Druckschrift 
Casus longi sup[er] institutis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De iuſti. et iu.Liber.

de prima ꝑte rubrice. ſcꝫ de iuſticia: in ip̄aprima ꝑte diffinit̉ iuſticia. Etē ſcienduꝫ ꝙohec prima ꝑs in qua diffinit̉ iuſticia dupliciter pōt intelligi. vno modo vt loquit̉ iuſticia diuina. alioꝰ vt loquit̉ de humana ilſticia. Si vis intelligere de diuina iuſticiaſic po. ca. Deꝰ ē iuſtꝰ hꝫ volūtatē ꝯſtanteꝫid eſt firmā. ſtabilē ꝑpetuā .i. tꝑalē. ſedſꝑ duraturā tribuēdi vnicuiqꝫ ius ſuuꝫ. ſcꝫbn̄meritis ꝑadiſū. malemeritꝭ infernū Siaūt vis intelligere ſcd̓o. ſcꝫ de hūana iuſticia ſic po. ca. iuſtꝰ hꝫ .i. hr̄e dꝫ volūtatētribuēdi vnicuiqꝫ ius ſuū. Et po. exēplū iniudice iuſto debet hr̄e voluntatē abſoluēdi īnoxios inculpabiles puniēdo criminoſos: ẜm hāc ſcd̓aꝫ expoſitionē illa duovocabula poſita ī diffinitōeⁱ iuſticie. ſcꝫſtans ꝑpetua ſūt abijciēda remouendaab ipſa diffinitōe. qꝛ iudex ē humanuſ eſt ꝯſtās in volūtate nec ꝑpetuꝰ. In ſecūda ꝑte incipit tractare de ſcd̓a ꝑte rubrice. ſcꝫ de iure in ſcd̓a ꝑte ſic forma ca. Egoq̄ſiui a iuſti. im. o dn̄e rn̄deatꝭ mihi ad hācqōeꝫ. nos dicimꝰ qͦtidie bonū eſt hr̄e iuriſprudentiā: dicite mihi qͥd ē iuriſprudētia:vel qͥs dicat̉ hr̄e iuriſprudētiā. Et certe imꝑator rn̄det dicēs ille d̓r hr̄e iuriſprudentiā ſcit cogͦſcere res diuinas hūanas et cognoſcit iuſtū iniuſtū. tercio dicit exvidimꝰ in pͥma ꝑte qͥd eſt iuſticia ex vidimus in ſcd̓a qͥd ē iuriſprudētia. Etiā videamus qͣl̓r leges ſūt docende ordine. certe leges ſūt docende: qꝛ ſcolares volūt audire iura ciuilia pͥmo debent inciꝑe aleuibꝰ. ſcꝫ ab libro inſtitu. poſtea debēt aſcēdere ad gͣuiora. ſcꝫ ad libꝝ digeſtoꝝ codicis. Et reddit̉ qͣre ſit incipiendū a leuibus. qꝛ ſi incipiāt a grauioribꝰ ſcꝫ ad libruꝫdigeſtoꝝ codicis: vnū de duobꝰ male accidet ſeu eueniet. qꝛ autrudis ꝓpter nimiā difficultatē deleret ſcū relinquet ꝓrſus ſtudiūaut ſi deſerat: eſt ſi ꝓpter nimiā difficultatē dimittat ſtudiū magͦ labore quīetiā diffidentia. qꝛ habebit ſpeꝫ nec fiduciā vnqͣꝫ aliqͥd ſciet ſeu ꝑueniet ad fructū ſcientie. ad cuiꝰ fructū citiꝰ ꝑueniſſet. ſi aleuioribꝰ ſtudiū ſuum inchoaſſet. Iurisp̄cepta. Quarto dicit ius nr̄m ciuile vnode tribꝰ modis accipit̉ aut p̄cipit vt qͥs honeſte viuat: aut p̄cipit vt qͥs alteꝝ ledat.

aut vnus ius ſuū vnicuiqꝫ tribuat. demo pone exemplū in glo. que incipit qͣꝫtumad ſe ⁊c̄. de ſcd̓o ponit̉ exemplū debetvutꝰ alteri iniuriā inferre. vt. ff. eo. l. iij. depone exēplū vt in iudice vnicuiqꝫ debꝫ ſuum ius tribuere ꝓut. dixi in diffinitōe iuſticie Huiꝰ ſtudij. Quinto d̓r in. §. Huiꝰſtudij. ex ſcꝫ vidimꝰ qͥd ē iuſticia. Itē exvidimꝰ qͦt qͣlia ſūt iuris p̄cepta. Et ē ſcien vltimo loco ius nr̄m ciuile in duastes diuidit̉. ſcꝫ in ius publicū pͥuatū:mo dicit qͥd dicat̉ ius publicū. Et certe iuspublicū dicit̉ illa ꝑs iuris nr̄i tractat devtilitate totiꝰ md̓i. qd̓ dic vt in glo. īcipitEt ꝯſiſtit. Secūdo dicit qͥd dicat̉ priuatū.Certe ius priuatū dicit̉ illa ꝑs iuris nr̄itractat de vtilitate ſinguloꝝ. puta vt fūdusmeꝰ ab aliqͦ poſſeſſus reſtituat̉ mihi: vl̓ puta vt d̓bitor meꝰ qd̓ debet mihi ſoluat: aliainfinita exempla poſſes ponere. Tandē dicit ex vidimꝰ qͥd ē ius publicū. nūc viden ē qͥd eſt ius priuatū. Et ſciendū ē iuspriuatū eſt collectū ex p̄ceptis triū iuriuꝫ.ſcꝫ ex p̄cepto iuris natural̓is. Itē ex p̄ceptꝭvel p̄cepto iuris gentiū. Item ex p̄ceptꝭ iurꝭciuilis. de his p̄ceptis iuris naturalistiū vel ciuilis. pone exēpla. vt in glo. que incipit In iure em̄. Extra caſū nota qͥd ē iuſticia. ſcd̓o no. qͥd ē iuris prudētia. tercio nota qͣl̓r leges ſūt docēde. qͣrto noͣ. de ꝯſtantiaiuuenū. qͥnto vadit plane. vadit ſane. ſexto no. tria iuris p̄cepta. ſeptimo no. ius aliud publicū aliud priuatuꝫ. octauo notaius aliud naturale: aliud gentiū: aliud ciuile. oīa iſta que ſūt in hoc titulo ſūt etiā ī ti.ff. de iuſticia iure. De iure naturaligentiū ciuili.Ontinua ad precedentē tituluꝫ inhūc modū. ſuꝑ ti. ꝓxi. habuimꝰ qͥdē iuſticia. itē qͥd eſt iuris prudentiaitē qͣl̓r leges ſūt docēde. Itē que ſūt iuriscepta. Itē nr̄a ſcientia legalis diuidit̉ induas ꝑtes. ſcꝫ in ius publicū ius priuatūSil̓r habemꝰ qͣl̓r iuſtinianꝰ in volumineinſtitutio. de iure priuato iure publicoponit tractare. dicit ius priuatū ē colectū deriuatū ex preceptis triū iuriuꝫ. ſcꝫex preceptis iuris naturalis. gentiū. ciuiiNūc aūt de iſtis ſingulis iuribꝰ ē videndūſcꝫ de iure naturali gentiū ciuili. ponit̉