¶ Liber III

Qui. mo. tol. obli.

do quod ſignat̉ ſuꝑ illo verbo. l. acquilianaIn fine em̄ illiꝰ glo. ad ſolutōem cuiuſdā cōtrarij videt̉ dicere ꝙ act. l. acqͥ. nō ſit a principio penalis ſꝫ ex inficiatōne penalis fit. hͦvidet̉ falſū. Actio em̄. l. acqͥ. de ſui primitiuanatura eſt penalis cū .ſ. vltra rei eſtimatōeꝫteneat̉ ꝯtemnātus in act. l. acqui. Ad quoddici pōt ꝙ actio. l. acqui. nō tenet̉ aliqͥs ſolū ad eſtimatiōeꝫ rei. ſi ex pͥmo capite ꝯueniatur. ſed tenet̉ ſoluere qͣꝫci pluris res fueritin anno retro: ſꝫ ſi extercio capite cōueniat̉tenet̉ qͣꝫti pluris res ſuerit in. xxx. diebꝰ. vt īfra d̓. l. acqui. ī pͥn. §. Hoc aūt capite. Penalis aūt actio eſt in duplū ex ſola inficiatōe. ⁊ſic intellige gloſam.¶Per qͣs ꝑſonas acquirit̉ obligatio.Xpoſitis generibꝰ. Cōtinuatio iſti☞Ius ti. eſt talis. Cū em̄ ſuꝑius ſit tractatū de generibꝰ obligationū queex ꝯtractu vel qͣi nuſcunt̉. Reſtat videre perquas ꝑſonas nobis obligatio acquirit̉ ⁊ ꝓpter hoc poſẜit̉ hic rub̓. Per qͣs ꝑſo. ⁊c̄. Dicit ergo iuſt. ꝙ nō ſolū ꝑ noſmetipſos nob̓acquirit̉ aliqͥd. ſꝫ etiā ꝑ eos qͦs in poteſtatehabemus veluti ꝑ ſeruos ac filios nr̄os. ſꝫdn̄e eſt ne dr̄ntia inter illud qd̓ acquirit̉ alicui ꝑ ſeruū ⁊ illud qd̓ acquirit̉ alicui ꝑ filiū⁊ rn̄det ꝙ ſic. Qd̓ em̄ ex obligatiōe aliqua ꝑfiliū meū mihi acquirit̉ illud mihi acquirit̉qͦ ad vſūfru. Filio aūt qͦ ad ꝓprietatem. C. d̓bo. q̄ li. l. fi. ⁊ hoc verū eſt niſi obligatio fuerit ex caſtrenſi pecul̓. vl̓ quaſi. tunc em̄ nec qͦad vſūfru. nec quo ad ꝓprietatē patri acquirit̉ qd̓ ex tali obligatōe filio debet̉. Ex om̄iem̄ cauſa aduēticia acquirit̉ ꝓprietas rei filio ꝑ obligationē in ꝑſonā filij factā. ⁊ vſuf.pr̄i. ⁊ competit etiā actio pr̄i ⁊ nō filio. ⁊ hocdicit. Itē ꝑ liberos hoīes ⁊c̄. Nō ſolū ꝑ filios noſtros ⁊ ẜuos nobis acquirit̉ ſꝫ etiā ꝑliberos hoīes ⁊ ſeruos alienos qͦs bo. fidepoſſidemus nobis aliquid acquirit̉ ſed hͦ ītellige in duobꝰ caſibꝰ. ſcꝫ ſi ex oꝑis ſuis aliquid acquirant vl̓ ex re noſtra. ⁊ ſil̓r ꝑ ſeruūillū in quo vſumfru. habemꝰ vel vſū ẜm illā lr̄am vt ptꝫ in notula ex duabꝰ cauſis nobis aliquid acquirit̉. hͦ d. Cōmunē ſeruuꝫ⁊c̄. Supradictū eſt ꝙ ꝑ ſeruos noſtros acquirimus ſꝫ nunqͥd ꝑ feruū cōem poſſumꝰnobis acquirere. ⁊ rn̄det ꝙ ꝑ ſeruū cōmuuē dn̄o acquirit̉ qd̓ intelligo ⁊ ſic dicēdo do

