Druckschrift 
Decretales : Mit der Glosse des Bernardus Parmensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Primus

De tranſactio.

perit reddere cogitur illi eccleſieLeriqꝫ ſicut accepimꝰ regulares clerici ⁊ ſeculares interdūcū vel domos locāt: vel feuda cōcedūt in p̄iudiciū parrochialiū eccl̓iarū pactū adijciunt vt cōductores ⁊feudatarij decimas eis ſoluant: etapud eoſdem eligāt ſepulturā. Cūaūt id de auaritie radice ꝓcedat pactū hmōi penitꝰ reprobamꝰⁿ ſtatuētes vt quicqͥd fuerit occaſiōe hmōipacti ꝑceptū eccl̓ie parrochiali reddaturº. Gregorius. ix. Non valet̉ pactio in ſpiritualibꝰ vel q̄ peccatū inducit. vel turpis ſeu d̓ turpi vel impoſſibilisdicitur de iure vel de facto. Actōes facte a vob̓ vt audiuimus ꝓ qͥbuſdā ſpūalibꝰ obtinēdis: cū in hmōi oīs pactio: oīſqꝫcōuētio dēat oīno ceſſareᵖ nulliuspenitꝰ ſunt momēti: qd̓ etiā d̓ alijseſt dicendū q̄ obſeruate vergunt inaīe detrimentū. nā etiā iuxta legitimasª ſanctiōes pactū turpe vel reiᵇturpis aut īpoſſibilis de iure vel defcō nullā obligationē inducit.De tranſactionibus. Grego. iij. a ſub. ⁊ domi. abba. Inſtrumenta ⁊ alia iura partium contrariatranſactione tolluntur.Icut graue: ⁊ īfra. Poſt ſalubrē deciſionē de controuerſia

vr̄a factaꝫ decreuimꝰ: vt oīa inſtr̄avel qͥcqͥd aliud eſt qd̓ partibꝰ quoqͦ mō aūt ex tꝑis p̄ſcriptiōe ſeu alit̓opē de legeᵇ aut quocūqꝫ p̄uilegioferre poterat ſit vacuūᶜ ⁊ oī virtutecaſſatūᶜ ⁊ ſola pactoꝝ inter vos nūchabitoꝝᵈ pagina validū ꝑpetuūqꝫrobur obtineatᵉ cui ſi qͥd forte īcuria vel imperitia minꝰ firmitatis inſertū eſt vires pleniſſime notōnisᶠex hac nr̄a auctoritateᵍ ſuſcipiat. Alexander tertius. Tenet cōpoſitio ſuper decimis facta cū aſſenſu ſuperioris.Tatuimꝰ vt ſi ſuper decimisʰinter vos ⁊ aliquā ꝑſonaꝫ eccleſiaſticā de aſſenſu ep̄i vel archiep̄i ſui cōpoſitio facta fuerit rata ⁊inconcuſſa perſiſtat. Idem dulmen̄. ep̄o. Si capitulū conſenſit trauſactioni quā fecit p̄latus noīe eccleſie vlteriꝰ diſſentire non poteſt.Ontingit interdū ꝙ lꝫ abbaſvel prior alicuiꝰ ꝯuetualis eccleſie cū eccl̓iaſtica vel ſeculari ꝑſona ſuꝑ his de quibꝰ int̓ eos controuerſia vertitur: coraꝫ delegato velordinario iudice tranſigat: capitulū tamē eandē tranſactionē nititurreuocare. Un̄ qꝛ nos ꝯſulere voluiſti. t. r. ꝙ ſi abbas vl̓ prior a capitulo ſuo de ratihabitiōe lr̄asᵏ habue

