Liber II II
De ſatiſda.
poteſt dum tamen ad hoc apta conſtituit̉ ⁊ꝓcurator abſente ad uerſario ⁊ etiam ignorante eo qui procurator ꝯſtituitur. ſed dn̄equal̓r ꝯſtituunt̉ tutores ⁊ ꝓcuratores. Frater hoc in pͥmo libro habuiſti. hͦ dicit.De ſatiſdatione. Rub̓.Ontinuatio huiꝰ rub̓. ptꝫ in huncmodū. Superiꝰ dixit dn̄s iuſti. dehis qui alieno noīe agunt. ſed quianemo ſine ſatiſdatōne alieno noīe eſt idoneus ꝓcurator. ideo hic ſubiungit de ſatiſdatione illoꝝ qui ꝓ alijs agunt dicens. Satiſdationū ⁊c̄. Modus ſatiſdatōis alius fuit olim. alius eſt hodie. Apud antiquos itaerat olim ꝙ quicunqꝫ cōueniebat̉ actiōe inrem ⁊ ſuo nomine. ipſe debebat ſatiſdare ſb̓hac forma. ꝙ ſi victus eſſet rem reſtitueretvl̓ litis eſtimationē. ⁊ ſuꝑ hoc dabat bonuꝫfideiuſſorem ⁊ licebat petitori agere cū ipſoreo vel cum eius fideiuſſore ⁊ iſta ſatiſdatiovocabat̉ olim iudicatum ſolui. quoniā ponebat̉ ꝓ iudicato ſoluendo ⁊ multo fortiusdebebat preſtare iſtam ſatiſdationeꝫ qui cōueniebat̉ in rem actione ⁊ nomine alieno.Sed quid erat de eo olim qui agebat actio.in reꝫ. Frater aūt agebat nomine ſuo. ⁊ tūcnon cōgebat̉ ſatiſdare dn̄m ſuum rem ratāhabiturum. Periculuꝫ em̄ al̓s eſſet ipſi reone ipſe dominus iterum ageret pro eadeꝫ reꝓcuratores etiam ⁊ curatores qui agebantactione in rem nomine pupillorum vl̓ adultitum eandem ſatiſdationem interponereſolebant. Sed quid erat olim in act. perſonali. Frater in ꝑſona actoris idem intellige quod in ꝑſona rei. In perſona tamen reeſt differentia quia in ꝑſonali actione reusſi ſuo nomine cōueniatur nullam ſatiſdationem preſtat de iudicato ſoluendo. Si aūtalieno nomine conueniat̉ in act. perſonali.tunc neceſſe habet ſatiſdationem preſtare d̓iud. ſol. quia in aliena re nemo idoneus defenſor ſine ſatiſdatione intelligit̉. hoc dicitvſqꝫ ad. §. illum. Sed hoc hodie. Nec debet eſſe proprius. §. quia vſqꝫ ad illum durat materia antiquitatꝭ. ⁊ qͣꝫqͣꝫ multa verbacontineat iſta antiquitas. tamen realiter nōſūt tibi niſi iſta duo. ſcꝫ quia olim in actōnereali reꝰ tenebat̉ ſatiſdare. ſiue ſuo noīe ſiuealieno eēt ꝯuētus. In act. aūt ꝑſonali ſi ſuonoīe eſſet ꝯuētus. nō tenebat̉ ſatiſdare. Si
aūt alieno noīe ꝯueniebat̉. tūc tenebat̉ ſatiſdare. Et nihil aliud dicit tota lr̄a iſta. Sedhoc hodie ⁊c̄. In ſuꝑioribus dixi ꝙ cōuentus act. in ꝑſonā nō tenebat̉ iudicatū ſoluiſatiſdare. ſꝫ ꝯuentꝰ in rē act. ſuo noīe ſatiſda.tenebat̉ iud. ſol. ſꝫ hodie alid̓ē Siue em̄ hodie aliqͥs cōueniat̉ in rem ſiue in ꝑſonam ⁊ſuo noīe nō tenet̉ ſatiſdare de iud. ſol. ſed tenet̉ ſatiſdare iudicio ſiſti vſqꝫ ad terminū litis ⁊ in iſta cautione qn̄qꝫ ſtat̉ ſue ꝓmiſſionicū iureiurando. aliqn̄ ſue nude ꝓmiſſioni.aliqn̄ fit iſta cautio per bonos fideiuſſoresẜm qualitatē ꝑſone ſi fuerit extraneus. Siem̄ fuerit patronꝰ vl̓ parens quilibet fideiuſſor ꝓ idoneo habet̉. hͦ dicit. Si aūt ꝓcuratoreꝫ ⁊c̄. Supra dictū eſt ꝙ ſi aliquis ſuonoīe ꝯueniat̉ ꝙ nunqͣꝫ ſatiſdabit de iud. ſol.ſed ſolum preſtabit cautionē vſqꝫ ad terminū litis. ſed quid ſi quis litiget ꝑ procuratorem. Frater per ꝓcuratorem poteſt actor litigare vel reus. Et primo videamꝰ de illis qͥlitigāt ꝑ procuratorē exꝑſona actoris Tūcem̄ neceſſe eſt ꝙ caueat de rato ſi dubitet̉ demandato. Si em̄ conſtet de mandato. tūcnon tenet̉ cauerede rato. ſed qualiter poterit conſtare de mandato procuratoris Frater tibi dico de mandato ꝓcuratoris cōſtabit ſi mandatum eſt actis inſinuatum. vl̓ ſidn̄s litis in iudicio eſt preſens ⁊ in iudicioꝓcuratoris ꝑſonam confirmauerit. Idemobſeruandum eſt de tutore ⁊ curatore volēte agere ꝑ procuratorem. Circa. §. iſtuꝫ nota. ꝙ. §. iſte loquit̉ in perſona actoris. §. aūtſequens in ꝑſona rei. Item nota ꝙ nunqͣꝫreperio in l. ꝙ aliquis excuſetur a ſatiſdatione de iudi. ſoluen. ꝑ literas quidaꝫ tamenhic allegabant. §. ſequentē. ſed nō intelligūtſe bene. tamen reꝑio ꝙ aliquis excuſet̉ ꝑ literas a cautione de rato. ff. ſi quis cautio. l.ſi quis abſentē. ſed cur hic tam varie. Frater reſpondeo quia lr̄e nō faciūt ſatiſdationem ſed litere autentice faciunt conſtare demandato. ⁊ ideo ꝑ literas releuat̉ qͥs a cautione de rato ſꝫ lr̄e nō faciunt cautionē. qꝛꝟboꝝ obliga. inter abn̄tes ꝯcepta nō valetnec eſt pro eis. §. qui loquitur in perſonarei. quare debent intelligere inter preſenteshoc eſt quando ambo taꝫ reus qͣꝫ actorerātpreſentes ⁊ tunc cautionem expoſuit reusqui abſens per procuratorem agit. De hoc