minis meis dare ſpōdes ſit ſtipulatus ⁊ apria noīa in ſtipulatōne inſerendo. Tuncem̄ ꝓ virilibꝰ portionibꝰ dn̄is acquiret̉ ⁊ hꝫverū eſt niſi noīatim vni eoꝝ rem ſtipulatꝰfuerit vl̓ vni tradiderit. ⁊ hoc dicit. Quid ſivnꝰ dn̄oꝝ. Queſiui a iuſti. dn̄e ſi vnꝰ dn̄oꝝſeruo cōi iuſſerit ꝙ aliquid ſibi ſtipulet̉. ip̄eaūt ſeruꝰ alteꝝ cui voluerit acqͥrere noīauerit in ſtipulatione cui acquiret̉ ꝑ ſtipulationē illā. ⁊ rn̄det ꝙ ei qͥ iuſſit ⁊ nō ei qͥ noīauit. ſic ponūt multi caſū in iſto vltimo rn̄ſo Sed ſi vni. ⁊ ſic vult gloſa ordinaria ꝙita ponat̉. ſed dn̄s Guido dicit ꝙ iſte nō eſtcaſus iſtiꝰ verſiculi qͣꝫqͣꝫ veritatē ꝯtineat. iſteem̄ eſt caſus quē habes. C. ꝑ quas ꝑſonasnobis acquit̉. l. ij. ⁊ nō iſtiꝰ reſponſi. ⁊ hͦ ptꝫꝑ hoc qd̓ dicit in fine iſtiꝰ verſiculi. ſcꝫ ſupdictū. faciā mentio de iſto caſu Poteſt ergoſic poni caſus. ſed qͥd ſi vnꝰ ex dn̄is iuſſeritſeruū cōmūnē aliqͥd ſtipulari cui acquirit̉ꝑ ſtipulationē iſtā. Ei rn̄det. d. ꝙ licꝫ antetēpora huiꝰ libri in tali caſu dubitaret̉ vtrumduobꝰ dn̄is an iubēti ꝑ ſtipulationē iſtā acquireret̉. pꝰ tamē cōpoſitionē hꝰ libri eſt queſtio iſta expedita. ſcꝫ ꝙ iubenti tm̄ acqͥret vtsͣ. dictū eſt. ſcꝫ de ſtipulatōne ſeruoꝝ. §. vltimo.Quibus modis tollit̉ obligatio.Ollit̉ oīs obligatio. Sup̄ dictuꝫ ēqual̓r obligatōes ex ꝯtractu vl̓ quaſi naſcant̉. modo reſtat viderequaliter nate tollant̉. ⁊ ꝓpter hoc ponit̉ hic rub̓.iſta. Quibꝰ modis ⁊c̄. Scire aūt debes ꝙquatuor ſūt modi pͥncipales qͥbꝰ tollit̉ obſigatio. Primo em̄ tollit̉ ꝑ ſolutōeꝫ. ſcd̓o ꝑ acceptilationē. tercio ꝑ voluntariā nouationēqͣrto tollit̉ obligatio que ex ꝯſenſu ꝯtrahit̉ꝑ ꝯtrariū ꝯſenſū. ⁊ iſti qͣtuor modi tollendiobli. pͥncipales in iſto ti. tangunt̉. In pͥncipio ergo de primo modo videamꝰ ⁊ ſcire debetis ꝙ oblig. tollit̉ ꝑ ſolutōeꝫ eiꝰ qd̓ debet̉ſꝫ nūquid tollit̉ obligatio ſi debitor ſoluataliud qͣꝫ debeat̉. puta ſi aſinū dedit ꝓ pecunia quā debebat. ⁊ rn̄. ꝙ ſic. dum tn̄ volētecreditore fiat. Regulariter em̄ loquēdo īuito creditore alid̓ ꝓ alio ſolui nō pōt. Sic̄ ergo vt iā dictū eſt ſolutōne eiꝰ qd̓ debet̉ tollit̉oīs obligatio. ſed verū eſt ſi ipſe debitor ſoluat qd̓ debet̉ ſine aliquo noīe debitoris etiam debitore īuito ⁊ ignorāte. hͦ. d. Ad intel-

K 2