¶ De rerum diui.¶ Liber II
excepiionē doli mali repelli ⁊ hoc verū ſi ſuerit bone fidei poſſeſſor. Nam al̓s ſi ipſe cōtra dn̄m vendicantē excipiat dn̄s ꝯtra eiꝰexceptionē ope replicatōis iuuabit̉. Scienti em̄ alienū fundū eē ꝓpria culpa obijci pōtvicꝫ ꝙ temere epificauit in eo ſolo qd̓ intellexit alienū eē. ⁊ ideo bn̄ficiū retentonis nōhabebit. ⁊ hec dicunt̉ vſꝫ ad illū. §. Si titiꝰalienā plantā. In hͦ. §. deter. iuſti. qͣl̓r plantando acquirit̉ dn̄ium de iure gen. Un̄ pono ſic ca. Dn̄e ticius eradicauit plantā meuij ⁊ illā in ſolo ſuo plantauit. modo qͣro avobis qͥs cenſet̉ dn̄s illiꝰ plante. Ad hͦ rn̄dꝫSi titiꝰ plātam meuij in ſolo ſuo poſueritipſiꝰ ticij planta efficit̉. ⁊ ſil̓r in caſu ꝯuerſoſi titiꝰ ſuā plantā in ſolo vicini plantaueritdn̄ium plāte vicino acquiſitū intelligit̉. ⁊ hͦeſt uerū in vtroqꝫ caſu ſi planta radices egerit. Nam ante emiſſionē radicū eius ꝑmanet cui. antea fuerat. Intantū aūt ex eo tꝑeex qͦ planta radices emiſit ꝓprietas ip̄iꝰ plāte tranſfert̉. vt ſi arbor meuij in terra ticij radices egerit arbor ꝑ emiſſionē radicū intelligit̉ eſſe ticij. Rō em̄ naturalis nō ꝑmittitvt arbor alteriꝰ eſſe dicat̉ qͣꝫ eiꝰ in cuiꝰ fundūradices egerit. vn̄ arbor ꝓpe ꝯfiniū tuoꝝ ſūdoꝝ poſita. ſi in vicini fundū radices emiſerit. ꝑ emiſſionē radicū cōis erit. ⁊ hec dicūtur vſꝫ ad illū. §. Qua rōe. Nota ꝙ om̄e qꝛin folo meo edificat̉ cedit ſolo. Et no. etiamꝟſus illos. Quicqͥd plantat̉ ⁊c̄. ¶ Qua rōne aūt plante ⁊c̄. In pn̄ti. §. determinat qͣl̓ide iure gen. acquirit̉ dn̄ium ſeminādo vnd̓po. ſic ca. Dn̄e ticiꝰ ſeminauit frumētū ſuuꝫin ſolo vicini. modo quero qͥs intelligit̉ eſſedn̄s illiꝰ frumēti. Ad hͦ rn̄. amice. Cadē rōeqͣ diximꝰ ꝙ plāte q̄ ſolo alteriꝰ radices eger̄tſolo cedūt. eadē rōe frumēta q̄ in alteriꝰ ſoloſeminata ſūt ſolo cedere intelligunt̉ ⁊ ꝑ cōſequēs dn̄o ſoli iure acceſſiōis acquirunt̉. ⁊ſicut. sͣ. diximꝰ ꝙ illa q̄ in alieno ſolo ſeminata ſūt ſolo cedere intelligūt̉. ⁊ ꝑ ꝯn̄s dn̄o ſoli iure acceſſionis acquirunt̉. ⁊ ſic̄ ſupͣ diximus ꝙ ille qͥ in alieno ſolo edificauit ſi dominus ſoli ab eo vendicet edificiū tueri ſepoterit aduerſus dn̄ium vendicantē ꝑ exceptionē doli mali niſi preciū materie ⁊ impēſas in edificio factas dn̄s ꝑatus ſit ei refundere. ita qͥ in alienū fundum bona fideſuis impenſis ſeminauit ſi dn̄s fūdi ab eo
vendicet frumentū eiuſdē exceptionis auxilio tutus eſſe poterit. ⁊ hec dicunt̉ vſꝫ ad illū. §. Lr̄e qͦꝫ. In hͦ. §. d̓terminauit qualiterſcribēdo acqͥrit̉ dn̄ium de iure gen. ⁊ caſusplanus eſt vſqꝫ ad illū. §. Si qͥs. In hͦ. §. d̓terminat qͣl̓r dn̄s bo. fi. poſſidens acquiritfructus induſtriales ꝓ cultura ⁊ cura. vnd̓po. ſie ca. Dicit iuſti. ꝙ ſi emerit aliqͥs fūdūbo. fi. a nō dn̄o quē tn̄ ip̄e crediderit dn̄ꝫ eē.vel cauſa donationis vl̓ qualibet alia iuſtacauſa que ad dn̄ij tranſlationē ſufficiat bo.fi. accipiat iure gen. qd̓ naturali rōne introductū eſt fructus quos inde receperit ꝓ cultura ⁊ cura ſuos facit vn̄ verus dn̄s ſi pꝰ eavondicās ab eo fundū emerit de finctibusab eo ꝯſumptis aduerſus eū agere nō poterit. ſecus ē in malefidei poſ. naꝫ ille qͥ ſciensalienū fundū poſſederit fructus ſuos nonfacit. vn̄ ſi dn̄s fundi ab eo fundū emerit n̄ſolū fundū. ſed etiā fructus cū fundo. lꝫ abeo ꝯſumpti ſūt cogit̉ dn̄o reſtituere. hec dicunt̉ vſqꝫ ad illū. §. Is ꝟo ad quē. Quia ſimil̓r dn̄s iuſti. sͣ. fecit mentionē de fructibꝰqͦs bone fi. poſ. ſuos fecit. In pn̄ti. §. determinat qn̄ vſufruciuariꝰ intelligit eē dn̄s fructuū ⁊ quid venit in vſufru. ⁊ etiā qͥd iurishabet vſufructuarius qui habet vſumfructum in aliqua vniuerſitate vel etiam iureſingulari. vnde po. ſic caſū. Dn̄e ticius habet vſumfructū in vniuerſitate fundi modo quero a vobis qn̄ ticius vſufructuaridn̄s fructuū eſſe intelligit̉. Ad hoc reſpondet amice. Iſte ad quē vſufructus fundi ꝑtinet nō aliter dn̄s fructuū effici intelligit̉qͣꝫ hmōi fructus ip̄e perceperit. ⁊ in horreoſuo repoſuerit. ⁊ ideo ſi vſufructuariꝰ maturis fructibus ⁊ a ſolo ſeparātis. nōdum tamen horreo ſuo repoſitis deceſſerit ad heredem ſuum hmōi fructus trāſmittit. ſꝫ dn̄oꝓprietatis morte vſufructuarij acquirit̉ ⁊ q̄de vſufructuario diximus eadem fere ⁊ decolono qui in minimis colit intelligunturSed po. ꝙ aliquis habeat vſumfrucum inoue vel in capra vel in equo vl̓ in vacca modo quero quid intelligit̉ eſſe in huiuſmodivſufruciū. Ad hoc reſpondet. Amice. in pecuduꝫ fructu etiā fetus eſt ſicut lac ⁊ pilus⁊ lana vnde dico tibi ꝙ agni ⁊ hedi ⁊ ſuculi ⁊ equuli. ſtatim cū editi fuerint naturaliture in dn̄io vſufr. eſſe intelligūt̉. ſed ſecus