Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

tn̄ illud imputat̉ viro .i. ſuꝑiori portōi. qꝛ cūeā ꝯpeſcere teneret̉ nō ꝯpeſcuit. Aliqui tam̄negāt in illa ꝯpeſcēdi negligētia eſſe mortalepeccatū quātūcūqꝫ qͥs aduertat ꝑiculū. Quidqͥd tn̄ ſit de hoc viā tutior eſt tenēda. Et ſi alicui hoc ꝯtingat ſanū eſt ꝯſilium ꝙ de ip̄o ſic̄de mortali peniteat. Nō loqͣmur aūt hic de delectatōe quacūqꝫ vt de illa qͣ qͦs delectat̉ cōgitādo de pulcritudīe mulieris ſꝫ de illa q̄ cōſurgit ex cogitatōe carnalis oꝑis. Ex p̄dictispꝫ ꝙ mulier ꝯmedere p̄t ſine viro qꝛ vir d̓r tm̄tūc cōmedere qn̄ plenꝰ adeſt cōſenſus. Et tūcdicūt̉ arma iniqͥtatis p̄ſtari pctō qn̄ totus hōibi incuruat̉ ad peccatū ſiue ſit pctm̄ carnisſiue ſpūs. Peccare tn̄ nō p̄t mortaliʳ ſine viroqꝛ nō p̄t eſſe peccatū ſine ꝯſenſu viri vero velinterp̄tatiuo. Patet etiā ꝙ ꝯſenſus ī delectatōꝫ attribuit̉ mulieri qꝛ ē ꝯſenſus ſemplenuſꝯſenſus vero in opꝰ attribuit̉ viro qꝛ ē ꝯſenſus plenꝰ. Si aūt pctm̄ ꝯſiſteret ī ſola delectatōe tūc cōſenſus ī delectatōe p̄t eſſe plenariuſꝯſenſus Nec tūc ē ſuꝑioris ꝑtis tm̄ ſꝫ ec inferioris. vn̄ nō tm̄ d̓r vir ꝯſentire qꝛ mouet exteriorā mēbra ſꝫ qꝛ mouet̉ volūtate plenaria Ethāc circūloqͥt̉ augͥ. ꝑ hoc ꝙ dicit virū ꝯmedere cū iniquitatis arma p̄bent̉ peccato. h̓ bon̄. Ad hoc nota ſꝫm rich̓. ꝙ ſi volūtas tamdiumoret̉ in cōplacētia cogitate delectatōis iordinate ꝙ eque ꝑ illā moroſitatē deordinẻ acſi ſtatu cōſenſiſſet ī actu tūc portō ſuꝑior cōſentit īterp̄tatiue qꝛ tāta negligētia equiualꝫtūc ꝯſenſui exp̄ſſo ſi aūt portō ſuꝑior ꝯſentiatꝙ cōpleat̉ ī oꝑe īordīatio cogitata tūc cōſentit exp̄ſſe. Illa ergo iordinatō cogitata aūt eſtde genere ſuo venialis vt ē verbū iocoſum ethuiōi. Et tūc ſiue portio ſuꝑior cōſentiat interp̄tatiue ſiue exp̄ſſe nō ꝓpter hoc peccat mortaliter Aut eſt de genere ſuo mortalis vt eſt fornicari. occidere cā vindicte et huiōi Et tūc ſiue cōſentiat ex deliberatōne interp̄tatiue ſiueexp̄ſſe eſt pctm̄ mortale qn̄ taliter et tm̄ delectat̉ ī illa cogitatōe ꝙ aīa tm̄ deordinat̉ ꝑ illam ꝙͣtū deordinat̉ ꝯſentiēdo ex deliberatōeꝯtra aliqd̓ de diuīs p̄ceptis. Cōplacētia veroilla anteꝙͣ rō ſuꝑior cōſentiat exp̄ſſe vl̓ interptatiue eſt pctm̄ inferioris portōis ſcd̓m ſe eteſt veniale. Et ꝙ augͥ. xij. de tri. c. xij. vult ꝙ ſiſola mulier .i. portio inferior ꝯmedat de re illicita. totus homo damnaʳ̉. Intelligit qn̄ mulier comedit cū conſenſu viri interp̄tatiuo. hecrih̓. Ex p̄dictis pꝫ ꝙ cōſenſus in delectatōemalicuiꝰ actus q̄ ex genere ſuo ſit pctm̄ mortale. eſt pctm̄ mortale ſꝫm bon̄. Et idē etiaꝫ vultrich̓. et alex. an. Tho. aūt dʳ ꝙ circa hoc aliqͥſunt diuerſimode opīati. quidā em̄ dixerūt ꝙꝯſenſus ī delectatōeꝫ eſt tm̄ pctm̄ veniale. Alij vero qd̓ eſt pctm̄ mortale. Et hec opīo vtip̄e d̉ eſt ꝯūīor et verior. Cōcordare aut volens dicit ꝙ aliqͥs cogitās de fornicatōe p̄t d̓lectari de duobꝰ ſcꝫ vel de ip̄a cogitatōe velde fornicatōe cogitata. delectatō aūt de ip̄acogitatōe ſequit̉ inclinatōꝫ affectus in ip̄amcogitatōꝫ. q̄ ſiq̄dē ſcd̓m ſe nō eſt pctm̄ mortaleſꝫ qn̄ꝫ tm̄ ē