iudeos. nō tn̄ obligat nos qꝛ nō fuit morale p̄ceptum. Sl̓r dici p̄t o̓ legibꝰ iltis ī quibꝰ p̄tipiehat̉ ꝙ reſtitutio excederet damnū.Equit̉ videre de. iiij. qn̄ debeat fieri reſtitutō. Et hic querit̉. ¶ Vtꝝ ſit ſtatim r̄ſtituendū. ℟º ſic reciꝑe rem aliena ꝯtra iuſticiāeſt pctm ita etiā retinere eam. qꝛ ꝑ lō? ⁊ aliqͣſinuito dn̄o detinet rem aliena euꝫ impedit abvſu rei ſue et ſic facit ei iniuraem manifeſtū eſtaūt ꝙ nec ꝑ modicū tꝑs licet morari in pctōmortali ſed quilibet tenẻ ſtatim peccatū excidere ſcd̓m illud ecc. xxj. quaſi a facie colubrifuge peccata. Et iō quilibet tenet̉ ſtatim reſtituere qd̓ ſi non poſſet ſtatim ip̄a impotētiā abſoluēt eum ab inſtanti reſtitutōe faciēda ſicuꝫetiā totaliter abſoluỉ a reſtōe ſi ſit oīno impotens. debet tn̄ ꝑ ſe vel ꝑ aliū petere remiſſiōeꝫvel dilatōꝫ ab eo cui debet. ¶ Circa qd̓ notaſꝫm ſco. ꝙͣ non licet aliquo tꝑe detinere aliena inuīto dn̄o .i. nolente et ſcd̓m rōnem rectanolle debentē. Et v̓ ꝯſequēs regūſariter reſtodebet ſtatim fieri ſic̄ ſtatim ceſſari debet ab actū peccati mortaiis. nō tm̄ exteriori ſed etiaꝫinteriori. Sed in caſibꝰ licet exteriꝰ qn̄ꝫ exteriorem reſtōꝫ differre. poſita tn̄ interiꝰ reſtituendi volūtate qn̄ occurrent circūſtantie oportune. qͥ quidem caſus ſub hac regula ꝯtinent̉. ꝙſcꝫ licet detinere rem alicuiꝰ qn̄ ille debet velle rōnabiliter eam detineri vt qn̄ reſtitutō illius rei eſſet in p̄iudictū ꝯuītatis vel ip̄ius recipientis vel etiā in infamiā vel in magnū damnum reſtituentis. debꝫ em̄ hec omīa p̄dicta magis velle vitare ꝑ dilatōꝫ reſtōnis ſibi faciende ꝙͣ vitare ſuū incōmodū ꝑuū vel nullū. vnde ille tunc qui habet rem alteriꝰ tenet eā domino volentē et ſi nō actu elicito tn̄ actū debito. qꝛ dn̄s illiꝰ rei debet velle ꝙ hn̄s ſua teneat ea donec oportue̓ poſſit ea reddere. ¶ Si dicat̉ ꝙ tenet auena dn̄o inuītō qꝛ nō vult ꝙ teneat rem ſuā etiā ꝑ tꝑus ꝙͣtucūqꝫ modicū ºdicendū q dn̄o male et inordinate volete ſtatim debere reſtitui ſibi ſuū nō eſt tenere īiuſtealienū. quia etiā depoſitū de cuiꝰ redditioneſtrictiſſima lex habẻ in cāu licite teneri p̄t domino inuitō inordinata volūtatē. Multa aliade reſtōne notata ſunt in primo li. huiꝰ oꝑisque diligens lector inuenire poterit in pl̓ibꝰeiuſdem libri titulis.De reſtōne acquiſitoꝝ in ludoaleaꝝ et taxiſloꝝ ti. xxx.Vnc eſt ꝯſiderandū in ſpēali de reſtitutōe acquiſitoꝝ in ludo aleaꝝ et taxilloꝝ. Et vt pleniꝰ hec materia tractetquerit prīo. vtꝝ talis ludꝰ ſit licitus. 2º q̄ ſitpena eius. 3º vtꝝ in iudicio repeti poſſit illudqd̓ qͥs in tali ludo ꝑ̄didit. qͣrto vtꝝ illa q̄ q̄seſt lucratus in tali ludo reſtituere teneat̉ ī foro ꝯſcīe. ¶ Circa primū ſciendū ꝙ ludus aleeꝯuiter dicit̉ om̄is lūdꝰ qui innitỉ fortue vicibus. vt dicit rod̓. omīs. aūt talis lūdꝰ eſt ꝓhibitus ne fiat in pena vniuerſaliter oībꝰ et maxime clericis niſi in cāu vt patebit. infra. ff. d̓aleatoribus ꝑ totū in aucͣ. de ſanctis ep̄is. §.interdicīꝰ. di. xxxv. ep̄s. exͣ de vi. et hone. cle.c. clerici. ī