Druckschrift 
Decretales : Mit der Glosse des Bernardus Parmensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Primus.

De poſtulatiōe p̄la.

alienatk: ⁊ infra QQd̓ ſi vir ducat vxorē que fide cōiugij violata cōmittatadulteriū: nihilominꝰ ip̄a medietateꝫoīm bonoꝝ que fuerit vir adeptꝰ impudenter exigit ⁊ improbe apprehēdit (que potiꝰ priuāda eēt omnibꝰ viri bonisˡ: ⁊ infra Tenore pn̄tium declaramꝰ vos nō teneri ad hmōi conſuetudines obſeruandasᵐ. Gregorius. ix. Conſuetudo nō derogat iuri naturali ſeu diuino cuiꝰ trāſgreſſio peccatū inducit (nec poſitiuoniſi ſit rationabilis ⁊ preſcripta. SDaUm tantoⁿ ſint grauiora pl̓ta.quāto diutiꝰ infelice aīam detinent alligatā nemo ſane mentis intelligit naturali iuriº: cuiꝰ trāſgreſſioē

periculū ſalutis inducit: quacūqꝫ cōſuetudine q̄ dicēda eſt veriꝰ in hac ꝑte corruptela poſſe aliquatenꝰ derogari Licet etiā lōgeue cōſuetudinisnō ſit viligh̓auctoritas nō tn̄ eſt vſqꝫadeo valitura: vt vel iuri poſitiuo debeat p̄iudiciū generare niſi fuerit rationabilisq ⁊ legitimeᵇ ſit p̄ſcripta.tulatioꝝtteet. . 8V Innoc. liij decano ⁊ capl̓o ſenon. Impoſtulabilis eſt qui violat interdictumD hec ī beato petro: ⁊ infraa ¶Cūqꝫ de facili nō poſſetis īvnū locū/ ⁊ ꝓpoſitū cōu̓enire: ſed ad nos fuiſſet ab aliquibꝰ appellatūq Itandē cōueniētes in vnū al-

culpa ſua ⁊ vicio incidit in egeſtatē ff. qd̓ me. cā. l. ſi mulier lxxxvi. di.nō ſatis ⁊ dignū eſt vt male meriti egeſtate labent. ff. depoſi. bonaer em̄ nō fuerat ſubueniencōne p̄miſſa ⁊⁊ cū alterifideleſioneelemoſynā dare poſſumꝰ ne pereat. lxxxvi. diſt. paſce famemoriente ⁊cͣ. i Incuria .i. negligentia ſ iō ei nō eſt ſubueniendūqꝛ vigilantibꝰ ⁊ nōiuragligenubueniūt. jͣ. de rerūꝑmū. cū vniuerſoꝝ⁊. jͣ. de dona. int̓ dilectos. ff. ad vel. l. ij.§. ꝟbaſqꝛ ſtultꝭ nōꝯſueuit ſubeniriſꝫ errātibꝰ. ff. d̓ iur.⁊ fact. ignorā. l. pe.§. ſi qͥs ius. ⁊. C. ſimi. ſe. ma. dix. ſi is.(⁊ vtiliꝰ eſurienti panis tollit̉: ꝙͣ ſi ſecurus decilnegligat. v. q. v. neoīs. ⁊. xxiij. q. iiij. nimiū ſunt inquieti. ⁊iō talis cōſuetudoerito reprobat̉.k Alienat (qd̓ deiure fieri nō dꝫ. ff. de fū. do. fundꝰ. ⁊. l. lex iuli (nec etiā ꝓpter delictummariti bona mulieris ſunt diſtrahēda. C. ne vxoº. ꝓ ma. l. i. ij. ⁊. iij. C.ad. l. iuli. de vi pri. l. i. ⁊. jͣ. de pignori. ex lr̄is (n cāu tn̄ qn̄qꝫ diſtrahunItur bona mulieris ꝓ viro. vt in cā pͥmipillarij bona mulieris ꝓ magrito obnoxia ſunt fiſco: ſi oīa bona mariti exhauſta ſunt. C. in quibꝰcau. pignus ta. ꝯͣ. l. ſatis nec valet alienatio fundi dotalis: etiā ſi mulier ꝯſentiat. C. ad vel. aut̓. ſiue a me. ⁊ in aut̄. vt īmobilia an̄ nupt. do.I. ſi ꝓprie col. y. Sꝫ ſi iurauerit nō ꝯͣuenire tenet vēditio. jͣ. de iure.iur. cū ꝯtingat ſi ſine vi ⁊ dolo p̄ſtitū ſit iuramentū ſpōte ꝯſtāte etiānr̄imonio in tali cāu cū īcipit vergere ad inopiā: mulier pōt repeteredotē. C. de iur. do. in rebꝰ. ⁊. l. vbi. l Bonis. ⁊ etiā dotē ſuā ꝓpt̓adulteriū perdere dꝫ. C. de iu. do. ſi dotē. ⁊. C. ad. l. iuliaꝫ de adulte. li.bertatē. ⁊. jͣ. de do. inter vi. ⁊ vxo. plerūqꝫ vbi de hͦ. m ObſeruāIdas. iuri ꝯͣrias. vt dictū eſt ꝑ primā cōſuetudinē inuitabant̉ viri adl. diſpenſandū bona ſua: ꝑ alterā mulieres ꝓniores erāt ad cōmittenū adulteriū. ar. ff. de pac. dota. ꝯuenire talis ꝯpēſatio nō eſt admitUmi tanto diutiꝰ. jͣ. de ſymo. cū in eccl̓ie. ⁊. jͣ. de eo qui tendadu. in matri. quā polluit. cum haberet. o Iuri naturali. qd̓ſeuerat. v. di. §. ius naturale xxv. q. i. ſunt quidā. (⁊ hͦ verūē ꝙͣtū ad p̄cepta vl̓ ꝓhibitōes q̄ moralia ſunt ⁊ nō mutant̉. vt nō occides nō furtū facies: honora pr̄eꝫ ⁊cͣ. vi. di. §. his itaq ⁊ naturalia qͥilia ſunt ciuilia vero mutabilia. inſti. de iure na. §. ſedlia. jͣ. de cōſan. ⁊ affi. nō dꝫ ſ id̓o nulla ꝯſuetudo p̄ualet ꝯͣ iuse: etiā ſi oēs hoīes de mūdo ꝯͣ facerent. xxxij. q. vij. flagitia (cūius ignorātia neminē excuſat .i. q. iiij. §. notādū. ⁊ ibi nihil int̓eſt ī vicio deciꝑe vel decipi. xvi. q. i. ſi cupis de ignorantia d̓r ꝙ q̄rat ignorabit̉. xxxvij. di. §. vt itaqꝫ ſꝫ dͣnorātia iuris naturalis cuilis tractat̉ in ſumma .i. q. iiij. §. indū: ⁊ ibi recurrendū eſt. M3Uilis auctoritas ſſꝫ querit̉ de qua cōſuetudine hic ītellexit greg(ſi dicis de bona conſuetudine: illaꝫ nulla ratio ſiue ius vincit. immouiparatur ei. xi. diſtin. in his ( de mala de illa nō pōt dici ꝙ nō ſitvilis uꝑ hͦ dicūt quidā ꝙ pͥncipiū iſtiꝰ. §. dꝫ intelligi de bona cōſuetudine ⁊ finis de mala: ⁊ ita diuerſimode intelligūt ſꝫ hͨ nō fuit intentio legis. vn̄. §. iſte ſumit̉. C. q̄ ſit lon. cōſue. l. ij. ⁊ iō inepte dicunt.(Alij ꝓ maiori ꝑte exponūt lr̄am iſtā: nō tn̄ eſt adeo valitura. vt iuripoſitiuo debeat p̄iudiciū gn̓are: ſupplēt gn̓al̓r nō p̄iudicat iuri: ſꝫ ī eoloco p̄iudicat iuri: vbi cōſuetudo ſeruat̉ ſ iſte intellectꝰ planꝰ ⁊ facilis eſt. ſꝫ de hͦ nulla dubitatio eſt ꝙ cōſuetudo vniꝰ loci iuri poſitiuogeneral̓r p̄iudīcꝫ oībꝰ locis ⁊ iō ſic dꝫ intelligi lex illa quā habes. xi.di. cōſuetudinis ꝙͣuis particularis cōſuetudo nō eſt vilis: nō tn̄ p̄iudicat iuri poſitiuo: niſi fuerit ronabilis ⁊ legitīe ſit p̄ſcripta/ ⁊ hec expoſitio reprobat duas pͥmas expoſitiōes vel opiniōes: qͣs facit hicgrego. in fi. ⁊ ſic intellige. xi. di. cōſuetudinis. a Rationabilis. ⁊qua cōſuetudinē dices rationabilē. Illaꝫ dico rationabilē quā nonimprobant iura. jͣ. de cauſa poſ. cū eccle. ⁊ sͣ. e. cū dilectꝰ. ⁊. jͣ. de verb.fig. abbate (vt ſi qn̄qꝫ admittant̉ aliqͥ ad electionē ad quos nō perti-

