Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

Hi aūt gradus ſunt memoria p̄teritoꝝ. intelligentiā pn̄tiū. ſolertiā ī ꝯſiderādo futuros euētus. rō ꝯferēs vnū cū alio. et docilitas ꝑ quāquis acqͣeſcit ſentētijs alioꝝ. Sub p̄cipitatōeaūt ꝯtinet̉ temeritas. dicūt̉ em̄ illa temere fieri que rōe nō regūt̉ qd̓ quidē dupʳ ꝯtingerepoteſt. vno modo ex impetu volūtatis vl̓ paſſioīſ. Alio mō ex ꝯtemptu regule dirigētis. Ethoc ſcd̓m ꝓprie importat temeritas. p̄cipitatōaūt ſe habꝫ ad rtrūqꝫ licꝫ magis reſpiciat primū. Quātū vero ad defectū iudicij cͥca qd̓ ſūtſyneſis et gnomō. eſt inꝯſideratō qua ſcꝫ ī recte iudicādo deficit ex h̓ qd̓ ꝯtemnit vl̓ negligit attēdere ea ex quibꝰ rectū iudiciū ꝓceditQuantū aūt ad ip̄m p̄ceptū qd̓ ē pͥmꝰ actꝰ prudentie eſt incōſtātia et negligētia. Ex hoc em̄aliquis d̓r eſſe incōſtans et negligēs ꝙ ratiodeficit ī p̄cipiēdo ea que ſunt ꝯſiliata et iudicata. Sꝫ drn̄t qꝛ incōſtans deficit ī p̄cipiendoqͣi ab alio impeditꝰ. Negligēs aūt ꝑ defectuꝫꝓmpte volūtatis. Itē negligētia ꝯſiſtit ī defectū alicuiꝰ actus īterioris ad que ꝑtinet electio. Dicit̉ em̄ negliges qͣi nec eliges vt dieyſi. eth̓. Digricia vero et torpor magis ꝑtinētad executōꝫ. ita tn̄ ꝙ pigricia dicit tarditateꝫl ꝙ mmta.ad exequēdū torpor vero remiſſionē in execuae et dtrtōe et ſil̓r deſidia. vl̓ deſidia dicit ceſſatōꝫ abexecutōe. vn̄ dicit̉ a deſinēdo. Quedā veroſpēs imprudētie ſumūt̉ ꝑ oppoſitōeꝫ ad ꝑtest in carētia iultqͣi ītegrales prudētie ſꝫ qꝛ omēs ille ordinātam et ſcurad dirigend̓ tres p̄dictos actꝰ rōis. hinc ē ꝙom̄es defectꝰ oppoſiti reducūt̉ ad qͣtuor p̄dictas ꝑtes vt incautela et īcircūſpectio ad maſideratōꝫ. defectꝰ aūt docilitatis memorie vl̓rōis ad p̄cipitatōꝫ. defectꝰ vero ꝓuidētie ītelligentie et ſolertie. ad negligētiā et incōſtantia. Oriūt̉ autem p̄dicta vitiā. ex luxuria vt dicit gregorius. xxj. mor̄.Equit̉ videre de qͣrto ſcꝫ de negligentiacirca quā ſciendū ꝙ negligētia ꝓueīt exquadā remiſſione volūtatis ꝑ quam ꝯtingit ꝙratio nō ſolicitat̉ vt p̄cipiat q̄ debet vel qūodebet. hoc aūt p̄t ꝯtīgere dupliciter. vno mōex ꝑte eiꝰ qd̓ ꝑ negligētiā p̄termittit̉. qd̓ ſi ſitde neceſſitate ſalutis erit peccatū mortale. Alio mō ex ꝑte cauſe ſi em̄ volūtas ſit intm̄ remiſſa circa ea q̄ ſūt dei ꝙ totaliter a deicaritate deficiat. tal̓is negligētia ē mortalis Et hocmaxime ꝯtingit qn̄ negligētia ē ex ꝯtēptū. Svero negligētiā ꝯſiſtat ī p̄termiſſione alicuiꝰactus vel circūſtātie q̄ nō ſit d̓ neceſſitate ſalutis. nec hoc fiat ex ꝯtemptū ſꝫ ex aliquo defectu feruoris qui qn̄qꝫ impedit̉ ꝑ aliqd̓ veriale tūc eſt negligētia venialis. Ad hͦ notaꝙ magna negligētia ē culpa. ff. de v̓. ſigͥ. magna. Et diſſoluta negligētia ꝓpe dolū eſt. ff.mandati. ſi fideiuſſor rn̄ꝰ. j. Et ſimiliter negligentia craſſa eſt ꝓpe dolū. ff. d̓poſiti ꝙ vernaEt hec negligētiā craſſa ſcīe comꝑatur. ff. dere. dubi. cum ſex. Securitas parit negligentiāet negligētia parit offēſam. de pe. di. j. §. ſi exhis omībꝰ. ꝓpter negligentiā remouēdꝰ ē prelatus. exͣ. de