m Eccleſiaſtica. que erit depoſitio cū ſimoniaci ſint .i. q. i. reperiunt̉⁊. c. erga ſimoniacos.Leriqꝫ. reprobamꝰ. pactū em̄ tale nō nocet eccl̓ie qͥn a quolibetpoſſeſſore poſſit petere decimā. ff. de pac. inter debitoreꝫ. ff. d̓ inſti. ſi cū villico. ⁊ ar. ad hoc. xvi. q. i. ſi qͥs laicꝰ. ⁊ hoc ptꝫ ex eo qd̓ dic̄in fin. eccl̓ie parrochiali reddat̉. ar.ꝯͣ. ff. de pact. epl̓a§. pactū. vbi dicit̉ꝙ tale pactū iuſtūē. So. tale pactuꝫiuſtum eſt vt credtor qui poſſidet pignus tributuꝫ ſoluat: vt dicit. §. pactum. qꝛ ⁊ ſine talipacto poſſeſſor cōueniendꝰ eſt. ſi ꝟoī ꝯͣriū fieret pactūqͣntū ad ipſos paciſcentes valet pactū: ſed nō quātuꝫad dn̄m tributorūqꝛ pactū priuatorū formā iurꝭ fiſcalis nō tollit. vt dicit lex p̄dicta interdebitorē. ⁊. jͣ. d̓ fo.ōpe. ſi diligenti.o Reddat̉. ⁊ itaeccl̓ia pōt agere ꝯͣregulares vel ſeculares clericos: vtei reddāt qd̓ perceperūt: occaſiōe talis pacti poſſet ētage̓ ꝯͣ poſſeſſoresſi vellet. ar. xij. q. ij.apl̓icos. ⁊. C. ſi tu.el cur. l. iij.Actōnes. ceſiare. in ſpūalibus em̄ oīs pactōillicita ſiue ēt modꝰ ceſſare dꝫ. vt. i. q. ij. ꝙͣ pio. ⁊. jͣ. de ſimo. tua. ⁊. jͣ. ti.ꝓxi. p̄terea. ⁊. c. ſuꝑ eo. ⁊. jͣ. vt ecc. bn̄. vt nr̄m. qꝛ hmōi pactiōes ſimoniā inducūt. vt. sͣ. e. cū pridē. tacite etiā vl̓ exp̄ſſe. xvi. q. vij. ꝑ laicos.Idē ē ſi hmōi pactū ſiue ꝓmiſſio aut etiā iuramētū vergat ī aīe detrimētū: vt hic dicit. vt ſi ſolꝰ hoīeꝫ ſpoliare nō poſſit inueniat hoīem cūqͦ paciſcat̉ vt ſimul id faciāt ⁊ diuidāt ſpolia. xxij. q. iiij. ſi ad pctm̄. ⁊. c.mulier. nō .n. fert opē qͥ adiuuat ad peccādū. xiiij. q. vi. ſi res. de iuramēto hēs multa exēpla. xxij. q. iiij. ſi aliqͥd nō eſt ſeruādū: ⁊ in pluribꝰalijs. c. ibidē. a Legitimas. ẜm leges turpe pactū nō tenet. ff. deꝟ. ob. generalit̓. turpe pactū d̓r ſiue turpis rei: puta ſi qͥs ꝓmittat ſefacturū homicidiū vel ſacrilegiū. ff. de ꝟ. obli. veluti. ⁊ inſti. de inuti.ſtip. ad fi. §. qd̓ turpi. Itē pactū qd̓ cōtinet turpē cām nō tenet: putaſi paciſcar ne furti agā vel iniuriaꝝ. ff. de pac. ſi vnꝰ. §. pacta. ẜm canones etiā turpes ꝓmiſſiones nō tenēt. xxij. q. iiij. vnuſqͥſqꝫ. ⁊. c. ī malis ꝓmiſſis. ⁊. c. nō ſꝑ ꝓmiſſa. ⁊. c. diffinitio. ⁊. c. ſi ad pcm̄. ⁊. c. mulier⁊ hoc eſt pactū turpis rei. Pactū turpe dici pōt qd̓ fit de turpi re. vtc. ſi ad pctm̄. Et pactū dicit̉ turpe qd̓ fit etiaꝫ de re ſacra fiue ſpūali:vt hic. ⁊ in oībꝰ q̄ in ſua natura bona ⁊ licita ſunt. ſed ꝑ pactū fiuntillicita. Itē pactū de re