Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

ꝓximus ſcādaliſabitur inde. Etſi ſit ꝓbabileꝙͣ ſcandaliſẻ mortaliter omiſſio ē ſub p̄ceptoſi aūt ſit ꝓbabile ſcandaliſet̉ ni ſi veniāliter omiſſio eſt ſub ꝯſilio. poſtꝙͣ aūt eſt ꝓxīooſtēſum et debito ſuaſum ex tali oꝑedebet ſcandalizari tenet̉ homo illd̓ omit:tere. qꝛ ſi poſtea ſcandaliſetur hoc erit ex maliciā eiꝰ Done aliqͥs habeat purā ꝯſcientiā apᵈ deū multi tn̄ malū ſuſpicả eo. et ſicſcandalizant̉ qͥd aget ℟º qd̓ dicit auguꝰet habet̉. xj. q. iij. ſunt audiēdi. Nobis ēneceſſaria vita nr̄a alijs fama noſtra. Et ideoquantū ē in ſe dꝫ illis ſatiſfacere ſuā bonā intentionem oſtendendo. Et ſpētiem mali et occaſione ſcandali ſꝫm p̄t remouēdo. Si autēnolūt ſatiſfactionē reciꝑe de peccato illoruꝫdebꝫ dolere. et tūc ſufficit ei bona ꝯſcientia.qꝛ apparet ſcandalum eoꝝ eſt ex malicia Vtꝝ liceat peccare venialiter ne aliꝰ peccet mortaliter ℟º quidā dixerūt peccatumveniale eſt ꝯmittendum ꝓpter vitare ſcādalūſꝫ hoc implicat ꝯtraria. ſi em̄ faciendū eſt eſt malū neqꝫ peccatū. pctm̄ non p̄t eſſe eligibile. ꝯtingit tn̄ aliquid ꝓpter aliquacumſtātiam eſſe peccatū veniale qd̓ illa circūſtātia ſublata eſſꝫ veīale peccatū qn̄ abſqꝫvtilitate dicit̉. ſi autē ex rationabili ꝓferat̉ non ē ocioſum neqꝫ peccatū. quāuis autē peccatū veniale gratia tollat̉ quā eſthoīs ſalꝰ. Inquātū tn̄ veīale diſponit ad mortale v̓git in detrimentū ſalutis tho. Vtꝝtꝑalia ſint dimittēda ꝓpter ſcādalū ℟º circabona tꝑalia eſt diſtīguendū. Aut em̄ ſuntſtra aūt ſunt nobis ad ꝯſeruāduꝫ ꝯmiſſa ſicuthoa eccleſie ꝯmittūt̉ p̄latis. et bōa cōia quibuſcunqꝫ rei publice rectoribꝰ. Et taliū ꝯſeruatio ſic et diſpēſatio imminet his quibꝰ ſuntꝯmiſſa ex neceſſitatē. et ideo ſunt ꝓpter ſcādalū dimittēda ſicut nec alia ſunt de neceſſitate ſalutis. Tꝑalia vero quoꝝ nos ſumusdn̄i dimittere ea tribuēdo. ſi penes noſ ea habeamꝰ. vel repetēdo ſi apud alios ſint ꝓpter ſcādalū. qn̄qꝫ quidē debemꝰ. qn̄qꝫ aūtſi em̄ ſcādalū ex hoc oriat̉ ꝓpter ignorātiā vl̓infirmitate alioꝝ qd̓ ſupra diximꝰ eſſe ſcādalum puſilloꝝ. tūc vl̓ totaliter dimittēda ſūttemꝑalia. vel aliter ſcādalū ſedandū ſcilicet aliquā admonitiōꝫ. vn̄ diʳ augꝰ. in li. de ſꝫmonē dn̄i in mōte. dādū eſt qd̓ nec tibi nec alteri noceat quātum ab homine credi p̄t. Etnegaueris qd̓ petit indicāda eſt ei iuſticia. etneliꝰ quid dabis petetem iniuſte correxeris. Aliqn̄ vero ſcādaluꝫ naſcit̉ ex malicia qd̓eſt ſcādalū ph̓iſeoꝝ. Et ꝓpter eos ſic ſcādala ꝯcitat. non ſunt tꝑalia dimittēdā. qꝛ etiānoceret bono cōi. daret̉ em̄ malis rapiedi occaſio. et noceret ip̄is rapiētibꝰ qui retinendoaliena in peccato remanerēt. vn̄ dicit greg̓. īmora. quidā nobis rapiūt tꝑalia ſolummōſunt tolerādi. quidā vero ſeruata caritate prohibendi. non ſola cura ne noſtra ſubtrahanſed ne rapientes ſua ſemetip̄os ꝑdāt. Sꝫobicit̉ tꝑalia nullo ꝯueniētiori ꝯſeruare aūt recuꝑare poſſuꝰ iudiciū. ſꝫ iudiciovti licꝫ et p̄cipue ſcādalo. Diʳ em̄ At.ei qui vult tecum in iudico ꝯtendere et tun tuā tollere dimitte ei et paliū ergo. ⁊cͣ. ℟℟ºſꝫm auguſtinū. li. de ſꝫmo. do. in mo. illud pceptū domini intelligēduꝫ eſt de p̄paracōneanimi. vt .ſ. homo ſit ꝑatꝰ priꝰ pati iniurianvel frandē iudiciū ſi hoc expediat. qn̄qꝫ tn̄non expedit vt dictū eſt Iteꝫ obicit̉ qꝛ apoſtolꝰ ſeminans ſpiritualia non accepit ſtipendia temporalia ne offendiculū daret euāgelio xp̄i. vt patet .i. cor. ix. Et ex ſimili eccleſia in aliquibꝰ terris non exigit decimas advitandum ſcandalum. ergo multomagis aliatemporalia ſunt ꝓpter ſcandalum dimittēda℟ºº ſcandalum qd̓ vitabat apl̓us ex ignorātia pcedebat gentiliū qui hoc non ꝯſueuerātEt ideo ad tempus abſtinendū erat vt priusinſtituerentur hoc eſſe debitum. Et ex ſimili cauſa eccleſia abſtinet de decimis exigēdiſin terris in quibus non eſt ꝯſuetum decimasſoluere. tho. et ꝯuenit cuꝫ eo rich̓. Quidliquis petat a me rem mea nūquid teneor ſibi eam dare ſi ſciam ſcandaliſari niſi demillam ſibi. Reſpondet alex. an. ī ſcd̓o reſpōdent quidam rem dare oportet. In caū nonſemper. aut em̄ petit rationabiliter vel irracōnabiliter. ſi ſecundo non teneor duplicide cauſa. primo ꝓpter bonū publicum ad qd̓ꝑtinet vt dominium rerū ſine ratione trāſferatur. ſcd̓o vt petētium temeritas refrenetur.ſi primo modo vt pauꝑ petit veſtem et tūcaūt eſt magis nec eſſaria michi ꝙͣ illi. et tuncetiam non teneor. tum ꝓpter ſeruandū caritatn dutaptis ordinem. tum ꝓpter reprimendam petentium temeritatem. Aut eſt magis neceſſaria illi ꝙͣ mihi. Aut ſuꝑflua mihi neceſſaria autemilli. Et ſiue ſic ſiue ſic. Aut ꝓpono rem illamalij dare ꝙͣ ſcio magis indigere. aut reſerrio ad tempꝰ ī quo multos credo ꝓbabiliterindigere. Et in vtroqꝫ caſu non teneor. vtpetentiū temeritas reprimatur. vt bonumpublicū ꝯſeruetur ad qd̓ pertinet vt quilibetſua diſpenſet ꝓut meliꝰ poteſt. aut non ꝓpo alteri dare. et tunc teneor ſibi dare. ſibabiliter credā ſcādaliſetur niſi dedero ſibi de hac materia vide ſupra li. i. ti. xliiij. arv. qui eſt de p̄cepto patiētie reſpectu ablationis rerum. De ꝑplexitatibꝰ ꝯſciētie. ti. lxixOſtea qꝛ ratione ſcandali ſepe ꝑplexitas orit̉ in ꝯſciētia dum timetur exte vna ꝓximi ſcandalum. et ex ꝑte aliacaſus in peccatū. ꝯueniēter poſt titulum deſcandalo ſubdit̉ titulꝰ de ꝑplexitatibꝰ ꝯſcietie. Vbi prīmo videndū eſt de multiplici perplexitate. ſcd̓o vtrum ſit ponere ꝑplexitateut eſt ineuitabilitas peccādi. terco qͥbuſdācaſibꝰ ꝑplexis. Circa primum ſciēduꝫ ſicnotauit alex. an. in ſecūdo ſuo. triplex eſt perplexitas. prima ē intelligentie verborū ſacreſcripture. ſecunda eſt cognicōnis faciendo.rum. Et tam iſta ꝙͣ prima poteſt eſſe in homīnibus bonis. terciā eſt mneuitabilitas peccandi. prima tollitur per conſideracione cauſarū