Liber IIII

V II IIDe obli. que ex deli. na.

niſi ꝙ ponūt̉ quedā exempla in quibꝰ qͥdeꝫex emplis tenet̉ aliqͥs ex quaſi delicto. ⁊ inter om̄ia exempla primū exemplū eſt de iudice qui cognoſcens inter me ⁊ aduerſariūmeū ꝑ ſuā imprudentiā vl̓ imꝑitiaꝫ ꝯtra iuſticiā meā ꝓnunciauit credens bene facere.Iſte em̄ iudex dicit̉ litem facere ſuā hoc eſtdamnū alterius in ſe trāſferre. In id etiammihi tenet̉ in quo ꝑ imperitiam ſuam me leſit. Sed quo genere dicemus ipſū mihi obligatū. Reſponſio vt ſuꝑius dictū eſt ꝙ cūnō ſit obligatus ex ꝯtractu nec ex quaſi contractu. eo ꝙ neqꝫ ꝯtraxit neqꝫ quaſi ꝯtraxitneqꝫ ex maleficio qꝛ credebat bene facere exquaſi delicto obligat̉. Sed pro deo inqͣꝫtūſu ſtinebit iudex iſte imperitus penam. Reſpondet̉ ꝙ inqͣꝫtū equū viſum fuerit iudicimaiori. hoc eſt ẜm plus vl̓ minꝰ iudex maior viderit ipſū erraſſe. Secus em̄ eſt ſi circa certa ⁊ cōmunia aliquis iudex errauerit⁊ ſecus ſi errauerit circa occulta huiꝰ ph̓ie.⁊ hoc dicit. Circa titu. iſtū ſolebat dn̄s meIac. de bal̓. rimari mirabil̓r ⁊ querere qͣreita eſt ꝙ ſi aliquis iudex male iudicauerit ꝑimprudentiā ſuam vl̓ imperitiaꝫ quare hocappellat̉ quaſi malefi. Si aūt medicus aliquis ꝑ imprudētiā vl̓ imꝑitiam ſuā aliquēmale ſecuerit vl̓ malā potiōem ſibi dederitillud appellat̉ vere malefi. vt. ff. ad. l. acqͥ. ⁊. sͣad. l. acqui. §. Preterea ſi medicꝰ. Quare fꝫſolebat dn̄s Iaco. in pͥmis dicere ſit ꝓ rōevoluntas. Et talē deinde allegabat ꝑſuaſionē vl̓ ꝑ functionē iudiciū male iudicantꝭꝑ imperitiā nō numerat̉ inter genera maleficioꝝ. mala aūt ſectio annumerat̉ Buiusaūt ratio pōt eſſe qꝛ in his in quibꝰ maiꝰ ꝑiculum vertit̉ maior cautela eſt adhibendavn̄ qꝛ in mala ſectione ⁊ in mala potiōe vertitur ꝑiculū corporis. Statutū fuit ꝙ ſi aliquis male ꝑ imperitiam ſuā ſecuerit vl̓ alicui malaˡ medicamina dederit. ꝙ ex malef.teneret̉. vt ſic metu pene ꝑterriti imꝑiti medici ne de facili ꝓſilirent ad malas ſectiōesvel malas potiones dandas ne ita ꝑ imperitiam interficiant homīes ſicut infra. Iniudicijs aūt non vertit̉ tantū periculuꝫ. qꝛnon eſt ibi periculū corporis. ſed tantū pecunie. Et ꝓpterea ſufficit ꝙ ex quaſi delictoteneat̉ iudex. Item ponit aliam rationē talem. In mala potione vel in mala ſectione

non eſt maleficium tantū. In iudicio aūt ꝑignor antiaꝫ facto eſt aliter in cuiꝰ reſpectudicitur beneficiū ſcꝫ ille ꝓ quo fert̉ ſententia. Ille em̄ cōmodum ſuſtinet licet alius īcōmodum. ⁊ ꝓpterea non appellatur maleficium ſicut ſectio. Iteꝫ is ex cuius cenaculo⁊c̄. Iam vidiſtis vnū exempluꝫ vbi obligatus eſt aliquis non ex cōtractu neqꝫ ex quaſi contractu neqꝫ ex maleficio ſed ex quaſimaleficio eſt obligatus. Modo ponit hicaliud exemplum. vt ecce. Si de cenacl̓o alicuius fuerit aliquid eiectum vel effuſum exquo aliquis ledat̉ iſte de cuius cenaculo illud eijcitur vel effundit̉ eſt obligatus nonex contractu neqꝫ ex quaſi contractu nec exmaleficio quia ipſe non eiccit. ſed ex quaſimaleficio id eſt quo ad id quod īminet quaſi deliquiſſe videtur eo ꝙ vſus eſt oꝑa malorum hominū. ⁊ poſſum coniūgere ſequētem verſiculū ſi ex certa ſcientia non facio.vt ꝑ exempla diſtinguam. Cui ſimilis eſt ⁊c̄Iam viſtiſtis duo exempla in quibus eſtobligatus ex quaſi maleficio. adhuc ponitaliud exemplū parum differens a ſecundoEcce ſi aliquis habebat aliquid poſituꝫ vl̓ſupenſum ſupra viam publicam quod nocere poſſet tranſeuntibus qui ita patit̉ poſitum vel ſuſpenſum tenet̉ ex quaſi delicto vl̓maleficio qͣꝫqͣꝫ nemo leſus fuerit. dum tamēid quod poſitum eſt vel appenſū ledere poſſet alique ſi ceciderit ⁊ punitur ex ſecūdo. edicto deiectis ⁊ effuſis in x. aureis. licet nihilnocuerit. Non em̄ inſpicit̉ hic euentus ſedquid euenire poteſt. In deiectis ꝟo vl̓ effuſis tunc deinde puniendus eſt quis cum ꝑeiectum vel effuſum alicui nocitum fueritSed domine pro deo que eſt pena eiectis⁊ effuſis. Et reſpondet dominus iuſtinia.ꝙ ex primo edicto de eiectis vl̓ effuſis penaeſt dupli damni. Si autem liber homo interfectus fuerit ꝑ eiectum vel effuſum. tuncconſtituta eſt pena. l. aureoꝝ. Si aūt veniat liber homo ⁊ per eiectum vl̓ effuſuꝫ ei nocitum ſit tunc puniet̉ inqͣꝫtum iudici equūvidebit̉. Debet em̄ iudex cōputare impendia in curatione facta ⁊ oꝑas eius quibuscaruit forte ſi ſcriptor manu dextera mutilatus eſt vl̓ alibi eſt vulneratus ita ꝙ ſcribere non poteſt vl̓ quibus cariturus eſt vtputa ſcriptor eſt ⁊ manus ē ei abſciſa qua ſcri