtitit diſpēſatōi ne alter de doloſuo dānū. alter vero cōmodū ſentiret. ⁊ iō nō admitteret̉ hͦ exceptio doli. qꝛaliꝰ remaneret in dolo ⁊ in ſimonia. ⁊ ꝓpter hanc rationē cōtra exceptionēpoli non dat̉ replicatio. vt in. §. marcellus.EE cetero. exͣordinariū .i. delegatū. ſic. iij. q. iij. §. ſpaciū. ver. ei autē.c ¶ Cōtraria. qꝛ ſi eſſꝫ ꝯͣria iuri nō toleraret̉. sͣ. de ele. ſacroſancta. ⁊ sͣ. de of.dele. ſi qn̄. ar. sͣ. ti. ꝓxi. accepimꝰ. ⁊. c. cū clerici. ⁊. jͣ. de collu. audiuimꝰ. ⁊ sͣ. dema. ⁊ obe. dilecti. ſi aūt ꝯſona ſit iuri tenet. sͣ. e. ſtatuimꝰ. ⁊. jͣ. e. ſuꝑ eo. in fi. etp̄t telligi qd̓ d̓r h̓ qn̄ de ꝓuiſione ipſiꝰ iudicꝭ ex officio ſuo ſine aliqͣ pactiōeꝑtiū ſtatutū fuit factū: ⁊ iuſta cā īterueniēte. al̓s ſimōiaca eſſet. jͣ. de p̄bē. niſi. ⁊ talis cōpoſitio ꝑſonalis erit nec trāſit ad ſucceſſorē illiꝰ qͥ ſoluit. jͣ. e. ve-

niēs. ⁊. c. p̄dicto. niſi eſſent. qꝛ cēſualē eccl̓iam cōſtituere non potuitde cen. ꝓhibemꝰ. niſi facta fuerit de auctoritate ep̄i. vt dicit in fi. veldic ꝙ hͦ capitulū locū habet cū vna eccl̓ia agit ꝯtra aliā de ſubine. vel ꝓ aliquibus iuribus corā delegato ⁊ compoſitio inde fiet corā delegato. ⁊ qd̓ dixit. jͣ. cui p̄eſt .ſ. imperator.Et lr̄is. pr̄o ciabat̉. ꝑ hͦ iuri ſuo tacite renciare videbatur.em̄ ſciēter pr̄ocintur petēti rēſuanſibi p̄iudicat. vt h⁊. ff. de inoffi. tevl. ſecꝰ ſi ignorater. ff. de rei venter officiū. ⁊. C. d̓rei vē. re tua. ⁊.de p̄ſcrip. long tē.nec petenteꝫe ¶ Teſtis. ſcrijin inſtr̄o trāſanis ⁊ nō in cā inpr̄ocinabat̉. qꝛ eteſtis ⁊ aduocatin eadē cā eſſe nondꝫ. ij. q. vi. ſtatdū. Sꝫ q̄rit̉ an̄ obhoc ſoluꝫ ꝙ telinſcriptꝰ fuit: poſit a petitiōe repelli. Uidet̉ ꝙ nō. qnō ob hͦ iuri ſuornunciare intellitur. ff. de pign. accaius. ſꝫ ibi irabat qͥd ꝯtinebatur in teſtō qd̓ fignauit caius cumanulo ſuo. ſecus ſiauctoritatē p̄ſtititff. de pig. fideiuſſor. §. pater ſeij. ⁊ h̓. ¶ Tranſactio .i. amicabil̓ cōpoſitio. s. c. ꝓxi. in fi. ⁊. c. ſtatuimꝰ. ⁊. jͣ. c. ꝓx. in fi. al̓s trāſactio ꝓpͥe deſpūali fieri nō pōt. sͣ. e. cōſtitutꝰ. ⁊. jͣ. c. ꝓx. qꝛ qͥd ſimoniacū eſſet.Impetrauit. ꝯͣ ipſum. r. ꝯͣ quē fuerat