Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

eſſe bonū. et hec bonitas malicia deriuanec depedet a volūtate ſꝫ a rōne. ex etiā dependet bonitas volūtatis ſcd̓ꝫ qd̓ in ip̄am refert̉ vn̄ ſi ꝯſiderẻ bonitas exterioris actꝰ ſecundū qd̓ ē ī ordīatōe et apphēſione rōis. eſtprior bonitas actꝰ volūtatis. ſcd̓m tn̄ qd̓ ēī executōe oꝑis ſequit̉ bonitate volūtatis ēprincipiū eiꝰ. et hac bonitatē maliciā qn̄ ēactus exterior hꝫ tūc alia ē bonitas actus exterioris. et alia ē bonitas volūtatis ē ex fine. ita bonitas finis ex volūtate redūdat īactū exteriorē. et bortas actꝰ exterioris ſcd̓ꝫſe r̄dūdat ī actu volūtatis. vt dictū ē. et idē ē malicia ſic̄ mediciā ſaporoſa p̄ter qd̓ ē ſanatīa hꝫ rōꝫ delectabil̓ ſi volūtas ē bonaex obiecto et ex fine exterior actꝰ ē bonꝰ. ſꝫ ſivolūtas ſit mala ex itētōe finis ex actu volito actꝰ exterior erit malꝰ. qꝛ vt dic̄ᵗ dyoꝰ dediuīs noībꝰ. bonū ē ex tota. malū ex d̓fctūꝑtis. tho. Sciendū aūt licꝫ qn̄qꝫ ſit aliaet alia bonitas vel maliciā īterioris actꝰ volūtatis et actꝰ exterioris vterqꝫ tn̄ actꝰ ꝓutꝯſideraʳ ī genere moris ſūt vnꝰ actꝰ. vn̄ actꝰexterior malꝰ ē vnū et idē peccatū formaliter illo actu volūtatis iteriori a cauſaʳ qꝛ actus exterior ē moralis niſi ꝯꝑatōꝫ ad actū volūtatis et rōis. ſi em̄ ꝑfecte furioſꝰꝑfecta furioſa carnaliter cōpulet̉ ille actꝰerit in genere moris. pn̄ erit moral̓r bonusnec malus. rich̓. Sꝫ nunqͥd exterior actꝰaddit ī bonitate et malicia ſuꝑ actū īterioreꝫº loquēdo de bonitate et maliciā exterioris actus quā hꝫ ex volūtate finis. Et hocdico niſi ꝯtigat ipſaꝫ volūtatē ſcd̓ꝫ ſe fieri meliorē ī bonis vl̓ peyore in malis. qd̓ viʳ poſſeꝯtīgere tripl̓r. vno ſcd̓ꝫ numeꝝ vt qͥsvult facere aliqͥd bono fine vel malo et tūcfacit. poſtea v̓o vult et facᵗ. duplicả actꝰ volutatis et ſic fit duplex bonū duplex maluꝫAlioº ꝙͣtū ad extētōem vt qͥs aliqͥd facerevult bono fine malo et ꝓpter aliqd̓ impedimētū deſiſtit. alius aūt volūtatis motū ꝯtinūat quouſqꝫ oꝑe ꝑficiat. maīfeſtū ē volūtashꝰ ē diuturnior in bono malo et ſcd̓m pevor vel melior. tercioº ꝙͣtū ad intētōem ſuntem̄ quidā actꝰ exteriores qui inꝙͣtū ſunt delectabiles penales nate ſūt intēdere vl̓ remittere volūtatē. ꝯtigit aūt ꝙͣto volūtas inteſius tēdit in bonū malū tāto ē peyor vl̓ melior. loquēdo aūt de bonitate malicia actꝰexterioris quā hꝫ ſcd̓ꝫ materiā et circūſtātiasſic ꝯꝑaʳ ad volūtate vt terminꝰ et finis. et ſicaddit ad bonitatē et maliciā volūtatis qꝛ oīsīclinatio vel motꝰ ꝑficit̉ in hoc qd̓ ſequit̉ fi vl̓ attingit terminū. Vn̄ ē ꝑfecta volūtaſniſi ſit tl̓is oportunitate hīta oꝑẻ. ſi v̓o poſſibilitas deſit volūtate exn̄te ꝑfecta ita oꝑarẻ ſi poſſet defectꝰ ꝑfectōis ē ex actu exteriori ē ſimpl̓r qͥd inuolūtariū. Inuolutariuꝫaūt ſic̄ merẻ penā p̄miū in oꝑando bonūet malū. ita ecn̄ tollit aliqͥd de p̄mio penaſi deficiat ſimpl̓r inuolūtarie ad faciend̓ bo malū. tho. Vn̄ nota ſcd̓ꝫ Gual̓. in ij.et