offi. cuſto. c. j. qd̓ intellige de negligentia craſſa ſꝫm glo. ibidē. Notabilia niſiſpecialiter notent̉ neglecta eſſe vident̉. ff. d̓iniurijs. Item apud labiōꝫ. Item negligētia q̄in ꝓprijs rebus ē culpanda. in alienis eſt vitūperanda. C. mandati in re mandata.Equit̉ videre de quinto ſcꝫ de vicijs queſimilitudinē hn̄t cū prudētia ſcꝫ prudencia carnis. aſtutia dolus et fraus Sciēdū igitꝙ circa prudentiā carnis prudens dicit̉ aliqͥſdupʳ. vno mō ſimpʳ ſcꝫ in ordine ad finē totiˢhūane vite. Alio mō ſcd̓ꝫ quid ſcꝫ in ordīe adfinē aliquē ꝑticularē. ſic̄ d̓r prudēs aliquis īnegotiatōe vel alio huiōi. Si ergo prudentiacarnis ſumat̉ ſꝫm rōem abſolutā prudētie itaſcꝫ ꝙ in cura carnis ꝯſtituat̉ finis totius viteſic eſt pctm̄ mortale. qꝛ ꝑ hoc auertit̉ homo adeo cum īpoſſibile ſit eſſe pl̓es vltimos finesEt ſic dicit̉ Ro. viij. prudētia carnis eſt inimica deo. Si vero ſumatur ſꝫm ratōeꝫ ꝑticularisprudētie ſic eſt peccatū veniale. cōtingit em̄aliqn̄ aliquē affici inordinate ad aliqd̓ delelectabile carnis ſine auerſione a deo. vn̄ nonꝯſtituit fine totius vite in delectatōe carnis.Et ſic adhibere ſtudiū ad illā delectatōeꝫ nudam eſt pctm̄ veniale. Si vero aliqͥs actū carnis referat in fine honeſtū vt cuꝫ quis ſtudetꝯmeſtioni ꝓpter ſuſtentatōꝫ corꝑis nō d̓r prudentiā carnis. qꝛ ſic homo vtỉ cura carnis adſuſtentatōꝫ corꝑis vt ad fineꝫ. Sciend̓ āt ꝙaliqd̓ pctm̄ p̄t hr̄e fl̓am ſimilitudine cū prudetia dupʳ. vno mō inꝙͣtū ſtudiū rōis ordinaturad finē qui nō eſt vere bonus ſꝫ apparēs Et hꝑtinet ad prudētiā carnis. Alio mō inꝙͣtū aliqͥs ad ꝯſequēdū aliquē fineꝫ bonū vel maluꝫvtit̉ vijs nō veris ſꝫ ſimulatis et apparētibusEt hoc ꝑtinet ad aſtutiā dolū et fraudeꝫ. ſꝫ adaſtutiā ꝓprie quo ad excogitatōꝫ huiōi viaꝝAd dolū aūt et fraude ꝓprie quo ad executōꝫoꝑis. ſꝫ dolus ꝯſiſtit ī verbis et factis. frausꝓprie in factis Sic̄ tn̄ vt dicit augͥ. iiij. ꝯtra iulianū. prudentia qn̄ꝫ ſumit̉ in malo abuſiue.ita et aſtucia qn̄ꝫ in bono. Et hoc ꝓpter ſil̓itudinē vniꝰ ad alteꝝ. ꝓprie tn̄ accipit̉ in malo.Accipit̉ etiā dolus abuſiue ī bono ſenſu Sꝫqͥd de ſolicitudinē reꝝ tꝑaliū. nūquīd ē licita. ℟º ſollicitudo hec p̄t eſſe triplex. primaēanxiētatis et auaricie et hec ē mala. ſcd̓a ē neceſſitatis et ꝓuidentie et hec ē bona. tercia ēdubietatis et diffidētie et hec etiaꝫ eſt mala.Prima eſt ſuffocās. ſcd̓a ad bonū ordinās. tercia impediens. dn̄s ergo At. vj. dicēs. noliteſoliciti eſſe in craſtinū nō ꝓhibet ſolicitudīeꝫſecūdam ſꝫ primā et terciā. Et ꝙ homo nō confidat plus de ſe ꝙ d̓ deo vnde dicit glo. interlinearis non labor et prudētia damnat̉. ſꝫ ſolicitudo mentē ſuffocas. Oriūtur autē r̄dictaviciā ex auaricia vnde grego. xxj. mora. ponitfraudem eſſe filiam auaricie. De iuſticia et iniuſticia ti. xj.Onſequēter ꝯſiderandū eſt de iuſticiaEt primo de ip̄a in ſe. 2º de ꝑtibꝰ eius.Circa primū prīo dicend̓ eſt quot moīsdr iuſticia. 2º qͣd ē iuſticia. 3º de actu eiꝰ. qͣrtode vicio ſibi oppoſito. Circa primū ſcienduꝫꝙ iuſticia tripʳ p̄t acciꝑi. primo ꝓ ip̄o iure. vn̄