Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

volūtatis. demeritum vero eſt culpa ꝑ ꝯꝑationem ad retributionem.Equỉ videre de ſcd̓o ſcꝫ de diuiſione peccati Circa qd̓ ē ſciend̓ ꝙ mgr̄ ſnīaꝝ li. ij.di. xlij. īnuit vij. diuiſiōes pctī ſꝫm eiꝰ ꝯꝑationē ſeptēplice. p̄t em̄ ꝯꝑari pctm̄ prīo ad cāmex qua hꝫ ortū et ſic diuidit̉ ī origīale et actuale. Scd̓o ad penā ad quā termīat̉. et ſic diuidiʳ in mortale et veīale. qn̄ em̄ qͥs peccādo abvltimo fine auertỉ ꝙͣtū ē ex naturā pctī et vnrtute peccātis irreꝑabiliter labit̉ qꝛ prīcipiuꝫvite ſubtrahỉ. et iō ille d̓r peccare mortalitereternaliter puiendꝰ. qui v̓o peccat citra auerſione a deo ex ip̄a rōe pcti reꝑabiliter deordinat̉. qꝛ prīcipiū vite ſaluat̉. iō d̓r peccare venialiter. qꝛ ſcꝫ nō ita peccat ꝙ pena ītermīabile mereat̉ Vn̄ auꝰ. ſuꝑ jo. crime ē qd̓ dānatōꝫmeret̉ veniale aut ē qd̓ nō meret̉ dānatōꝫ. crimē noīat pctm̄ mortale. Opponūt̉ ỉ mortaleet veniale ſic̄ reꝑabile et irreꝑabile. hoc dicoꝑ principiū īteriꝰ nō aūt ꝑ ꝯꝑatōꝫ ad diuīamvirtute q̄ reꝑare p̄t om̄eꝫ īfirmitatē. tercio coꝑatur pctm̄ ad motiuū et ſic diuidiʳ ī pctm̄ examorē male inflāmāte et pctm̄ ex timore male huīliante. q̄ diuiſio ponit̉ ab augͥ. ſuꝑ illd̓psͣ. incenſa igni et ſuffoſſa. vtrūqꝫ tn̄ hoꝝ reducit̉ ad amorē ſui. Ideo em̄ hō vel bona appetit vel mala refugit qꝛ ſe diligit. vn̄ dʳ auꝰxiiij. de ci. dei. c. vltio ꝙ ciuitatē babiloīs faamor ſui vſqꝫ in ꝯtemptū dei. qͣrto ꝯparat̉ adactū ſubſtratū et ſic diuiditur ī pctm̄ cordisoris et oꝑis ſꝫm hiero. ſuꝑ ecc. v. ꝯꝑat̉ ad ꝑſonā offeſam et ſic ē diuiſio pctī ī deū in ſe etin ꝓximū vt habẻ ec ab yſid̓. in li. de ſū. boſexto ꝯꝑat̉ ad p̄ceptū cui opponit̉ et ſic diuīdit̉ ī delictū et ꝯmiſſum ſiue ī pctm̄ omiſſioīset ꝯmiſſioīs. primū ē ꝯtra p̄ceptū affirmatm̄.ſcd̓ꝫ ꝯtra negatiuū. Et ē delictū carētia actusdebiti. Cōmiſſū v̓o eſt carētiā boni debiti ī aliquo actu volūtatis. vn̄ nō oportet ꝙ delictuꝫmaterialiter ꝯſiſtat ī aliquo actū. qꝛ nō oportet ꝙ carētia actꝰ debiti ꝯſiſtat ī aliquo actuſubſtrato illi carētie. Nec ec ſꝫm rich̓. delictūp̄ſupponit ncc̄io vel īcludit aliquē actū tanꝙͣſui cām vel occaſiōꝫ. Sꝫ obỉ ꝯtra hoc qꝛ delictū ē pctm̄ actuale. gͦ ꝯſiſtit ī aliquo actu.p̄terea om̄e pctm̄ ē volūtariū. gͦ ꝯſiſtit in aliquo actu volūtatis. ℟º peccatū actuale ſcd̓ꝫqd̓ diuidit̉ ꝯtra originale nō eſt tm̄ actus deformatōis ſꝫ etiā omiſſio actꝰ d̓biti ꝓ tꝑe quodebet̉. Volūtariū ec̄ nō tm̄ d̓r actꝰ volūtatisſꝫ etiā illd̓ qd̓ ē in potētia nr̄a vt fiat vl̓ nō fiat. ex iij. eth̓. c. viij. vn̄ ip̄m velle dici p̄t volūtarium inqͣtum eſt in poteſtate volūtatis velle et nō velle. ſeptīo ꝯꝑat̉ pctm̄ ad vicia queoruitur ex ip̄o et ſic diuidit̉ in ſeptē vicia capitalia. de qͥbus reqͥre infra vbi agetur de cāpeccati ſꝫm qd̓ vnū pctm̄ ē cā alteriꝰ. Inueniut̉ etiā et alie dīones q̄ tn̄ ad hac pn̄t reduci vt illa qua diuidit̉. j. jo. can. In ꝯcupiſcētiam carnis. ꝯcupīam oculoꝝ. et ſuꝑbiaꝫ vite.reducit̉ ad illa q̄ eſt ex ꝑte motiui. Sil̓r illa qͣyſid̓. diuidit peccatū in peccatū ex