net de iure cōmuni: de alio collegio iſta cōſuetudo non improbat̉ a iure. vtdicūt iura p̄dicta: ⁊ illa eſt rōnabilis: ꝙ tm̄ capl̓m eligat canonicos ſibi etalios inferiores p̄latos irrequiſito ep̄o. jͣ. de electi. cum eccleſia vulteranavel ep̄s ſolus hoc faciat. jͣ de his q̄ fi. a pre. ſi. conſen. ca. ea noſcit̉ (ꝫ de iure vnū corpꝰ ſint. jͣ. de his q̄ fi. a pre. ſi. ꝯſenſu ca. nouit E de iure cōi deberꝫfieri ab oībus cōmuniterab ep̄o ⁊ canonicꝭ: vt qn̄qꝫ fit. jͣ. de conceſ. preben.poſtulaſtis. ⁊ illā dicereꝫrationabilē: ꝙ abſentesnō vocent̉ ad electioneꝫ.vt in multis locis cōtingit: vt in tuſcia ꝝ in multꝭeccl̓ijs. ⁊ hmōi cōſuetudines legitime preſcribunt̉vt ptꝫ p̄dicta exempla (illam dico general̓r rōnabilē que nō obuiat canonicis inſtitutis firrationabilis eſt q̄ improbat̉ a iure: qualis eſt illa. jͣ. de inſti. ex q̄rimonijs. sͣ. e. cumvenerabilis. ⁊ sͣ. c. ꝓxi. ⁊oneroſa ꝯſuetudo. sͣ. e. c.i. ⁊ sͣ. e. cū inter vos. ⁊. jͣ.de re iudi. cū cauſa ( gnͣaliter vbi aliquid fit cōtra neruū eccl̓aſtice diſcipline ſiue libertatē. jͣ. de elec.cū terra. ⁊. c. ſacroſancta: ⁊. c. maſſana. De hac materia hēs plene. viij. di.fruſtra. b Legitīe ſit p̄ſcripta ſpacio. xl. annoꝝ. jͣ. de cā poſ. cū eccl̓ia.⁊. jͣ. de p̄ſcrip. auditis de hͦ poteſtꝭ br̄e multa iura. ea em̄ ſolū locū hn̄t in rebus eccl̓iaſticꝭ. xvi. q. iij. §. qͣs actiōes AAd hͦ gͦ vt cōſuetudo iuri cōi p̄iudcet: requirit̉ pͦ ꝙ rōnabilis ſit ⁊ ꝙ ſit p̄ſcripta. vt h̓. ⁊. c. cū eccl̓ia Iteꝫ ꝙ excerta ſcīa ⁊ nō ꝑ errorem ſit inducta. ff. de legi. ꝙ nō rōne k ſciēte illo qͥ pōtius conde̓. ff. de leg. de quibꝰ ī fi. ⁊ ꝙ ſit tale ius ꝙ poſſit p̄ſcribi (nā quedāſunt q̄ nō pn̄t preſcribi ſaltē a laicis. jͣ. de p̄ſcrip. cām q̄. ⁊. c. cū ex officij. ⁊. c.cū nō liceat E ꝙ nō ſit ꝯͣ ius naturale. xxxij. q. vij. flagitia vvel ſaltē ꝙ ſit obtenta in ꝯͣdictorio iudicio. ff. de leg. cū de cōſuetudine. ⁊. jͣ. de ꝟ. ſig. abbateteꝫ requirit̉ ꝙ ſis vſus illa cōſuetudine ſiue vicibꝰ illis: qͥbꝰ vſus es eoaīo. vt intēdas ſiue credas te ius hr̄e. ⁊ vt in poſterū id facias. ff. d̓ iti. actuqꝫ pri. l. i. §. iulianꝰ recte ait. ⁊. l. vl. al̓s nō ꝓdeſt. vt ibi d̓r ſ⁊ ſic ſole vices nōinducūt