De bono. poſſeſ.¶ Liber III
Hic incipit tercia pars in qua ſic pone caſum. Dn̄e iam video quare pretor introduxit bono. poſ. ⁊ in quo differant illi qui admittūt̉ de iure ciuili ab his qui de iure p̄torio admittunt̉. nunqͥd eſt aliqua alia ratioque mouit pretorē vt ipſe ſucceſſiones ampliaret. Et ipſe rn̄det ꝙ ſic. Adhuc em̄ oēsalios gradus in bono. poſſeſ. dandis fecitpretor. Multū em̄ ſtuduit pretor ad hͦ nealiquis ſine ſucceſſione moriat̉. et ideo iuspercipiendarū hereditatū ꝑ. l. xij. ta. in finibus anguſtiſſimis ꝯſtitutū pretor ex bono⁊ equo bo. poſ. introduxit ⁊ introducendodilatauit. ⁊ hec dicunt̉ in tercia ꝑte vſqꝫ adillū. §. Sūt aūt bono. poſ. ¶ Hic īcipit qͣrta ꝑs pͥncipalis in qͣ iuſti. ita ꝓcedit. primoenumerat bono. poſ. cōpetentes ex teſtamēto que ſunt tm̄ due. ſcd̓o enumerat bo. poſ.ab inteſtato que erant octo ẜm iura antiq.⁊ ita pōt hec ꝑs principalis ſubdiuidi ī duas ꝑtes quaꝝ prima durat vſqꝫ ad illum. §Et cū teſtamētis. ibi incipit ſcd̓a ⁊ durat vſqꝫ ad illū. §. Sed eas quidē. Caſus planiſſimus eſt ꝑ totam iſtam quartam partē pͥncipalē qui nō poteſt alio modo poni qͣꝫ iacꝫlr̄a vſqꝫ ad illū. §. Sed eas. Hic incipit qͥnta ꝑs in qua ſic pone caſuꝫ. Dn̄e iam videoꝙ p̄tor decem bono. poſ. introduxit. duasex teſtamento. ⁊ octo ab inteſtato. nunqͥdremanēt om̄es in ſtatu ſuo. Ad hoc reſpōdet ꝙ nō. Nam licet ſupradictas. x. bonoꝝpoſſ. pretor ex ſua iuriſdictione introduxita nobis tamē nihil ſine cura ⁊ ſtudio p̄termiſſum ē. ſed ꝑ noſtras ꝯſtitutiones om̄iacorrigentes duas bono. poſſeſ. ex teſtamento a pretore introductas vicꝫ ꝯtra ta. ⁊ ẜmta. vtpote neceſſarias ꝯſtitutas dimiſimusnihil penitus circa eas īmutantes ⁊ ſimiliter ab inteſtato bono. poſſeſ. vnde liberi etbono. poſ. vnde legittimi in ſuo ordine ⁊ vigore remanere ꝑmiſimus. Illam aūt bonorum poſſeſſionem que appellat̉ vnde. x. ꝑſene ⁊ que in edicto pretoris qͥnto loco poſita fuerat a numeratis videlicet duabus bonorum poſſeſſionibus exteſtamento pio ꝓpoſito compendioſo ſermone ſuꝑuacua eſſe oſtendimꝰ. Cū em̄ predicta bono. poſſeſ.deceꝫ ꝑſonas ſupra enumeratas extraneomanumiſſori ꝓponebat. id eſt illi qui nō cōtracta fiducia ſuccedendi emancipauerat.
⁊ noſtra conſtitutio ex emancipatione liberoꝝ facta omnibus ꝑentibus liberos manumittentibus hoc gaudere priuilegio cōceſſit. vt ex ipſa liberoꝝ emancipatione licet hoc: nō dicat̉ expreſſe fiduciam ſuccedēdi tacite videat̉ ꝯtraxiſſe. Manifeſte ergoliquet predictam bonoꝝ poſ. vnde deceꝫ ꝑſone ſuꝑuacuam eſſe cū nullus hodie manumiſſor noſtre ꝯſtitutionis auctoritate vtdictū eſt ꝯtracta fiducia ſuccedendi in bonis manumiſſi intelligat̉ manumittere. ſb̓lata igit̉ qͥnta bono. poſſeſ. in gradum eius⁊ locum illam bonoꝝ poſſeſſi. que antea ſexta fuerat videlicet bonoꝝ poſſeſſ. vnde cognati ꝑ noſtram ꝯſtitutionē deduximus. ⁊eandem quintam fecimus. ⁊ cū olim in edicto pretoris ſeptimo loco poſita fuerat bono. poſ. qꝛ ex familia ⁊ octauo loco bonorūpoſ. vnde liberi patroni patroneqꝫ ⁊ parentes eoꝝ vtranqꝫ ꝑ noſtram ꝯſtitutioneꝫ deiure patro. factā euacuauimus. Cuꝫ em̄ adſimilitudinē ſucceſſionis ingenuoꝝ libertinorum ſucceſſiones vſqꝫ ad quintum gradum coartans poſuerimus. ſufficiunt p̄dictis ꝑſonis tam ꝯtra tab̓. bo. poſ. qͣꝫ vnde legittimi ⁊ vnde cognati ꝑ quas poſſint predicte ꝑſone ſua iura vendicare om̄i ſcrupuloſitate ⁊ inexplicabili errore duaꝝ predictarū bonoꝝ poſſeſſionū remota ⁊ bon. poſſeſſ. vnde vir ⁊ vxor que inter veteres bonorum poſſeſſi. in nono loco poſita fuerat inſuo vigore ſeruauimus. ⁊ altiori loco id enſexto eam poſuimus. decimā ꝟo bono. poſque appellabat̉ vnde cognati manumiſſoris ꝓpter predictas cauſas merito abrogauimus. vt tantū ſex bonoꝝ poſſeſſiones ordinarie ꝑmaneant ſuo vigore pollentes. ethec dicunt̉ vſqꝫ ad illū. §. Septima eas ſecuta quā ⁊c̄. Extra nota ꝙ bono. poſſ. aliaedictalis que ſcꝫ edicto pretoris mortui defert̉. ⁊ hec eſt illa que perdit̉ ⁊ ſpes decertal̓cdictalis. alia decertalis ſiue iudicialis ſcꝫque a iudice viuo petitur ⁊ hec olim ſolenniter debebat peti ſed hodie nō. ¶ Septima eas. Adhuc ꝓſequit̉ iuſti. quintam partem vnde pone ſic caſum. Dn̄e iam video qͣliter correxiſtis ius pretorium circa bonorum poſ. a pretore introductas ⁊ qualiterquatuor ꝑ noſtram ꝯſtitutionem ſublatisſex tantūmodo bono. poſſeſ. feciſtis ꝓ deoH 3