veniale. vt cū qͥs īutiliter cogitatde ea. Qn̄ꝫ aūt ſine pctō oīo vt cū qͥs vtilitercogitat de ea vt cū vult de ea p̄dicare l̓ diſpūtare. Et iō ꝑ ꝯn̄s affectꝰ vel delectatō q̄ ē decogitatōe fornicatōis nō eſt de genere mortalis pctī ſꝫ qn̄ꝫ eſt veīale qn̄ꝫ nullū vn̄ nec conſenſus ī talē delectatōeꝫ eſt pctm̄ mortale. Etſꝫm h̓ eſt vera opīo prima. ꝙ aūt aliqͥs cogitāſde fornicatōe delectet̉ in ip̄a vel in ip̄o actucogitato. hoc ꝯtingit ex hoc ꝙ affectio eiꝰ ēinclinata ī hunc actū. vn̄ ꝙ aliqͥs cōſentiat inhuiōi delectatōꝫ hoc nihil aliud ē ꝙͣ eū ꝯſencire ī hoc ſcꝫ ꝙ eiꝰ affectus ſit īclinatꝰ in fornicatōꝫ. nullꝰ em̄ delectat̉ n̄ in eo qd̓ ē ꝯfome eiꝰ appetitui. ꝙ aūt aliqͥs deliberate eligit ꝙ eius affectꝰ ꝯformet̉ his q̄ ſꝫm ſe ſuntpeccata mortalia eſt pctm̄ mortale. vn̄ talis ꝯſenſus ī delectatōꝫ pctī mortal̓ ē pctm̄ mortale vt ſcd̓a opi. poīt. Et his cōcordat augͥ. xij.de tri. dicēs totꝰ hō dānabỉ ṅ h̓ q̄ ſine volūtate oꝑādi. tn̄ cū volūtate talibꝰ aīm oblectandi ſoliꝰ cogitatōis ſentiūt̉ eſſe pctā ꝑ mediatoris gr̄am remittāt̉. Ex his pꝫ ꝙ tho. et bon̄.ꝯueniūt ī ꝓpoſita qōe. Ad h̓ cū īmediate ſithabitū ſuꝑ de iordinatu motū ſenſualitatis p̄thic q̄ri de primis motibꝰ q̄ ſūt inordinati motus vtꝝ ſint pctā. Ad cuiꝰ māiorē euidentiaꝫprīo vidend̓ ē qͥd ſit primꝰ motꝰ. Eſt aūt ſcd̓malex. an. motꝰ ſenſualitatis ſꝫm impulſū fomitis īpetuoſe tendes ad fruitōꝫ creature delectabilis. ꝑ hoc ꝙ dicỉ ſenſualitatis tangiturſubiectū in qͦ ē primꝰ motꝰ. Nō tn̄ ꝙ ſenſualitas mouet̉ aliqn̄ ſcd̓m regimē rōis ad ſuſtētatōꝫ nature. et tal̓ motꝰ nō ē inordinatꝰ. Aliqn̄ ſꝫm impulſū foītis et ille ē primꝰ motꝰ dequo nūc loq̄mur. et ē inordinatꝰ. Et iō addit̉ſcd̓ꝫ impulſū fomitis. et ītellige ꝙ ſic̄ ſe hꝫ ſēſus ad rōꝫ ſꝫm viaꝫ cognitiua. ita ſe habꝫ ſenſualitas ad volūtatē ſꝫm viā motiuā. vn̄ ſic̄ cognitio ſcd̓m ſenſū p̄cedit ꝯgnitōꝫ ſꝫm rōeꝫ. ſicmotꝰ ſenſualitatis ē prīor motū volūtatis. etiō bn̄ d̓r ꝙ primꝰ motus ē motꝰ ſenſualitatisAd qōnem vero ꝓpoſitā. rn̄dent aliqui diſtinguēdo inter motū prīo primū et ille ē qͥ prīoīſurgit et nō ē pctm̄. et inter motū 2º primū quiſcꝫ poſtea prīo occurrit. et ille ē pctm̄. qꝛ debet reprimi exquo ſentit̉ prīo primus. Alij dicut ꝙ oīs motꝰ primus ē pctm̄. ſꝫ nō d̓r prinimotꝰ quouſqꝫ volūtatē attingit. vn̄ meliꝰ poſſet dici ſcꝫ ꝙ delectatō inordīata ſiue libidīoſa q̄ ꝓcedit a ſenſualitatē inqͣtū eſt ꝑ peccatūoriginale corrupta d̓r primꝰ motus et ē pctm̄qꝛ deberet eſſe ſubdita rōi. et mouet̉ indebitomō p̄ter rōem. Et attingit̉ aliquo mō a rōe nōfaciēte ſed ꝑmittēte vel eius radicē nō cōprimente. Sꝫ obicit̉ qꝛ ſuꝑ illd̓ psͣ. jraſcimi etnolite pecca. dicit glo. ꝙ primus motꝰ nō eſtin ptāte nr̄a ſꝫ nullꝰ peccat in eo ꝙ vitare nōp̄t vt dᵗ augͥ. li. de cor. et gra. ergo primꝰ mōtus nō eſt peccatū. ℟º ꝙ bene eſt in ptāte nr̄avitare iſtū motū et illū ſed n̄ omēꝫ niſi eſſꝫ gr̄eſpēal̓. Et nota ꝙ et ſi quelibꝫ vis motiuā aīepeccet aliqn̄ ſcd̓m ſurreptōꝫ venialiʳ rōe corruptōis. primꝰ tn̄ motꝰ ꝓprie ſcd̓m qd̓ de eo hloq̄mur eſt tm̄ in ſenſualitate ſic̄ patet ex eius