cōſuetudinē: qꝛ nō exēplis ſꝫ legibꝰ iudicādū eſt. C. d̓ ſen. ⁊ interlo.om. iu. nemoſſꝫ ẜm cōſuetudinē talē bn̄ iudicat̉. vt dictū eſt. ff. de le. naꝫ imperator Itē requirit̉ ꝙ maior ꝑs ppl̓i vſa ſit ea cōſuetudine. ad hͦ vt ẜm illaꝫ iudicet̉: qꝛ ſic̄ minor ꝑs ppl̓i nō poſſꝫ induce̓ legē: ita nec cōſuetudineꝫUtē ⁊ illa cōſuetudo p̄iudicat iuri. cuiꝰ nō extat memoria hoīm. iij. q. vi. hͦqͥppe. ⁊. jͣ. de ꝟ. fig. ſuꝑ qͥbuſdā. §. i. ⁊. ff. de aqͣ quoti. ⁊ eſti. hͦ iure. §. ductꝰ aque. ⁊. ff. de aqua plu. ar. in ſum. §. idē labeo. ⁊. ff. d̓ ꝓba. ſi arbit̓. E ſic vid̓rꝙ difficile ſit ꝓbare cōſuetudinē⁊ p̄ſcriptionē. Sꝫ quā dr̄iam facis intercōſuetudinē ⁊ p̄ſcriptionē. illa p̄t aſſignari vt quidā dicūt: ꝙ vbi conſuetudo p̄tendit̉ admitti poſſꝫ ꝓbatio in ꝯͣriū: vt ꝓbet̉ in debitū fuiſſe qd̓ cōſueuit ꝑcipiſar. C. de agri. ⁊. cenſi. litibꝰ li. xi. ſꝫ vbi p̄ſcriptio eſt nō admittiſꝓbatio in ꝯͣriū ad ꝓbandū indebitū fuiſſe. ar. a ꝯͣrio. jͣ. de p̄ſcrip. ſi diligētivbi d̓r ꝙ bona fides k iuſtus titulus reqͥrunt̉. ⁊ ibi d̓r qn̄ exigit̉ titulꝰ: ⁊ qn̄nō. C. de pigno. ac. nec creditores. Itē qͥ petit aliquid ſibi deberi/ vel fieriex cōſuetudine dꝫ allegare cām petēdi: ⁊ tūc ſuffiō̄bare ſolū tp̄s. lꝫ nō ꝓbetcām. ⁊ tūc nō admittit̉ ꝓbatio in ꝯͣriuꝫ. ⁊ ẜm hͦ non vid̓r dr̄ia int̓ conſuetudinē ⁊ p̄ſcriptionē. qꝛ in p̄ſcriptione qn̄q ꝓbat̉ titulꝰ. ita dicūt qͥdam. qͣreſolū tp̄s non ē cā īducēde obligationis ſic̄ nec tollēde. ff. de ac. ⁊ obli. obligationū. §. placet ⁊ hͨ opinio magꝭ placet ẜm Io. b Alij dicūt ꝙ ſola conſuetudo ſufficit etiā ſine cā. ar. jͣ. de cā poſ. cū eccl̓ia vbi de hͦ. vbi ꝟo aliqͥseſt in poſſeſſione ꝑcipiēdi aliqͥd ⁊ ei q̄ſtio mouet̉. tuēdus eſt in poſſeſſioneqͦuſqꝫ ꝓbet̉ ꝯͣriū .ſ. indebitū. qꝛ poſſidet ratione conſuetudīs. xvi. q. iiij. volumꝰ (niſi vi p̄cario ſeu clā poſſideat. tūc qͥ d̓dit ſua auctoritate pōt reuocare. vt. x. q. iij. qꝛ cognouimꝰ. jͣ. de inſti. cū veniſſent. Itē ī alio pōt eē dr̄ia inter conſuetudinē ⁊ p̄ſcpͥtionē. qꝛ conſuetudo qn̄qꝫ d̓r eē obtēta ꝯͣdictorio iudicio ppl̓i p̄ſcpͥtio ꝟo non ſitē qꝛ ī cōſuetudīe reqͥrit̉ ꝙ maior ꝑs ppl̓i vtat̉illa: vt dcm̄ ē.pͥtionibꝰ n̄ reqͥrit̉ Sic gͦ ītellige ꝯſuetudīs n̄ eſt vilisaucͣtas. tn̄ n̄ vincit ius poſitiuū illa ꝑticl̓aris ꝯſuetudo ī eo loco vbi ē ꝯſuevīcit ius. ſ⁊ ei p̄iudicatudo. niſi fuerit rōnabil̓ ⁊ legitīe ſit p̄ſcripta. tūzẜm hāc decre. ſatꝭ ſuffice̓ vid̓r ſi conꝯcurrētibꝰ predictꝭ ī ea preſcpͥtioneſuetudoſit ras ⁊ preſcrix D hec appellatū q̄ appellatio non tenemniſi cā iuſta fuerit allegata