CLiber II
¶ De rerum diui.
illum. Singuloꝝ aūt hoīm ⁊c̄. Hic incipitſcd̓a ꝑs pͥncipalis iſtiꝰ ti. Licet em̄ iuſtini.hic ꝓſequat̉ qͥntū membꝝ diuiſiōis ſecūdetn̄ in hoc eodē. §. latenter accedit ad ſcd̓amꝑtē pͥncipalē ⁊ incipit tractare de acqͥrēdoreꝝ domnio. ⁊ licet dn̄ia rerum acquirant̉qn̄qꝫ de iure gentiū ⁊ qn̄qꝫ de iure ciuili. tn̄ ītitu. iſto nō tractat de acqͥſitōe que fit de iure ciuili. ſꝫ de illa ſola q̄ fit de iure gentium⁊ varijs modis tractat̉ in ti. iſto de acqͥſition dn̄ij que fit de iure gentiū ꝑ occcupationē. aliqn̄ ꝑ acceſſionē diſcretā aūt ꝯcretaꝫ.ꝑ acceſſionē ꝯcretā multipl̓r veluti ꝑ alluuionē. ꝑ intexturā aut edificādo. aut plantado. aut ſeminādo. aut ſcribendo. aut pingēdo. Itē acquirit̉ dn̄ium rerū de iure gentiūſpecificatione ⁊ materiarū ꝯfuſione. ⁊ ſpecierū mixtione. Item aliqn̄ acquirit̉ dn̄iuꝫrerū in venditōne ⁊ tractatōne. Itē aliquādo acquirit̉ dn̄ium rerū nuda volūtate dn̄ivolentis rem ſuā in aliū trāſferri. ⁊ ſi voluerit dn̄ium tranſferri in ꝑſonā certaꝫ ſiue incertā. idcirco poterit hec ſcd̓a ꝑs in tot particulas ſubdiuidi qͦt enumerant̉ modi dominij acqͥrendi de iure gen. in ti. iſto. Sedqꝛ iuſti in ꝓſecutione ſua nō ꝯtinuat materias ſuas. Sed aliqn̄ interrumpit ⁊ d̓ aliamateria interſerit. ideo ꝑtes diuiſionis nōpn̄t ꝑ ordinē ꝯtinuari. ſꝫ in ꝓſecutōne lr̄e dilucide apparebūt. Bonas gͦ ſic caſum. Dn̄eiā video que ſūt naturali iure cōia ⁊ q̄ publica. ⁊ que vniuerſitatis ⁊ q̄ nulliꝰ. dicatꝭ modo mihi ſi placet q̄ ſūt ſinguloꝝ hoīm resmultis modis fiūt. Quarundā em̄ rerumdn̄ium nāciſcunt̉ iure naturali. qd̓ ſicut diximus ius gentiū appellat̉. ⁊ qͣrundā reruꝫdn̄ium nāciſcunt̉ iure ciuili. Sed po. caſū.Dn̄e iam video ꝙ reꝝ dn̄ium acqͥrit̉ d̓ iuregentiū ⁊ de iure ciuili. ſed ꝓ deo dicatis mihi de qͦ iure intenditis pͥmo tractare. Ad hͦrn̄. Amice Cōmodiꝰ eſt a vetuſtiore iure īciꝑe. Manifeſtū aūt eſt ius naturale vetuſtius eſſe qd̓ cū ipſo genere humano reꝝ natura ꝓdidit. Ciuilia em̄ iura tūc pͥmo eē ceperūt. cū ciuitates condi ⁊ mgr̄atus creari⁊ leges ſcribi ceperūt. ⁊ hec dicunt̉ vſqꝫ ad. §Fere igit̉ beſtie ⁊c̄. Hic incipit iuſti. tractare qͣl̓r acquirit̉ nob̓ dn̄ium de iure gentiuꝫꝑ occupatōem. ⁊ de iſta materia tractat vſqꝫad illū. §. Itē ea que ex aīalibus. Et ſciēdū
