Liber IIIIDe actionibus
caſibus poſitis in lr̄a ſcꝫ illa que ꝓponit̉ deeſtimato. ⁊ illa que ex ꝑmutatōne competitIn alijs aūt nō. ſed que eſt rō quare magisdicit̉ bo. fi. in illis duobus qͣꝫ in alijs. Frater dicit dn̄s Iaco. qꝛ maiorem habet cōuenientiaꝫ cū actione ex empto ⁊ vendito queſunt prime inter act. bo. fi. Non em̄ eſt cōuenientia inter eas qꝛ olim dubitabat̉ vtrumiſti duo contractus eſſentemptiōis ⁊ venditōnis vt. sͣ. De actione quoqꝫ in factuꝫ q̄rit̉ vtꝝ ſit bo. fi. Et reſpon. vt habes in glo.ꝙ ſunt genera actionū in factū. De actōnep̄ſcriptis ꝟbis que dat̉ ꝓprietario ſimil̓r q̄rit̉ vtꝝ ſit bo. fi. ⁊ videt̉ ꝙ ſic. ꝑ. l. ff. de precarijs. l. ij. §. Hoc interdictū. Dn̄s Iaco. fecitmagnā vim in. l. iſta. Quidā dixerūt ꝙ oliꝫerat bo. fi. ſed hodie nō. ⁊ ita. l. illa ꝑ lr̄aꝫ iſtācorrigit̉. ſed tu dic ꝙ nunqͣꝫ fuit bon. fi. necobſtat. l. p̄dicta. Dicit em̄ ꝙ ex bo. fi. eſt qd̓ſic intelligo .i. ex equitate pretoria ⁊ nō ꝙ ſitbo. fi. Ultimo quero qͣre magis olim dubitabat̉ de petitōe hereditatis vtrū eſſet bo. fidei qͣꝫ de aliqua alia. Frater dicit dn̄s Iac.Adhuc ego dubitarē niſi qꝛ inuenio eaꝫ hicpoſitaꝫ. ⁊ hoc eſt qꝛ magis videt̉ habere naturam actioni ſtricti iuris qͣꝫ bo. fi. qꝛ natura actionis bo. fi. eſt ꝙ in ea veniūt fructusa tꝑe more. In peti. aut hered. nō eſt ita Fuerat ⁊ antea rei vxorie actio ⁊c̄. Dn̄e intellexi ꝙ. xvij. ſunt actōnes bone fidei que enumerant̉ in ꝓximo ſuꝑiori. §. eſt ⁊. xviij. q̄ vocot̉ actio ex ſtipulatu ꝓ dote de qua in pn̄titractare intendimꝰ. ꝓ deo dicatis mihi queeſt eius natura. Frater dicit ipſe ſcire debeſꝙ olim erat quedā actio que erat bone fid.que vocabat̉ rei vxorie actio que cōpetebatmulieribꝰ ad dotes ſuas repetendas ⁊ olimnumerabat̉. xvij. ſed qͥcqͥd olim erat in action illa hodie trāſfuſum eſt in actōnē ex ſtipulatu ꝓ dote ⁊ illa penitꝰ eſt ſublata. Duoaūt bona erant in illa actione vicꝫ antiquaqꝛ erat bo. fi. ⁊ etiā tacitaꝫ habuit hipote caꝫvnde dicimus ꝙ actio ex ſtipulatu qͣꝫqͣꝫ ſtricti iuris ſit ex ſui pͥmitiui natura tamē qꝛ inoībus ſupplet naturā rei vxorie actioīs quādo dat̉ ꝓ dote dicimꝰ ꝙ habet iſta duo. ſcꝫ ꝙeſt bo. fi. ⁊ etiā ꝙ tacitā habet hipotecam. ethoc dicit. Querit̉ quare mulier nō prefert̉anterioribus creditoribꝰ habentibꝰ expreſiam hipotecā cum preferat̉ habentibus ta-
citam. Ad hoc dico. Lex bene pōt adimeretibi beneficiū qd̓ contulit tibi. ſed tuū beneficiū tibi auferre nō pōt. Et ideo. l. bn̄ficiuꝫqd̓ dedit anteriori creditori .ſ. hipotecā tacitam in fauorē mulieris bn̄ ei aufert. expreſſāꝟo nō qꝛ hoc nō habet a lege ſed ſuo facto.Qualiter aūt mulier habeat illud beneficium ⁊ etiā heres ſuus ⁊ ꝓcurator eius nō autē extraneus habes. C. qui. po. in pig. ha. l.aſſiduis. In ſuꝑioribus dictū eſt que actiones ſunt bo fi. ⁊ etiā ꝑ oppoſitū patꝫ que ſūtſtricti iuris. qꝛ omēs preter eas que in alijsp̄cedentibꝰ. §. enumerant̉. Modo intenditdn̄s iuſt. ꝓſequi quandā largā materiā quāhabet iudex in iudicijs bo. fi. Uberius em̄⁊ pinguiꝰ exercet iudex officiū ſuū ī act. bo.fi. qͣꝫ in act. ſtricti iuris. adeo ꝙ ex iſta vberātia ꝑmittit̉ iudici ex bono ⁊ equo act. bo. fi.eſtimare qͣꝫtum ꝑ actiones iſtas actori ſit p̄ſtandū in quo iudicis officio ꝯtinet̉. vt ſi actor qui petit puta. xv. reo teneat̉ in aliqͦ puta in. x. cōpenſato eo qli actor reo debet. iudex reū in ſolidos. v. ꝯdemnabit fiebat iſtacompenſatio in iudicio ho. fi. ipſo iure ſꝫ inact. ſtricti iur. nō pōt habere locū cōpēſatiooppoſita niſi doli exceptiōe ⁊ mali. ⁊ hͦ erat īductū ex ꝯſtitutōne diuipij. ſed noſtra ꝯſtitutio dicit imꝑator induxit ip̄o iure tam inſtricti iuris iudicio qͣꝫ in bo. fi. vſqꝫ ad ꝯtentam in petitōne qͣꝫtitatē in om̄i actōe in quapetit̉ qͣꝫtū dum tamen qͣꝫtitas ex alia ꝑte ſitdebita. ⁊ hoc ſiue ſit actio in rem ſiue in ꝑſonam excepta actōne depoſiti. in qͣ videt̉ abſurdū aliquid cōpenſatiōis noīe opponi nepretextu compēſatōis aliqͥd depoſitarū reꝝex actōe fraudaret̉. ⁊ hoc dicit. Scire debetis ꝙ officiū de qͦ hic tractat̉ multiplex eſt.Eſt em̄ quoddā officiū iud. qd̓ vocat̉ nobile iudicis officiū. ⁊ eſt aliud qd̓ vocat̉ mercēnariū. ⁊ terciū qd̓ vocat̉ merū. Primū ſcꝫnobile iudicis officiū eſt illud qd̓ ꝑ actiōeꝫſupponit ⁊ vicē obtinet actōnis. ⁊ in eo fit litis ꝯteſt. ⁊ eodē modo ꝓcedit̉ ſicut in act. etꝑ illud officiū petunt̉ ſalaria aduocatoꝝ ⁊reſtitutōes maioꝝ ⁊ minoꝝ. vt. ff. de mino.l. ꝙ ſi in minoꝝ. Petunt̉ em̄ reſtitutōes implorato nobili iudicis offi. ⁊ illud officiumalicui nō deſeruit ſꝫ largo modo dicit̉ actioff. de act. ⁊ ob. l. actionis verbo. ſed ẜm mercennariū iudicis officiū eſt qd̓ actōi d̓ſeruit