Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

Vtꝝ agens tm̄ mereat̉ ꝙͣtū intēdit mereri bonitate ſui actꝰ. ℟agēte tm̄ mereri ꝙͣtuꝫītēdit dupl̓r p̄t intelligi. Vnoº ita actꝰ tm̄valeat ad meritū quantū agēs credit valereip̄m et ſic ē veꝝ. Alioº ꝙͣta ē bonitas actus intētōis tm̄ actꝰ exterior valeat ad meri. et ē veꝝ. Ipſa aūt intētio ſepe maior ē ībonitate ī eo ſuū actū tm̄ credit valere ī illo ſuū actu magͣ credit valere Si ergo obiciaʳ glo. ſuꝑ iᵈ mat. xij. bonꝰ de bo the ſ. ⁊cͣ. dicit tm̄ boni qͥs facit ꝙͣtū intēdit dicendū ſic dꝫ intelligi ſcd̓ꝫ qd̓ bonꝰ ēactꝰ ītendēdi tm̄ ē bonꝰ actꝰ exterior elicitꝰex illa intētōe qꝛ intētōeꝫ ē bonitas morat̉ī eo. rich. Inſuꝑ nota ꝙͣtitas intētōis tripliciter p̄t intēdi. vnoº ꝙͣtū ad ꝙͣtitate vl̓ feruorē affectꝰ intēdētis. Et ſic ꝙͣtitas intētōismēſurat meritū. qꝛ ex quāto affectu caritatisopus bonū facis tm̄ mereris qꝛ meritū penſapenes caritatē. Alioº quantū ad ꝙͣtitatē oꝑiſintēti. et ſic mēſurat. qꝛ tūc diues auarꝰ dāſdenariū plus mererẻ liberalis habes caritatē dās centū dena. ꝙͣtū ad ꝙͣtitate finisſic etiā mēſurat. qꝛ deꝰ ē oīm merentiū finisvltimꝰ ē aliqn̄ maior aliqn̄ minor. Scd̓maūt bon̄. hec glo .ſ. quātū qͥs ītendit tm̄ facitē duplex ex eo li tm̄ et ꝙͣtū pn̄t aduerbiavel noīa. ſi em̄ ſunt aduerbia dicūt ꝙͣtitatemactꝰ ītendēdi et faciēdi. et tūc ē locuto generaliter vera ſiue reſpectu bonoꝝ ſiue maloꝝqꝛ quātū actus intedēdi ē intēſus in bonitatevel malicia tm̄ oꝑatio exterior ē bona malaOmne em̄ meritū demeritū reducit̉ ad actūvolūtatis licet aliquo circūſtātie exteriores faciāt ad maiorē volūtatis dānationē. Siaūt ſint noīa dicūt ꝙͣtitatē ex ꝑte ītēti et oꝑati. et tūc e generaliter vera. qꝛ opꝰ exteriusfactū ſꝑ ꝯmenſurat̉ ītēto ſepe em̄ intendit facere bonū magnū et facit ꝑuū qꝛ ꝑuamhꝫ caritatē. Eſt tn̄ aliquoº vera in malis .ſ. itedendo diminuēdo. et ſcd̓ꝫ qd̓ tm̄ et ꝙͣtū dicūt quādā ꝯꝑatōeꝫ ꝓportionalitatis ꝯmēſuratōꝫ eqͣlitatis. vn̄ qui intēdit multū peccaremultū peccat qͣlecūqꝫ opus faciat tn̄ paꝝintēdit paꝝ peccat. maxīe ſi opꝰ multū d̓forme fuerit. Ex p̄dictis patꝫ quo ītelligit̉ glo.ſuꝑ illud luc̓. xij. bonꝰ de bono the .ſ. ꝙͣtūinqͥt bonū intedis tm̄ facis Vtꝝ vltra boneinitētōis meritū addat aliqd̓ meritū exterior actus. ℟º ad pn̄s poſſumꝰ loqui de merito dupliciter .ſ. reſpectu p̄mij ſubalis vl̓ accn̄talisReſpectu p̄mij accn̄talis exteriores actꝰ aliquā rōꝫ meriti addūt īteriori intētōi vn̄ gloſuꝑ illud ad gal̓. vj. tꝑe ſuo metemꝰ. dicitquātū ſeminamꝰ in oꝑibꝰ tm̄ mētemꝰ in fructibꝰ. Reſpectu aūt pͥmij ſubſtātialis viʳ actus exteriores addāt aliꝙͣ rōem meriti niſidiſpoſitiue ſcꝫ inꝙͣtū elemoſine multiplicāt īterceſſores dāte thob. xij. elemoſina a morte liberat et ꝓuer. xiij. redemptio aīe diuitisdiuitie eiꝰ. Et inꝙͣtū exteriores actꝰ excitantactū volūtatis interiorē ad bonū et ꝯſeqn̄svalet ad gr̄e radicatōꝫ et ꝯſeruatione quibusſcꝫ gratie habitui et īterioribꝰ actibꝰ eiꝰ premiū ſubſtāciale debẻ. rich. De hac materia optime et copioſe tractat bon̄. in ſcd̓o ſucdi. xl. ī tribꝰ q̄ſtionibꝰ vltimis Vtꝝ peccāſplus demerea actu volūtatis īteriorē inordinatū et actu exteriorē ſimul ꝙͣ actū ītetiorē tm̄. ℟ºº ſi volūtatis actus interior ſit eq̄intēſus in deordinatōe ſua ſine actu exterioriſic ip̄o. magis demeret̉ peccās vtrūqꝫeoꝝ ſimul ꝙͣ interiorē tm̄ que o ꝑe ꝯplerept. Et hoc dico loquēdo de demerito intēſiueqꝛ tūc eſt maior ꝯtemptꝰ ī vtroqꝫ ſimul ꝙͣin interiori ſe Dicūt tn̄ aliqͥ malꝰ actꝰ exterior addit demeritū malo actui interiori reſpectu alicuiꝰ pene accn̄lis ſaltē loquēdo deactu exteriori ē malꝰ ex genere ꝓpter trāſi eiꝰ ſuꝑ obiectū īdebitū. Vn̄ in danatis pl̓ꝰremurmurabit ꝯſcīa ꝯtra voluit innocete occidere et occidit ꝯtra voluit mocentē occidere et potuit ſuppoſito fuerītpares ī mala volūtatē. Si aūt loq̄mur de demerito extēſiue plꝰ demerẻ vtrūqꝫ ſiml̓ꝙͣ interiore tm̄ qꝛ pluribꝰ noc et. et pl̓a mala infert et plus delectat peccantē. rich.Vtꝝ ſola intētio recta ſine oꝑe exteriori ſufficiat ad meritū ℟º aūt hꝫ facultatē faciedi opus exteriꝰ qd̓ p̄ceptū ē aūt ſi ſic plenavolūtas ponit effectū ſi aſſit facultas al̓ ſiponit poſſit vult. plene ſꝫ ſemiplene etpigre ſic̄ piger vult et vult. Et dic̄̉ gregͣin quadā omēl̓. nemo bona volūtate ſibiblandiả ymo de dilectōe dei mēs lingua etmanꝰ req̄rat̉. Diſtingue tn̄ qꝛ aūt ei occurrittp̄s et locꝰ neceſſario implēdi p̄ceptū puta qꝛvult elemoſinaꝫ dare et occurret ei aliqͥs cuividet neceſſitate extremā ꝓbabiliter īminereniſi ſubueniat ei. et tūc ſola ītentio ſufficitad meritū imo etiā talis trāſgredỉ mādatumAut occurrit ei tp̄s neceſſitatis ſꝫ indigētierōnabilis et ꝯgruitatis. et tūc etiā intētio ſola ei valꝫ ad meritū. liberat tn̄ a trāſgreſſione qꝛ p̄cepta affirmatiua obligat niſitꝑe neceſſitatis. Si aūt habeat facultatēoꝑandi tūc ſola bona ītentio ſine oꝑe exteriori ſufficit ad meritū ſubſtātialis pͥmij auteꝫaccn̄lis. deꝰ em̄ nemine obligat ad īpoſſibileet de tali p̄t ītelligi illꝰ greg. in qͣdā omel̓.eſt manꝰ vacua a munere ſi cordis archa repleta fuerit bona volūtate. rich. Vtꝝ admeritū ſufficiat intētio ſcd̓ꝫ habitū. ℟º ītētioſcd̓m habitū p̄t ītelligi tripl̓r. vnoͨ ita ꝯſiſtat in ſolo habitu reſpectu prīcipij oꝑatōiset ꝯtinuatōis eiꝰ vſqꝫ in finē. Et ſufficitad meritū qꝛ ē ipſiꝰ oꝑatōis prīcipiū Alioita illa ītētio ſit actualis reſpectu prīcipioꝑatōis tn̄ reſpectu totiꝰ ꝯtinuatōis eiꝰ vſ̓qꝫ ī finē. Et ſic dicūt qͥdā tota oꝑatio ē meritoria in virtute actus ipſiꝰ intētōis quaꝫilla oꝑatio fuit incepta. ita ſit ī actureſpectu principij oꝑatōis explicite. ita explicite ītendat oꝑatōꝫ inciꝑe et ꝯplere. Sꝫ reſpectu totiꝰ ꝯtinuatōis manꝫ intētio ī actuexplicite ſꝫ īplicite ſic̄ ī volēdo quidqdēad fine actualiter. implicite tamē vult ipſumfinē et ſic dicūt quidā eſſe ncc̄ariū ad to-