Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

aliter n̄ audiʳ ecͣ ſi vellet h̓ ꝓbare ꝑ teſtes. Sꝫqd̓ ſi tm̄ verbo dicit ſe maiorē. ℟º aūt h̓ dixīductꝰ aduerſarij calliditate et tūc petere p̄treſtitutōem aūt ſua ſimplici voce et tūc ſi dixh̓ ſciēs ſe minore eſſe reſtitutōꝫ n̄ p̄t petere qviʳ dolū ꝯmittere. Si v̓o h̓ dixit credēs ſe māiorē eſſe tūc p̄t reſtitutōꝫ petere ſꝫ ſi dubitaʳ n̄p̄t petere .ſ. de modico dano qꝛ vỉ dolū ꝯmittere tn̄ d̓ enormi p̄t iuram̄to n̄ obſtāte. Perſōeaūt qͥ viciat ꝯtractū rōe ꝯditōis ſūt īduplicidr̄a ſcꝫ filiuſfa. et ſeruꝰ ꝓ eo ꝙ n̄ ſūt ſui iurisſꝫ alieni. filiuſfa. igỉ q̄ ē ſubiectꝰ ptāti pr̄is l̓aui l̓ ꝓaui. ſi ꝯtrahat cū pr̄e ſuo vl̓ auo l̓ ꝓauo n̄ obligat̉ alicui qꝛ īterp̄tatōe iuris ē eadꝑſona filij et pr̄is niſi de peculio caſtrēſi l̓ qͣꝫcaſtrēſi de qͦ p̄t ꝯtrahere cū pr̄e qꝛ in ip̄o tāqꝫpr̄fa. habẻ. Sꝫ ſi ꝯtrahat cū quocūqꝫ alio naturaliter et ciuil̓r obligả n̄ tn̄ ꝑmittit̉ ei rempr̄is obligare ſine ꝯſenſu eiꝰ. In mutuo v̓o linatural̓r et ciuil̓r obligẻ defendit̉ tn̄ ꝑ exceptōꝫ macedonian ſenatꝰ ꝯſulti qͥ ē facta ī odiu feneratoꝝ et iō n̄ p̄t ei filiuſ fa. renūtiarevn̄ ſi pecunia vere et n̄ ficte recepit mutuo n̄tenẻ ad ea reddendā nec pr̄ eiꝰ. Ideo aūt dictū ē vere et n̄ ficte qꝛ ſi mutuū ficte fiat vt ſifiliuſfa. emat vnū equū et n̄ ſoluat pecuniamꝓmittat tn̄ ſoluere et notariꝰ inſtrumentū fecerit de mutuo. filiuſ fa. nō p̄t opponere exceptionē macedoniani imo tẻ. Sūt tn̄ aliqͥ caſin quibꝰ ip̄e filiuſfa. l̓ pr̄ eiꝰ de mutuo ꝯtracto a filio tenẻ. primꝰ ē ſi filiꝰ ſe premfamilias mendaciter dicat. ſcd̓s ē rōe publice ignoratīe vt qꝛ pr̄fa. pleriſqꝫ videbả et ſic agebatſic ꝯtrahebat ſic muneribꝰ fūgebả. 3ꝰ ē ſi pupillus ſine aucͣte tutoris l̓ adultꝰ ſine curatoris aucͣte filiofa. mutuauit. qͣrtꝰ ſi mutuū filijſit verſū ī rē pr̄is. vt qꝛ inde ſororē dotaʳ l̓ patriſ familiā aluit l̓ pr̄is debitū ſoluit qꝛ tūc prtenẻ reddere pecunia illā. quītꝰ ſi mutuū acceperit uſqꝫ ad ꝙͣtītatē illā ꝙ pr̄ n̄ deberet recuſare dare ſibi qn̄ alibi d̓gebat ꝓ aliqͣ ca cōpetēti vt ꝓ ſtudio l̓ ſil̓i. ſextꝰ ſi pr̄ ꝯſenſit l̓ p̄ſens n̄ ꝯtradicit qn̄ filiꝰ mutuū accepit l̓ ſi filiꝰ lr̄as pr̄i deſtinauit ꝙ mutuū acceꝑat. et pr̄h̓ n̄ īprobauit et h̓ ītellige de pr̄e ī cuiꝰ p̄tāteē filiuſfa. ꝯſētiēdo filio ſuo qͥ ē ī ptāte aui ſuiꝙͣ ceſſet exceptio macedoniani. ſeptimꝰ ſi mutuū accepit vt ſe liberaret ab aliqͦ creditorēquē n̄ poterat remouere. Licꝫ aūt noīe pecuīecōīter ſūpte ꝯtineat̉ qͥdqͥd ē in numero pōdere et mēſura. ff. d̓ lega. talis. h̓ tn̄ licite ſumrꝓ pecunia illa q̄ ē in numero ſcꝫ qn̄ dictū ē sͣꝙ filiuſ fa. n̄ tenẻ de pecunia mutuata. Secꝰē ſi acceꝑit aliqͥd qd̓ ꝯſiſtat ī pōdere et mēſura qꝛ tūc tenebit̉. niſi fraus adhibita ſit a creditore vt qꝛ dedit filiofamilias frumentū vl̓vinū vt eo diſtracto pecunia vteret̉ Ad hnota ꝙ exceptio macedoniani n̄ dat̉ tm̄ filiofa. ſꝫ ec̄ heredi eiꝰ et ſucceſſori eiꝰ vn̄ eadē exceptōe defendit̉ fideiuſſor Inſuꝑ nota ꝙ filiuſfa. qn̄ hꝫ peculiū caſtrēſe l̓ qͥi caſtrēſe ceſſat macedonianū vſqꝫ ad illius