eſt ꝙ tractat hic de tribus generibus aīalium. ⁊ pͥmo tractat de beſtijs natural̓r ⁊ ꝓrſus feris. ⁊ hoc vſqꝫ ad illū. §. Pauonū qͦꝫ.ibi tractat de natural̓r feris accidental̓r tn̄manſuetis vſqꝫ ad illū. §. Gallinaꝝ. ibi tractatd̓ natural̓r manſuetis ſiue domeſticisvſꝫ ad illū. §. Itē ea q̄ ex hoſtibus. Ponasgͦ ſic caſū. Dn̄e iam video ꝙ vultis tractare de iure gentiū tanqͣꝫ de etuſſiore dicatisergo mihi ſi placet aliquē modū acqͥrendidn̄ium de iure gentiū. Ad hͦ rn̄. iuſti. Amice. Fere beſtie ⁊ volucres ⁊ piſces ⁊ oīa aīalia fera que in terra ⁊ q̄ in mari ⁊ que in celo. i. in aere naſcunt̉ ſtatim cū ab aliquo eapta fuerint iure gentiū occupātis fiunt. et hͦtali rōne. Mundi em̄ aīalia fera in nulliusbonis eſſe intelligunt̉ ⁊ qd̓ ante nullliꝰ ē idiure gentiū qd̓ naturali rōne introductumeſt occupanti ꝯcedit̉. Nec inter eſt qͣꝫtū adacquirendū dn̄ium vtrū quis hmōi ferasbeſtias ⁊ volucres in ſuo ꝓprio fundo an alieno cepit. ⁊ hoc eſt veꝝ niſi prohibitio dn̄iintrare volētes p̄ceſſerit. Nam qͥ in fundūalienū ingredit̉ venandi aut occupādi gr̄apoterit a dn̄o ꝓ hiberi ne ingrediat̉ ſi dn̄sfundi eū preuiderit. Sed po. dn̄e iā videoꝙ ꝑ occupationē hmōi feraꝝ ⁊ volucrū acquirit̉ mihi dn̄ium. dicatis mihi qͣꝫdiu durat hmōi dn̄ium acquiſitū. Ad hoc rn̄. amice. dico tibi ꝙ qͥcqͥd p̄dictoꝝ aīaliū ceperistādiu tuo dn̄io ſb̓iectū eſſe intelligit̉ qͣꝫdiu īcuſtodia tua detinet̉. ſꝫ cū tuā cuſtodiā euaſerit. ⁊ in pͥſtinā natur alē libertatē ſe receperit. in tuo dn̄io eſſe deſinit ⁊ rurſus ſic̄ priuſoccupāti ꝯcedit̉. Sꝫ dn̄e dicatꝭ mihi qn̄ d̓rſe receciſſe in naturalē laxitatē vl̓ libertateꝫAd hͦ rn̄. In naturalē laxitatē d̓r ſe recepiſſe cū vl̓ oīno ꝯſpectū oculoꝝ tuoꝝ euaſeritvl̓ ita ſit in ꝯſpectu tuo vt impoſſibilis ſit eꝰproſecutio. vnde ſuꝑ tali queſtione apud veteres multū fuit diſputatū ⁊ queſitū Quidam venator puta ticius quendam ceruuꝫvulnerauit ⁊ mortale vulnus ei infixit. itaꝙ ceruus vulneratus capi poterat. Naꝫ incaſu iſto dubitatur vtꝝ dn̄ium cerui vulnerati incontinenti poſt vulnus infixū intelligat̉ ticio vulneranti acquiſituꝫ. Et certe qͥdam veteres dixerunt ſtatim poſt vulnꝰ infixū hmōi ceruū vulneratum fieri ticij vulnerantis. ⁊ tādiu eiꝰ dn̄io videri. qͣꝫdiu ticiꝰ