malicia exinfirmitatē. et ex pigricia de quibꝰ īfra dicetIlla v̓o diuiſio qua greḡ. xxj. moraliū diuiditpeccatū ī pctā carnalia et ſpūalia reducet̉ aillā que ſumit̉ penes actꝰ ſubſtratos. Et ſc inqd̓ dicit idē grego. ſeptē capitaliū vicoꝝ quiqꝫ ſūt ſpūalia et duo carnalia. peccata quideꝫſpūalia dicūt̉ q̄ ꝑficiūt̉ ī delectatōne ſpūalicarnalia v̓o q̄ ī carnali vt gula et luxuria. vn̄.j. coꝝ. vij. mūdemꝰ nos ab oī inqͣnam̄to carnis et ſpūs. Sil̓r ad gal̓. v. vbi d̓r manifeſtaſūt oꝑa carnis ⁊cͣ. Caro ſꝫm glo. ibidē ſumiturꝓ hoīe carnaliter viuēte et iō illa dicūt̉ oꝑacarnis qꝛ fiūt a carnali hoīe. Dicit̉ aūt ſpēaliter de luxuria. j. coꝝ. vj. qͥ fornicat̉ in corpuſſuū peccat. qꝛ etiā in hͦ pctō quedā iniuria fitcorꝑi dū īnordīate maculat̉. Auaricia v̓o quecū peccatis carnalibꝰ numerat̉ ad eph̓. v. accipit̉ inꝙͣtū res ī quā delectat̉ auarꝰ ē corꝑalis. ſed ip̄a delectatio ꝑtinet ad ſpiritū. et id̓oſcd̓m grego. eſt ſpūale peccatum.Equit̉ videre de 3º ſcꝫ de ꝯꝑatōe pctōꝝad inuicē. Circa qd̓ nō ꝙ vnū pctm̄ dicit̉maiꝰ l̓ gͣuius alio. xij. modis. prīo cālitate vipctm̄ dyaboli cuiꝰ īuidia mors ītroiuit in orbem terre. 2º gn̓alitate vt pctm̄ ade qd̓ in om̄shoīes ſe diffudit. 3º enormitate vt pctm̄ iudeqͣrto ingͣtitudīe vt pctm̄ eiꝰ qͥ pl̓a gr̄āꝝ donarecepit. v. ꝑiculoſitate vt pctm̄ ignorātie. ſexinſeꝑabilitate vt auaricia q̄ vicijs alijs cū homīe ꝯſeneſcētibꝰ ſola iuueneſcit. ſeptio importuītate vt ſuꝑbia q̄ etiā qn̄ꝫ ex hoīs oꝑibus cōſurgit. octauo ꝓnitate vt luxuria. ix. maiorigratīe īpugnatōe vt pctm̄ ī ſpm̄ſanctū. decīooffēſe magnitudīe vt ydolatria. xj. maiori reſiſtēdi facultate vt pctm̄ ade. xij. maiori imꝑbitate et libidīe et ſic pctm̄ cuiꝰ libet gn̓is fieri p̄t altero maiꝰ. Et hi modi ꝯſueuerūt a doctoribꝰ aſſignari vt dicit bon. p̄t etiā addi p̄dictis ꝙͣ vnū pctm̄ d̓r grauiꝰ alio ceteris paribus. vno mō rōe obiecti prīcipalioris. Inueniunt̉ tn̄ et alij mōi ſꝫ iſti ſufficiāt ad pn̄s tāꝙͣꝫmagis ꝯſuēti gr̄a breuitatis Obicit̉ āt ꝯtrah̓ qd̓ dictū ē in. viij. mō ſcꝫ ꝙ luxuria ē pctm̄gͣuiꝰ ꝓnitate qꝛ g̓go. dʳ ī mora. ꝙ peccata carnalia ſūt mīoris culpe ꝙͣ ſpūalia. nō gͦ luxuria ē grauiꝰ pctm̄ ꝙͣ peccata ſpūalia. Ad h̓ dicend̓ ꝙ verbū g̓g̓. n̄ dꝫ ītelligi qͣi qd̓libet peccatū ſpūale ſit maioris cl̓pe quolibꝫ pctō carnali. ſꝫ qꝛ ꝯſiderata ſola drn̄tia ſpūalitatis etcarnalitatis grauiora ſūt peccata ſpūalia ceteris paribꝰ cuiꝰ rō ē qꝛ qͣnto ē vehemētiꝰ impulſiuū tāto hō minꝰ peccat. pctm̄ aūt carnale hꝫ vehemētiꝰ impulliuū .i. ꝯcupīam carnisnobis innata. et iō inqͣtū huioī e minoris culpe. qd̓ aūt dictū eſt ꝙ luxuria ē grauius pctm̄ꝓnitate intelligit̉ nō ꝙ offēſa ſit gͣuior ſꝫ qꝛꝓpter maiorē ꝓnitatē ē ibi pugnā maior et ꝑꝯn̄s culpā mīor vt dictū eſt Qd̓ vero d̓r. iij.eth̓. ꝙ peccata intꝑantie ſūt maxīe exꝓbrabilia puta gula et luxuria. h̓ ꝓ tāto d̓r qꝛ ſūt circa delectatōes illas q̄ ſūt ꝯunes nobis et brutis vn̄ qd̓āmō hō ꝑ h̓ pctā reddit̉ brutal̓ et inde eſt ꝙ ſicut dicit gregorius ſunt maioris infamie. In qua potentia aīe ē peccatū ti. vij.