aduocatus.h ¶ Inficiaret̉. ⁊ ita ex ꝯfeſſiōe cōuincit̉. qꝛ cōfeſſus in iure ꝓ cōuictohabet̉. jͣ. de ꝯfeſ. c. i. ⁊ vl̓. ⁊. C. e. ti. l. vna. Ex duobꝰ em̄ dꝫ iſte ſuccūbere. qꝛ p̄ſtādo aucͣtem tranſactioni iuri ſuo renūciauit. ⁊ qꝛ mēdaciuꝫixit īpetrādo ⁊ ꝟitatē occultādo. merito gͦ filentiū ei imponitur.i ¶ Tonſuratū. gͦ lꝫ poſtmodū tonſurā accepit nō ꝓfuiſſet ei. ar. sͣ. dereſcrip. cū adeo. principiū em̄ in talibꝰ cōſiderandū eſt. sͣ. de elect. duIdum. vbi de hoc. ⁊. i. q. i. principatus.Uper eo. ſuꝑ re ſacra. h̓ euident̓ pꝫ ꝙ de re ſacra ſiue ſpūali trāſactio interuenire nō pōt. sͣ. e. cōſtitutꝰ. ⁊. jͣ. e. p̄terea. ⁊. c. ex parte. necpactio. sͣ. de pac. pactiones. ⁊. c. cū pridē. ⁊ duobꝰ ſeq. c. vt dictū eſt.⁊ sͣ. e. ſtatuimꝰ. vt det̉ tꝑale ꝓ ſpūalibꝰ. jͣ. de rerū ꝑmu. c. vl. ſꝫ ſi ſpūale det̉ ꝓ ſpūali: bn̄ tenet ⁊ valet talis ꝑmutatio ſeu trāſactio. jͣ. de re.ꝑmu. ad qōnes. vt ſic tm̄ det̉ ſpūale vel remittat̉ ꝓ alio ſpūali. Seddiſtingue vtrū agat̉ de re etiā ſpūali q̄ petat̉ tanꝙͣ beneficiū: an tanꝙͣ ꝓprietas. Si agat̉ ſuꝑ beneficio vt aliqͥs recipiat̉ ad bn̄ficiuꝫ eccleſie vel qͣntū ad p̄lationē: tūc nulla pōt interuenire trāſactio ꝓpri⁊ hoc notauit dū dixit eccl̓iaſtico bn̄ficio in litigiū deducto. qꝛ ſimoniacū eſſet. ⁊ qꝛ talis titulꝰ nō habet̉ ex tranſactiōe: ſꝫ ꝑ canonicā inſtitutionē. jͣ. de inſti. ex frequētibꝰ. ⁊ sͣ. d̓ renun. admonet. ⁊. xvi. q. vinullꝰ oīno. ar. ff. de decu. herēniꝰ. ſi ꝟo res ſacra ſiue ſpūal̓ in litigiūdeducat̉ tanꝙͣ ꝓpͥetas: tūc bn̄ pōt interuenire trāſactio: puta due eccleſie ſiue duo ep̄i litigāt ſuꝑ aliqͣ eccl̓ia vl̓ aliqͥbꝰ. qꝛ alt̓ dicit illas ſibi ſubiectas: alter negat qui poſſidet: ibi poteſt interuenire tranſactio. quia ⁊ permutatio. jͣ. de rerum permu. ad queſtiones. vt ſi vnushaberet vnā eccl̓iam ⁊ alter aliā ꝑ tranſactionē. vel qꝛ vnꝰ ep̄s aliqͦſpūalia in eccleſia ꝑciperet: ⁊ alius alia. hoc totū fieri pōt per tranſactionē. ſic etiā pōt intelligi. sͣ. e. ſtatuimꝰ. potuit fieri diuiſio decimarum inter partes. Quedam tamē ſunt in quibus non admittit traniactio ſeu compoſitio. vt. jͣ. e. c. vl. vbi de hoc