¶ De ſignificacōibꝰ verboꝝ. ti. xlj.Onſequenter quia in aliquibꝰ p̄miſſiscapitulis ſiue titulis nōnulla reꝑiunqͥn̄qꝫ iuris tā ciuilis qͣm canonici vocabula q̄ lectoribꝰ eoꝝ ignaris tediū ī legēdo et etiā difficultatē in intelligendo p̄berepoſſent. Ideo hic eſt aliqͣlis doctrina breuiset vtiliſ de ſignificacōibꝰ hmōͣi vocabuloꝝſꝫm ordine alphabeti ſupponēda. Illoꝝ tamvocabuloꝝ quoꝝ noticia ī titulis huiꝰ ſumme tradit̉. in eiſde titulis ſignificacio requirat̉. ſuꝑ qͥbus eciā vocabulis et alijs ꝯtētisin ip̄is titulis. tabulam ꝯpoſui ſꝫm ordinē alphabeti. Exordiū gͦ iſtiꝰ tituli ſumemꝰ a vocabulis incipiētibꝰ ab a.Bigeus dicit̉ ꝓpͥe qui pecora a paſcūis et arnitis ſubducit. ab abigēdo. ff.de abigeis. vn̄ d̓r ibi ꝙ fur d̓r q̄ pecudem vnā ſurripit. abigeꝰ vero qui grege.Ibinteſtato. id eſt ſine teſtamēto. et eſt adu̓biū. et inteſtatꝰ ta. tū. nomē .i. ſine teſtan̄to.Abolicio eſt accuſacōis ꝑempcio.b̓rogare ē deſtruere. ſꝫ derogare eſt ī ꝑtetolle̓. vn̄ lex d̓r qn̄ꝫ abrogata. vt. ff. d̓ v̓. ſigͥAcceptilacio eſt quidā actus iuris ciuil̓ inuentꝰ regulariter ad tollēduꝫ tm̄ obligacōeꝫverboꝝ .i. ſtipulacōꝫ q̄ eciā eſt de iure ciuiliet ſicut in ꝯtracta obligacōe ꝑ ſtipulacōeꝫ q̄daꝫ v̓ba ſūt certa a iure ciuili introducta. puta ꝑ interrogacōeꝫ et rn̄ſione vtriuſqꝫ partisqͥbꝰ ꝓcedit abligacio. ſic eciā eodē iure ī accepti lacōe introducta ſunt certa v̓ba interrogacōis et rn̄ſionis mutue. ꝑtis vtriuſqꝫ. a quibus ꝓcedit eiuſdē obligacōis diſſoluco. puta debitor ſtipulacōe obligatꝰ īterrogat creditorē ſuū ſic. qd̓ ego tibi ꝑ ſtipulacōeꝫ ꝓmiſi habes ne acceptū. et creditor rn̄dꝫ. habeoacceptū. qͣſi dicat ꝑinSe habeo ac ſi accepiſſem a te ꝑ verā ſolucōeꝫ. et ſic vera ſolucioneliberatꝰ eſſes ita hac acceptilacōe liberarisvn̄ acceptilacio eſt imaginaria ſoluco. in h̓ ſimilis vere ſolucōi ꝙ ſic̄ ꝑ verā ſolucōeꝫ oīnotollitur ip̄o iure obligacio natural̓ et ciuilisita eciā ꝑ acceptilacōeꝫ q̄ ē ſolucio imaginaria ꝓ eo ꝙ lex imaginat̉ debitorē abſolutumꝑ ea ſicut ꝑ ſolucōꝫ verā. vt inſti. qͥbꝰ modistollit̉ obligacio. §. eſt aūt acceptilacio. Sicergo acceptilacio regulariter n̄ tollit niſi obligacōes verbis .ſ. ꝑ ſtipulacōneꝫ ꝯtractas.obligacōes vero ꝯtractas re vel cōſenſu vellr̄is de quibꝰ vide sͣ. li. iij. tiº. iiij. ar. ij. n̄ tollit niſi deducant̉ ī ſtipula cōꝫ acquiliana. dequa vide sͣ. li. iij. tiº. xix. ar. ij. b.Icciꝑe differt a caꝑe. jnfra in caꝑe.cor et mūcor ſunt vicia vini. qꝛ qn̄qꝫ aceſcit et qn̄qꝫ mūceſcit. vn̄ d̓r acidū vl̓ mūcidū.eſt eē̄ mucor viciū paīs cū panis mūceſcit.Icta dicunt̉ publice ſcripture negociorūꝫque gerunt̉ ordinē cōtinētesctio vt dicit̉ inſti. de actōibꝰ in priº ē iuſꝓſequēdi in iudicio qd̓ ſibi debet̉ ¶ Eſt autēactio alia ꝑſonal̓. h̓ ē ī ꝑſonā. alia real̓. id ēin certā rem. vt qn̄ petit̉ res certa. vn̄ actio īrem d̓r vēdicacio rei qn̄ ſcꝫ aliquis dicit remde qua agit̉ ſuā. et aduerſariꝰ dicit eam eciāeſſe ſuā. Actio aūt in ꝑſonā d̓r cōdicio qn̄ aliquis ꝯtendit aliqͥd dari vl̓ fieri ſibi. qn̄ veroagit vt res ſua reſtauret̉ ſibi. et negociū certū et ſpēale nomē incidit. vt in depoſito tuncnō d̓r ꝯdicō ſꝫ ꝑſonalis actio ſimpliʳ. Hoc atnom̄ ꝯdico deſcēdit inde qd̓ oliꝫ erāt iudiciaordinaria et certa. et quedā ſoleniā v̓ba oportebat ꝯdici. i. ſil̓ dici vt ſiquis deficerꝫ ī vnāſillaba cadebat a cauſa. Nō debꝫ āt actio ī remoueri cōtra veditorē. ſꝫ ꝯtra p̄lidente ī locoin quo res eſt. C. vbi in rem actio exerceri debeat. h̓ inſtit. de actionibꝰ ¶ Itē actionū aliedicunt̉ bone fidei. alie actōes ſtricti iuris.Actōes bone fidei ſunt iſte .ſ. ex empto ex ve̓dito. ex locato. ex ꝯdūcto. depoſiti. cōmodati. pignoraticia. et ex ꝑmatacōe. et d̓ his actionibꝰ om̄ibus habitū ē sͣ in titulis ſuis. Sūteciā plures alie actōes bone fidei qͣs ſub ſilēcio trāſeo gra breuitatis. ¶ Actōes āt ſtrictiiuris ſunt actio ex mutuo. ex arbitrio et ex ſtipulacōe. ¶ Actio redibitoria eſt ꝙͣto mīorisque dat̉ emptori cōtra vēditorē ſi ſeruū vicioſuꝫ ſibi vedat. ſꝫ dinter. qꝛ ſi fuerit viciū co.poris vt ſi ſeruꝰ vel aīal ſit morboſū dat̉ redibitoria emptori infra ſex mēſes vtil̓. vt vēditor aūt ſeruū vel aīal recipiat et p̄ciū reſtituat. Si v̓o ſit viciū aī daʳ actio eſtiatoria vl̓qͣnto mīoris infra annū vtile. qͣnti eſt emptoris ſeruū n̄ eſſe ehrioſuꝫ vl̓ luxurioſum. ff. deedil̓. ed̓. l. j. ¶ Actio p̄ſcriptis v̓bis qͣ ꝯpetitſi ita cōduxi equū tuū vt poſtea de qͣntū nosꝯueniet vl̓ q̄ntū eſt iuſtū vl̓ qͣntū vidẻ bonoviro vel ſil̓ ia. inſti. de. l. §. q̄ de cā. ¶ Actiode inofficioſo teſtamēto q̄ ꝯpetit liberis cͥcateſtan̄tu ꝑentū. et ꝑentibꝰ cca teſtamentū liberoꝝ. et c̓ca teſtamentū fr̄is ſi turpe ꝑſonainſtituat herede. ¶ Actio legis acqͥlie q̄ cōtinet duo capl̓a. pͥmū ē de occiſꝫ ſꝫuis vl̓ qͥdrūpedibꝰ q̄ nū̓o pecūdū ꝯtinet̉. qͦ caſu fit ꝯdenacio qͣnti p̄cij ea res fuerit eo āno retro. Secundū capl̓m eſt de eiſdē vulneratis et feriset beſtijs occiſis ceteriſqꝫ rebꝰ ruptis. velutiveſte. vaſe. et ſil̓ibꝰ. quo caū tāti cōdenả. quidānū dedit q̄nti res fuit. xxx. diebus retro. hactio dat̉ ꝯtra cōfitente ī ſimplū et negantēī duplū. ¶ Actio de dolo q̄ cōpetit qn̄ dānūmihi dolo datū ē. vl̓ qn̄ aliqͥs cōtra me doloijſaʳ. nec ſuꝑeſt aliqͣ alia actio qͣ poſſiꝫ exꝑiri¶ Actio in fc̄m q̄ dat̉ ꝯtra iudicē qͥ ꝑ ignoraciā male iudicauit ad reſtituendū dānū qd̓ꝑ eiuſ ſnīam ē illatū. ¶ Actio certi q̄ cōpetitqn̄ res certa in ſtipulacōꝫ ē dedūcta ¶ Actōindebiti q̄ ꝯpetit ei q̄ ꝑ errore indebita pecuniā alij ꝑſoluit. Sāt ec p̄ter p̄dc̓as ml̓te alieactōes ſtricti iuris qͥs reliquo grā breuitatis¶ Sciēdū aūt ꝙ pͥme actōes dicūt̉ bone fid̓n̄ qꝛ tm̄ in eis deat bona fides ſꝫuari. qꝛ eciāī actōibꝰ ſtricti iur̓ et ni quolibꝫ ꝯtractu bōafidēs dꝫ ſeruari. ſꝫ qꝛ ī ip̄is bona fidēs exuberas ē ſꝫuanda. et iudex pleniorē hꝫ ptāteꝫ adoīa exēquēda q̄ ſuadet eqͥtas vel fides bona.¶ Actōes v̓o alie dicunt̉ ſtricti iuris qꝛ nonvenit ī eis n̄ qd̓ ſtricte exigit natura actōis.
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten