¶ De rerum diuiLiber. IL.
eſt in eo qͥ habet vſūfru. ancille qd̓ ad dn̄mꝓprietatis ꝑtīet. Sed dn̄e ꝓ deo qͣre nō fuitſtatutū partū ancillarū eſſe in fructu ſicutifetus pecoꝝ. Ad hͦ rn̄. amice. Optima ratione hͦ ſtatutū fuit. Abſurduꝫ em̄ videbat̉hoīem in fructu eſſe. cū oēs fructus hoīmgr̄a ip̄e dn̄s adinuenerit Sꝫ ſi aliquis vſūfructū gregis habeat ⁊ aliqͣ ouis ꝑturit vſufructuariꝰ in loco de mortuoꝝ aīalū ex fetuſubmittere debet. ⁊ ita iuliano viſum eſt. etſil̓r qͥ habet vſumfructū vineaꝝ vl̓ arborūal̓s ſuſtinere debet. Recte em̄ colere dꝫ fructuarius ⁊ qͣſi pater familias vti. ⁊ hec dicūtur vſqꝫ ad illū. §. Theſauros. In hͦ. §. determinat qͣl̓r ꝑ inuentionē dn̄ium acquirit̉de iure gen. ⁊ caſus planꝰ eſt vſꝫ ad illluꝫ. §Pertrade. In pn̄ti. §. determinat qͣl̓r acquirit̉ de iure gen. addn̄o rei factū. vn̄ pone ſiccaſū. Dn̄e iā vidi multos modoſꝑ quos acquirit̉ dn̄ium d̓ iure gen. nunqͥd pluribusmodis pōt acqͥri. Rn̄. ꝙ ſic. Per traditiōeꝫem̄ a dn̄o facta iure gen. qd̓ naturali rōe introductū eſt dn̄ium nobis acquirit̉. Nihilem̄ taꝫ ꝯueniens eſt equitati naturali qͣꝫ voluntatē dn̄i volētis rei ſue dn̄ium in aliumtranſferre ⁊ rataꝫ hr̄e. ⁊ ideo cuiuſcūqꝫ generis ſit res corꝑalis. vicꝫ ſiue mobilis ſiue īmobilis tradi poſſit. ⁊ a dn̄o tradica alienatur. Et ideo ſtipēdiaria ⁊ tributaria p̄dia ꝑtraditionē eodē modo alienari pn̄t. Sꝫ domine dicatis mihi q̄ dicunt̉ predia ſtipēdiaria ⁊ tributaria. vocant̉ q̄ in ꝓuincijs ſūt.ſꝫ licet in italia nō ſint talia p̄dia cū inte. p̄dia ꝓuincialia ⁊ italica qͣꝫtum ad dn̄ij tranſlationē ex nr̄a ꝯſtitutōe nll̓a ſit drn̄tia. tn̄ ſiitalica predia ex cā donatōis vl̓ dotꝭ vl̓ qͣlibet alia iuſta cā ad dn̄ij trāſlatōeꝫ ſufficientē a dn̄o alij tradant̉ ſine dubio tranſferunt̉ſicuti ꝓuincialia p̄dia q̄ eodē modo traditafuiſſent ſꝫ lꝫ dixerim tibi ꝑ traditōeꝫ trāſferri hͦ tn̄ nō general̓r ē veꝝ. nā vēdite res ⁊ emptori tradite a dn̄o nō al̓r acqͥrunt̉ emptoriqͣꝫ ſi emptor vēditori p̄ciū ſoluerit vl̓ alioꝰ eidē ſatiſfecerit puta dando ei fideiuſſorē autetiam pignꝰ. ⁊ hͦ cauet̉ etiā. l. xij. ta. Recte tn̄dicit̉ iure gen. hoc effici. Uerūtn̄ ſi vēditorneqꝫ precio ſibi numerato fideiuſſore vl̓ pignore ſibi dato fidē emptoris ſecutus ei reꝫtradiderit dicendū eſt ſtatim rem emptorꝭfieri. Sed pone ꝓcurator ticij de volunta
