tenet̉ ꝑſone quā retraxit ī ꝑſuaſionibꝰ et alijbonis ſpūalibꝰ ad equiualentiā illis bonis aquibꝰ eū retrahendo dānificauit. ¶ Quid deeo qui vituꝑauit alique iniuſte. ℟º ꝙ ſic̄ diḡtatem ꝑſone eiꝰ in hoīm opinione maculauitvilationē ꝯtumielie ſic reꝑaret eā ꝑ exhibitione reuerentie. hec tho. ¶ Vtꝝ hō teneat̉ eareſtituere q̄ inuenit a fortuna. ℟º reꝝ q̄damſunt ꝯūes oīm iure naturali vt volucres n̄ doineſtice et piſces maris lapilli et gēme q̄ inuenunt̉ in litore maris et ſil̓ia inſti. de reꝝ diuiſione. §. et quidē et fere beſtie. Et talia inueniens reſtituere nō tenet̉. vnde. e. §. dicit̉ qd̓nulliꝰ eſt naturali rōne occupātis eſſe ꝯceditQuedā vero ſunt vniuerſitatis. et quedā ſuntꝓpͥe ſingl̓oꝝ Et his duobꝰ moīs res dictas ſiqͥs īueniat ēſtituere tenẻ. res coītatis ꝯūitatiet res ꝓprias alicuiꝰ ei cuiꝰ ſunt ſi ſcire poſſitcuiꝰ ſunt. Et ſi cuiꝰ ſint ſcire vel īuenire n̄ poſſit ei reſtituat cui de republica cura incūbit vtdicit rich̓. vel vt dicit ray. ſi ip̄e indigeat cuꝫꝯſilio et aucͣte ſui pnīarij vbi ſcꝫ ſuꝑior diſpoſitōꝫ talium retinuerit ſibi retineat et ꝓ eo cꝰfuit oret aūt pauꝑibus eroget et ſic intelligiillud augͥ. xviij. q. v. ſi quid īueniſti et nō reſtituiſti rapuiſti. et. xiiij. q. v. muli. Scd̓ꝫ ſco. v̓ores inuenta tradi dꝫ alicui ꝑſone publice cuſtodiēda et ī locis publicis portari vt ſic dn̄scius eam īuenire poſſit et ſi poſt talē ꝓclamatōem dn̄s nō appareat pauꝑibꝰ debet reſtituſ¶ Quid de eo qui accipit occulte d̓ bonis alicuiꝰ ſui debitoris ei ſoluere nolētis. ℟º rich̓.ꝙ talis peccat ꝓpter indebitū modū accipiendi. tn̄ reſtituere nō tenet̉ vt habet̉. xiiij. q. v.non ſūt ſane. ¶ Quid de meretrice nūquid reſtituere debet qd̓ datum eſt ſibi ꝓpter fornicatōꝫ. Rn̄det tho. ꝙͣ nō. ſi tamē aliqd̓ ſuꝑflue extorſiſſet ꝑ fraude vel dolum ci a quo habuit reſtituere tenet̉ ¶ Quid de tenentibꝰ colūbariaet guaranas. ℟º d̓ tenentibꝰ colūbaria dicūtaliqui ꝙͣ ſi nō poſſint teneri ſine p̄iudicō et dānō alteriꝰ mortaliter peccāt ſi tenent. quidaꝫtn̄ credunt ꝙ columbe plus ꝓficiat terris qͥsfrequētant ſtercoriſando et mala ſemīa comedendo ꝙ alias noceant. vn̄ nō videt̉ tutū ſuꝑhoc aliquid affirmare De tenentibꝰ guaranaſcredunt aliqui ꝙ vbi dn̄i agroꝝ vicinoꝝ ſolebant agros in tata libertate poſſidere ꝙ nōoportebat eos cuſtodias ſuis agris pratis etſatis adhibere ꝓpter arceda huiōi aīalia gūaranaꝝ. peccat mortaliter qui huiōi guaranasde nouo ꝯſtituunt in p̄iudiciū et damnū aliꝯrum et tenent̉ qui faciūt eas damnificatis adintereſſe Idem etiā credunt de veteribꝰ gūaranis que ſūt a tꝑe ex quo extat memoria. niſi ꝓbabiliter p̄ſumat̉ ꝙ aliqͣ terras vicinas huiōīguaranis a dn̄is illaꝝ guaranaꝝ acceper̄t excolendas ſcientes ꝯditiones guaranaꝝ ſcꝫ ꝙhn̄tes p̄dia vicina tenen̉ cuſtodire ſata ꝓprijſexpenſis ab aīmalibus huiōī guaranaꝝ. et qnon liceat capi ac interficere huiōi aīalia ꝙͣuis inuenta in p̄dijs ſuis et damnū ibi faciencia. ¶ Si querat̉ vnde hoc ꝓbabiliter p̄ſumipoſſit. ℟º ꝙ ex