tex. et glo. vn̄ cū talis ludꝰ ſit vtroqꝫ iure ſcꝫ ciuili et canonico ꝓhibitꝰ ꝯſtat ꝙpeccant niſi in cau qui ludunt tali ludo vl̓ ecꝑticipant. vn̄ hū. no. ſuꝑ. d. c. ep̄ūs dicit ꝙ ludentes mortaliter peccat. Scd̓m v̓o quoſdamvt dicit roo. tūc primū peccat mortaliʳ qn̄ ducunt hoc in ꝯſuetudīeꝫ. peccat ec adminꝰ venialiter īſpectores ludi. vt dic̄ rod̓. Grauitasaūt huiꝰ pcti patꝫ prīo qꝛ ibi ē cupiditas alienā lucrādi q̄ eſt radix oīm maloꝝ. j. thi. vj. Etnō quecūqꝫ cupiditas ſed rapina. vult em̄ ſpoliare ꝓximū ſuis rebus. Scd̓o qꝛ ibi eſt ꝓditōpult em̄ ſpoliare eū cum qūo ꝯmedit et bibitTercio qꝛ eſt ibi maxīa crudelitas. vult eī ſpoliare ſi p̄t eum ec camniſia et brac̓. qd̓ non facerent aliqn̄ latrones ꝑegrinos ī nemoribꝰ ſpōliantes. Quarto qꝛ ibi ē ꝯtemptus eccīe hͨhibentis. patꝫ ec ex multis alijs malis q̄ ꝓueniunt ex talibus ludis q̄ omitto gra breuitatiſPoteſt tn̄ lūdus in pecuīa fieri licite ī cāu puta ꝯcurrentibꝰ ſeptē circuſtancijs. oportꝫ tamprimo ꝙ ibi ſit ydonea ꝑſona qꝛ hoc nō licetclericis etiā inſpicere vt dictū ē. Scd̓o ꝯgruacā vt ꝓ ꝯui cōuiuīo faciēdo. ff. de ale. l. vlt.Tercio debitus finis vt ſcꝫ nō ꝓpter cupiditate ſed potius ꝓpter recreatōꝫ et ſocialitatem.Quarto ꝯceſſa mēſurā qꝛ nō licet ludere vltravnū ſolidū ec ſi ſit multū diuēs. C. d̓ vſu. aleAleaꝝ ludus ꝯſtōne greca. Quīto ꝯpetēs tꝑsſcꝫ vt nō fiat tꝑe luctus vel pnīe vl̓ ꝯuīonis.Numerả em̄ lūdꝰ inter impedimēta vere pnīeSexto licitꝰ modꝰ ſcꝫ vt ſine dolo ludat ita ꝙꝯtra ludi legē nō faciat nec ludentē ꝓuocet.Septimo aptus locꝰ qꝛ in eccl̓a ludi nō debetex. d̓ vi. et ho. cle. cū ad d̓corē. vn̄ vſus. Einisꝑſona materia ſint aleati. Tempꝰ mēſura ſintmodus atꝫ locus. hoſt. vo dicit ꝙ exquo ludeſt illicitus et reꝓbatꝰ hono aīmo fieri nō ptff. de furt. in furti actōne in fi. et ex de re. iuteſtote. Siquis ergo dicat ꝙ hoc faciat intētione bona vel recreatōis ca. aūt ludat ſine pecrnia ſi ludat ad aleas vl̓ taxillos. aūt accipiatvnū de ludis aꝓpbatis alias adminus in iuditio fori non credam eī ꝙ nō ludat ex cupiditate qꝛ ſic fit vt in pl̓ibus. ar. ff. de legibꝰ. namad ea. et ex de decimīs. c. j.IIrca ſcd̓m ſciendū ꝙ pena huiꝰ pcti poniur di. xxxv. ep̄us. Ep̄us inquit aut p̄ſb̓iaūt dyaconus alee vel ebrietati deſeruies autdeſinat aūt certe damnet̉. Subdyaconus autlector aut cantor ſil̓ia faciens. aut deſinat autꝯuionē priue̓t̉. Sil̓r etiā laicus. ¶ Nota ꝙ exhoc ꝙ dicit deſeruiens colligit̉ ꝙ ſi in ꝯſuētūdine nō ducit penā p̄dictā nō ſuſtinebit. licetetiā ludendo mortaliter peccauerit Ex hoc voꝙ dicit deſinat colligit̉ ꝙ ſi duxit in ꝯſuetudine moneri debet. et ſi āmonitꝰ deſtiterit penam p̄dictā euitabit. debꝫ tn̄ in vtroqꝫ caupenitentiā agere de pctō Ex hoc aūt qd̓ dicit priuetur ecione colligit̉ ꝙ tale pctm̄ ſit mortaleet graue cū tales pene nō ſint imponēde ꝓ leui crimīe. xj. q. iij. nemo et. c. nullus. hec rayhabet̉ etiā exͣ de exceſſi. p̄la. inter dilectos q̄publicus aleator a ꝓmotōne repellit̉. Sꝫ viʳ