te dn̄i vendidit mihi equū ticij ⁊ precio numerato equū mihi tradidit. mō q̄ro vtꝝ ꝑtraditionē a ꝓcuratore factā dn̄ium equi videat̉ mihi acqͥſitū. rn̄det ꝙ ſic. nihil em̄ ītereſt vtrū ip̄e dn̄s rē ſuā a licui tradatan aliꝰde volūtate eiꝰ. ⁊ iō ſi alicui libera vniuerſorū negotioꝝ admīſtratio a dn̄o ꝑmiſſa fuerit ⁊ ip̄e admīſtrator ex hmōi negocijs aliqͣꝫrem vendiderit ⁊ tradiderit hmōi rē ꝑ traditōem accipiētis facit. ⁊ hec dicunt̉ vſꝫ adillū. §. Interdū. In. §. p̄cedēti ita determīatū eſt qͣl̓r ꝑ traditōꝫ acquirit̉ dn̄ium. In pn̄ti ꝟo. §. intēdit determinare qͣl̓r rōe rei acqͥrit̉ Po. gͦ ſic ca. Dicit iuſti. ꝙ nō ſolū traditōe trāſfert̉ dn̄ium. ſꝫ etiā qn̄qꝫ ſine traditōenuda volūtas dn̄i ſufficit ad dn̄ium rei ſuetrāſferendū veluti ſi ticiꝰ tibi aliquā rē accōmodauit aut locauit aut apud te depoſuitnā ſi p̄terea eādē rē tibi vēdiderit aut donauerit aut dotꝭ noīe aliqͥd dederit. qͣꝫuisⁱ eamrē ex cā veditōis aut donatōis vl̓ dotis tibinō tradiderit. eo tn̄ ip̄o ꝙ ip̄e patit̉ hmōi rētuā eſſe. ſtatim ꝑ eū dn̄ium eiꝰ tibi acqͥriturac ſi eo noīe tibi eā tradidiſſet. ⁊ idē ꝯtingitin alio caſu. Nā ſi qͥs vendiderit merces inhorreo ſuo depoſitas ⁊ claues horrei tibiemptori tradite ſūt dn̄iuꝫ tibi merciū acqͥſttū intelligit̉ Et nō ſolū volūtate trāſfert̉ dn̄ium qn̄ hꝫ volūtatē tranſferēdi in ꝑſonā certā. ſed etiā aliqn̄ volūtas dn̄i ſufficit ad dn̄ium rei ſue tranſferēdū in ꝑſonā certā. vt intali caſu. Pretores vel ꝯſules qn̄ miſſilia.aurū vel argentū in vulgus ꝓijciūt vt ml̓titudine ppl̓i ad hmōi miſſilia ꝯcurrente liberiꝰ poſſint ꝑtrāſire lꝫ ignorēt qͣꝫtū qͥſqꝫ accepturus ſit. tn̄ qꝛ volūt vnūquēqꝫ eē dn̄m eiꝰqd̓ acceꝑit. ſtatim accipiētē dn̄ꝫ efficiūt. Eteadē rōne veriꝰ eſſe videt̉ ſi aliqͥs rem ꝓ delicto a dn̄o habitā occupauerit ſtatim ipſuꝫoccupantem dn̄m fieri. Sed dn̄e dicatꝭ mihi quō d̓r haberi ꝓ delicto. Ad hoc reſpondet. amice Illud pro delicto habetur quoddn̄s tali intentōne abiecit vt illud amplius in numero rerum ſuaꝝ eſſe nollet. ⁊ id̓oſtatim cum abiecerit dn̄s eſſe deſinit. vndecum in nullius bonis ſit de iure gen. occupanti ꝯceditur. ſed ⁊ alia cā ꝓijciendi res ēvt qn̄ in tempeſtate maris cā exonerandenauis eijciuntur ⁊ idcirco in hmōi res eiectas aliud ius ſtatuitur. Naꝫ hmōi res in
4