multo cōmodo qd̓ ꝯſequi ꝯſucverūt ex nemoribus illis habitantes iuxͣ easvel qꝛ minorē penſionē ſoluūt d̓ p̄dijs vicinisgͣuaranis ꝙ de multū remotis. Et forte qꝛ iuuant̉ et relenant̉ in vno ab initio ꝯſenſeruntgrauari in alio ſcꝫ in onere ſeruandi p̄dia ſuaſine captōne et leſione huiōi aīalium ¶ De venatoribꝰ qui ꝯculcant agros et vineas alioꝝquoꝝ canes occidūt anſeres et oues et agnoſpauꝑum credo ꝙ tenent̉ reſtituere eſtimatōeꝫdamni alias peccant mortaliter ſi nō reſtituāniſi ita modicū dannū eſſet ꝙ ꝓbabiliter noncurarent illi quibꝰ fieret. ¶ Item credo ꝙ pricipes qui excecant vel mutilant homīes ꝓpterlepores ceruos et huiōi mortaliter peccāt ſifaciant libidine vindicte aūt amore huiōi aīalium aūt libidine venandi huiōī aīmalia quenulliꝰ hoīs ſunt. aūt ſi ꝓpter vnicū actū hͦ faciant cum nō debeant ita ſeuere ꝓcedere niſiꝯtra ꝯſuetos ad talia. Credo etiā ꝙ ſi ſit ꝯſuetudo loci illius ꝙͣ ꝓ vno actu tanta pena īfligatur ꝯſuetudo eſt iniqua nec obſeruanda. Etobſeruantes eam mortaliter peccant vt dicitin ſūma tāc̓. ti. de rapina. c. qui condūt legesiniquas.Equit̉ videre de ꝫº ſcꝫ ꝙͣtum debꝫ reſtituiEt circa hoc querūt̉ pl̓a. ſcꝫ vtꝝ ſuffficiat reſtituere ſimplū qd̓ eſt iniuſte ablatū. ℟ºcum aliquis recipit iniuſte rem alienā duo ſūtibi quoꝝ vnū eſt inequalitas ex ꝑte rei q̄ qn̄ꝫeſt ſine iniuria vt patet in mutuis. Aliud ē iniuſticie culpa que p̄t eē cū equalitate rei vt cūaliquis intendat inferre violentiā ſed nō p̄ualet. Quantū ad primū adhibet̉ remediū ꝑ penam cuiꝰ inflictio ꝑtinet ad iudicē. et id̓o anteꝙ̄ ſit cōdemnatꝰ ꝑ iudicem non tenet̉ plusreſtituere ꝙͣ accepit. ſed poſt ꝯdemnatōꝫ teneſoluere penā. Et ſcd̓m ꝙ dicit hoſt. ti. de pn̄ijsanteꝙͣ res inuenta dico ꝙ reſtituat̉. ſi dubitatur aūt cuiꝰ ſit certificari et inueniri p̄t ꝑ circūſtatīas rei. Qd̓ aūt dixit zacheꝰ dn̄o luc̄. xixſi quē defraudaui reddo quadruplū dixit illd̓qͣſi ſuꝑerogare volens. vn̄ etiā p̄miſit. ecce dimidiū bonoꝝ meoꝝ do pauꝑibus Et ꝯcordatrod̓. ſuꝑ. §. de pedagijs. dicēs ꝙ ſiquis faciataliqͥd ꝓhibitū ſub pena corꝑali vel pecuniaria nō eſt īiugēdū eī ī foro pnīali ꝙ ſoluat hꝰmōi pena niſi tūc qn̄ ꝯdemnatis erit ad illamſed ſufficit ꝙ ſoluat intereſſe ad arbitriū boniviri damnū vel iniuriā paſſo. Item dicit innō.in glo. exͣ de emunitate. qꝛ pl̓iqꝫ. ꝙ condēnattus ad aliquid iniuſte nō tenet̉ illud dare ſpōte licet ꝑere debeat ſnīe. ¶ Vtꝝ ille qui damnum intulit non hn̄s vnde reſtituat ſeip̄m teneatur facere ſeruū vt poſſit reſtituere. Rn̄detrich̓. ꝙ damnificans aliū iniuſte in ſua libertate ſcꝫ iniuſte ꝓcurādo eū in ſeruitutē redigitenet̉ ſe facere ſeruū ꝓ eo ſi nō poteſt eum aliter reſtituere libertati. niſi forte eſſet talis coditio ꝑſone que intulit damnū ꝙ hoc notabiliter redūdaret in ꝯūis boni p̄iudiciū. in quocau nō teneret̉ ſe facere ſeruū qꝛ vt dicit̉. ff.de re. iur̄. libertas ineſtimabilis res eſt Illa ātlex que habet̉ exo. xij. Si nō habuerit fur qd̓ꝓ furto reddat venūdabit̉. licet tūc obligar