alex. an. in tercio et ſumūt ab augꝰ ſuꝑ geneſ. et ꝯcordāt p̄miſſis duplex ē volūtalmala ſcꝫ incōpleta vel ſemīplena exit ī opus malū ec̄ ſi habeat facultate tꝑis. et locioportunitatē. et ꝯpleta ſiue plena exit in opus malū ſi tp̄s habeat et locū. Ad primā addit opꝰ malū qꝛ auget ꝯſenſū et ꝯtemptū Adſciam addit opꝰ malū qꝛ auget libidinē quā ad genꝰ peccati carnal̓r. et qn̄qꝫ ec infertnocumentū maxīe ꝙͣtū ad peccatū qd̓ ꝯmittiī ꝓximū. talis em̄ minꝰ ꝯtēnit deū intēſiueſola volūtate ꝙͣ volūtate et oꝑe ſcꝫ extēſiue.Intēſiue tn̄ ē libido maior executōe. De volūtate prīoº dicta intelligỉ glo. ſuꝑ iᵈ psͣ. Ap.pone iniqͥtate ſuꝑ iniqͥ. eoꝝ. opus addit volūtati. iniqͦtatē addit iniqͥtati. Sꝫ de volūtateſcd̓o dicta intelligỉ glo. ſaꝑ iᵈ psͣ. etem̄in corde iniquitates oꝑa. in terra. ſi vis inqͥtet pōtes deꝰ reputat factum. Gual̓. de hbon̄. optīe loquit̉ li. ij. d. xlij. q. ij. Nanqͥdeuetus ſeques addit ad bonitate et maliciamactus exterioris. ℟º euētus ſequēs aut ē p̄cogitatꝰ aūt ſi ſic addit. em̄ qͥs cogitatoex oꝑe ſuo multa mala ſequi pn̄t. nec ꝓpterdimittit ex hoc apparꝫ eiꝰ volūtas ē deordinata. ſi v̓o ſit p̄cogitatꝰ aūt ſe ſequỉ etvt ī pl̓ibꝰ. et tūc addit. ꝯſtat em̄ actū eſſe meliorē ex genere ſuo ex ſequi pn̄t pl̓a bonaet peyore ex quo ſunt nata ſeq̄ pl̓a mala. Auiſeqͥt̉ accn̄s et vt in paucioribus et tūc addit. em̄ iudicả de re aliqͣ ſcd̓m illud qd̓ ēaccn̄s ſed tm̄ ſcd̓ꝫ illud qd̓ ē ſe. tho.De merito et demerito actionis humane ti. v.Oſtea ꝯſiderandū ē de his ꝯſequunPactꝰ humanoſ rōe bonitatis malicieCirca qd̓ breuiter tenēd̓ actꝰ bonvel malꝰ hꝫ rationē culpabilis et laudabilisſcd̓ꝫ qd̓ ē in ptāte volūtatis rōꝫ v̓o rectitudinis et peccati ſcd̓ꝫ ordinē ad finē qn̄ em̄ acthoīs ītedit in finē debitū ſcd̓m ordinem rōiset legis eterne tūc ē rectꝰ. qn̄ v̓o deuiat ab illo ordinē tūc hꝫ rōꝫ peccati. hꝫ etiā actꝰ bonꝰ malꝰ rōꝫ meriti demeriti. et ſcd̓ꝫ rōeꝫiuſticie ī ꝯꝑatōe ad alteꝝ ſcꝫ ad deū. Aliterſeq̄rẻ deꝰ haberꝫ curā de actibꝰ hūanisHis igỉ p̄ſuppoſitis q̄runt̉ pl̓a de actibꝰ bonis et malis ꝯꝑatōꝫ ad meritū et demerituꝫſcꝫ vtꝝ actꝰ exterior bonā intētōne factꝰ ſitineritoriꝰ. ¶℟º ītētio p̄t eſſe motꝰ ſiue moti volūtatis ordinātis actū exteriorē ī finemEt ſic ꝯīs actus exterior bona intētōe factꝰ ēmeritoriꝰ qꝛ ille motꝰ nunꝙͣ ē bonus niſi ſitordo rectꝰ. Et ad ſit ordo rectus req̄rit ſit actus ordīabilis et voluntas ſit ordinans et ſit finis bonꝰ et ī ſe et ī rōe finiēdihoc ē ſit melior his ſūt ad finē et tl̓is adqꝫ actꝰ dꝫ dirigi ẜm rectū iudiciū rōis. Alio intētio p̄t dicere finē intētū et ſic oīs actus exterior bona intētōe factꝰ ē meritoriꝰſed tm̄ ille actꝰ qui ſunt de genere bonorumpl̓ illi qui de ſe ſūt indr̄ntes qui qn̄qꝫ pn̄t eſſemeritorij rōne finis intenti. Vn̄ dicit ph̓us. j.ethicoꝝ c. vj. quedaꝫ mox noīata ꝯuolūtaſunt malicia et poſt ſubdit non ē igỉ circa dirigere ſed ſemꝑ peccare hec rich. et bon