cuiꝰ cōmertiū ꝑ reꝝ naturā haberi nō pōt nullius eſt momēti. ff. de reg. iur̄. īpoſſibiliū. ⁊. ff. de ver. obl. ſi ſtipuler etinſti. de inuti. ſtip. circa pͥn. ⁊ generalit̓ pactū qd̓ ꝯͣ leges ⁊ cōſtōnesvel ꝯͣ bonos mores fit: nulliꝰ eſt momēti. C. de pac. pacta q̄. ff. ſo. ma.alia. §. i. vl̓ contra ſenatuſcō. plebiſcita. decreta edicta principū. ff. depac. iuriſgentiū. §. p̄tor. ſic ⁊ īpoſſibile p̄ceptū nullū eſt ſiue ſnīa. ff. q̄ſen. ſine appel. reſcin. paulus. h Rei turpis. rei turpis nullaeſt obligatio. ff. manda. ſi remunerandi. §. rei turpis.Icut graue. d̓ lege .i. d̓ iure cōi. c Caſſatū. gͦ lꝫ poſtea reꝑiāt̉inſtr̄a: n̄ tn̄ lis reſtaurabit̉. C. d̓ trāſac. ſub p̄textu. ⁊. jͣ. d̓ re iudi. int̓ mouaſteriū. ⁊. c. ſe ar. ꝯͣ. ff. d̓ iudi. lꝫ. ⁊ inſti. de inuti. ſtip. circa prī. ſuꝑ hocita no. eſt petitio ſpālis general̓ ⁊ indefinita Hic tranſactio ſpālis

nō obeſt in alijs ſpālibꝰ. C. e. age cū geminiano. Hictrāſactio generalit̓ reſtringit̉ ad hͦ de quo ſpāliter actū eſt. ff. e. qͥ cū tu. §. i. ⁊. C. eo. ti. ſi de re certa.GGeneralis. hic general̓ trāſactio nō reſtringit̉. C. e. ſub p̄textu h̓ ſpālis trāſactio in vno capitulo nō īpedit ꝓceſſuꝫ aliorū. C. e. l. peih̓ generalis tranſactio rigore iuris tenet: ſed replicatōne doli reſcindit̉. ff. de pac. tres fratres.ff. de admi. tu. lutius. §. tutor. hic indefinita vt ſpāl̓trāſactio ī alijs nō obeſt.q̄ in iudiciū deducta nonſunt. C. de iudi. lꝫ. R.o Habitoꝝ. arg. nouiſſima pacta dūtaxat valereC. de pac. pacta. ⁊. ff. eo. ſivnus. §. pactꝰ. ⁊ sͣ. de reſcrip. certū. in fi.e Obtīeat niſi dolo trāſactio talis ſit extorta: qͥatūc nō valeret. C. e. ſub p̄textu. ff. de pac. emptor. §lutius.f Notionis. facte cū cāecognitione. vt dicit̉. sͣ. tit.ꝓxi. c. ij. ⁊. c. ꝓxi. Aucͣte. no. ꝙ ſi tranſactio vel pactū ab initio inualidū ſit: ꝑ cōfirmatōempape ſumit vigorē: vt hicarg.s. ti. ꝓxi. qͦtiens. ſic ⁊ſnīa q̄ nō tenet ꝑ cōfirmationē pape efficit̉ valida.iij. q. vi. hͨ qͥppe ⁊ oīa nr̄afacimꝰ dicit imꝑator qͥbꝰaucͣtem nr̄am īpartimur/C. de ve iu. enu. l. i. §. ſꝫ neqꝫ. ſic teſtm̄ oīm teſtōꝝ ſolēnitatem ſuperare videt̉qd̓ ꝯſcīam principis tenꝫC. de teſta. omnium.Tatuimꝰ. ſuꝑ decīs.hē ar. ꝙ ī ſpūalibuspōt īteruenire tranfactio.liiij. di. general̓. ⁊. c. ex antiquis. ⁊. x. q. ij. caſellas. īfi. ⁊. xxiij. q. iiij. ſi illic. ⁊. jͣ. de rerū permu. ad qōnes. Sed ꝯͣ. i. q. ij. ꝙͣ pio. ⁊ sͣ.de pac. cū pridem. ⁊. c. pactiones. ⁊. jͣ. e. conſtitutus. ⁊. jͣ. de rerū permu. ad q̄ſtiones. ⁊. c. vlti. ⁊. xvi. q. vij. decimas quas. ⁊. xiij. q. ij. in eccl̓iaſtico. ⁊ .i. q. i.placuit. ⁊. jͣ. eo. ſuꝑ eo. Sol. in ſpiritualibus tranſactio ꝓprie ſumpto vocabulo interuenire nō pōt: vt aliqd̓ temporale detur ꝓ ſpirituali. qꝛ ſimoniacum eſſet. ⁊ ſic intelligunt̉ cōtraria hic ſignata. qd̓ dicunt due prime cōcordantie de ſeruo ordinato: ꝙ ibi pōt interuenire trāſactio. nō eſt verū. qꝛ ibinō datur tꝑale ꝓ ſpūali. qꝛ lꝫ detur ne reuocet̉ in ſeruitutē nil dat̉ ꝓ ordinenec aliqd̓ ſpūale emit̉: ſꝫ emit̉ libertas ⁊ ſeruitiū corporale redimit̉ vt liberepoſſit miniſtrare: qd̓ lꝫ. xxxvi. q. i. de raptoribꝰ. ſicut cū emit̉ terra vt ibi edificetur eccl̓ia: qd̓ licꝫ. qꝛ non dicit̉ ꝓpterea emi eccleſia: vel ſimonia cōmittic. caſellas non ob. nec dicit hoc: ſed dicit ꝙ res eccleſie alienari non debentexcepta cā captiuoꝝ: vt ibi dicitur. ſed non dicitur tranſactio ſed ꝓprie captiuorū redēptio. ⁊ datur pecunia recepta de rebꝰ ⁊ vaſis eccl̓ie: ⁊ redimūtur captiui: ⁊ amicabilis cōpoſitio pōt interuenite in ſpūalibꝰ: vt hic dicitj.de deci. ex multiplici. ⁊. c. nuꝑ. ⁊. c. dilecti. ⁊. jͣ. e. de cet̓o. ⁊. c. ſuꝑ eo. in fi. eti Eccleſiaſticā. q. d. cū laicis non poſſent taliter cōponere ij. e. veniēsvt ex illa ſpūali qd̓ eccleſijs debent aliqͥd retinere poſſent cū laicis ſpiritualia poſſidere fine periculo animaꝝ: nō liceat. jͣ. de deci. ꝓhibemus. ⁊. xvi. q.vij. decimas. ⁊. jͣ. de p̄ſcrip. cām q̄. ⁊ ſic videt̉ ꝙ cū laicis nō poſſit fieri compoſitio vt minus ſoluāt: niſi papa auctoritatē p̄ſtaret. jͣ. de cōfir. vti. c. vlt. tn̄ꝓpter vtilitatē eccl̓iaꝝ videt̉ licere: ſaltē de aucͣte ep̄i. qꝛ ſicut multū cōſulit̉eccl̓ie. ar. jͣ. de his que fi. a prela. ſine cōſen. ca. cū apoſtolica. Ontingit. lr̄as. no. ꝙ abbas ſimpl̓r ad agendū ꝯſtitutꝰ ſine lnīa capl̓itrāſige̓ nō pōt. C. de trāſac. trāſactiōis. vn̄ ꝓcurator trāſige̓ nō pōt: etiaꝫ ſihēret gn̄ale mādatū ad agēdū. ff. de ꝓcu. mādato. vin. dicit ꝙ lꝫ abbas velaliꝰ p̄latꝰ nō poſſit trāfige ſine ſpāli mādato. ad hͦ tn̄ pōt exercere actōeꝫ. ff.qd̓ cuiuſ. vni. l. vl. ar. ꝯͣ exp̄ſſuꝫ. ff. de iur̄ deli. ait p̄tor. vbi d̓r ꝙ ille qͥ nō pōtalienare nō pōt rē in iudiciū deducere. de hͦ d̓r. jͣ. de ꝓcu. c. i. ſi tn̄ abbas p̄termādatū ꝓcuratoriū hēat lr̄as d̓ rato a capl̓o ſuo cōtinens ſimpl̓r ꝙ qͥcqͥd