pecunie ꝙͣtitatē. Itē ſi minor mutuauerit pecuniā filiofa.maiori eā repetere p̄t. ſi aūt filiofa. minori repetere n̄ p̄t ſi ſit ꝯſumpta l̓ ꝑdita. ff. de mi. ſiminorē. Seruus de ꝯtractū cū ſuo dn̄o ciuil̓rn obligả. ſꝫ p̄t paciſci cū extraneo acquirendn̄o. hꝫ em̄ ex ꝑſona dn̄i ius ſtipulādi n̄ obligat̉ aūt efficaciter alij cū ꝓ mortuo reputetConuenit̉ aūt dn̄s ex ꝯtractu ſerui de peculio eiꝰ l̓ de eo qd̓ verſū ē ī vtilitatē ip̄iuſ dn̄ivel de ꝯtractū facto ab eo iuſſu dn̄i Sunt aūttres caſus in quibus dn̄s de peculio ſerui n̄tenet̉ ſcꝫ cū ſeruus donat vel vouet vel fideiubꝫ ex curā peculiare. Sil̓r nec dn̄s paciſcescū ſeruo ſuo obligả ex huiōi pacto niſi de libertate paciſcat̉. C. de tranſac. interpoſitas ītex. et in glo. Perſone q̄ viciāt ꝯtractu rōemorbi ſunt tres ſcꝫ furioſus mutus et ſurdusfurioſus em̄ vl̓ mente captꝰ tꝑe furoris ꝯtrahere n̄ p̄t. ſi tn̄ ꝯtrahat recepta mēte vl̓ qn̄ hꝫlucidū interuallū ꝯtractus tunc initus ab eovalet. Itē mutus et ſurdus naturaliter cū ſūttales ꝯtrahere n̄ pn̄t ꝑ ſtipulatione qꝛ ſtipulatio habet fieri ꝑ interrogatōꝫ et reſpōſionemvtriuſqꝫ ꝯtrahētis ꝙͣ vterqꝫ debet audire qd̓p̄dicti n̄ pn̄t facere. pn̄t tn̄ facere ꝯtractus q̄ꝑficiunt̉ ſolo ꝯſenſu Perſone v̓o que viciātꝯtractū rōe delicti ſunt qͣtuor ſcꝫ ꝓdigus hereticꝰ apoſtota. et ꝯmittes crimen leſe maieſtatis. Prodigus em̄ cui h̓ ius ē interdictū n̄obligả reliqͥs tribꝰ ē interdictū a lege ꝯmercium ꝯtrahendi. Licet aūt mulier nō ſit dep̄dictis. xiij. ꝑſonis et ſe ſuo noīe poſſit obligare tn̄ in fideiuſſione regulariter iuuả beneficio velle iam ſenatꝰ ꝯſulti. vn̄ ſi mulier fideiubeat ꝓ alio vel ſi det fideiuſſorē ꝓ aliovel ſe ꝯſtituat debitricē ꝓ alio vel ſuā rem ꝓalio obliget pignori nihil actu ē etiaꝫ ſi hocꝓ viro vel filio fecerit. Sunt aūt aliqͥ caſus īquibꝰ mulier fidembēdo tenẻ et h̓ bn̄ficio n̄iuuat̉. vnuſ ē ſi fideiuſſit ꝓ pecunia data ꝓcio mānumiſſionis ſerui dn̄o eius. ſcd̓s ſi īterceſſit ꝓ dote mulieris alterius. 3ꝰ ē ſi certificet̉ de bn̄ficio ſupradicto et nihilominus renuntiet ei. qͣrtus ē ſi acceꝑit ꝓ īterceſſione p̄cium vel aliquid loco p̄cij. quītus ſi volueritdeciꝑe creditorē ſciēs ſe eſſe tutā ꝑ beneficiūſupradictuꝫ cū creditor illud ignoret qꝛ eiusfrāgilitati n̄ calliditati ſubuenit̉. Sextus ſi īterceſſit vel pignus vel fideiuſſorē ꝓ alio dedit et poſt bienniū a prīa cautōe ꝯputādo iterū ſe ad idem obligauit vel fideiuſſorē vel pignus dedit. Septimus ē ſi res ſit ꝓpria eius.Octauus ſi ſuccedat ei qui ſoluere dꝫ. vn̄ berſus. Caſibus ī ſenis mulier ſpondēdo teneturPro libertate ꝓ dote renūtiet et ſi. Decipiatp̄cium capiat. caueatqꝫ ſcd̓o. Caſus adde duos qͣito ſi ꝓpria res ſit vel ſi ſuccedat ei q̄ ſoluere debet Ad hͦ nota ꝙ mulier fideiuberevel ſe obligare n̄ p̄t ꝓ viro ec qualitercunqꝫrenu̓tiet bn̄ficio velle iani. qꝛ tūc viʳ dare vro quod ē ꝓhibitū ſibi niſi ꝓpter nuptias velcauſa mortis.Equit̉ videre de. iiij .ſ. de ꝯtractibus inutilibus rōne reꝝ circa qd̓ ſciendū eſt q̄ſunt quedā res ſuper quibꝰ ꝯtrahi n̄ p̄t ꝓpteriuris ꝓhibitōnem. Et quedā ſunt ſuꝑ quibus