Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

ſcd̓o modo ē bone volūtatis loquēdo formaliter. tn̄ ei ſic repugnat quin in ea ſtarepoſſit. eſt em̄ ibi peccatū veīale mortale.vult dicē̓ augꝰ li. ꝯfeſ. dicit minꝰ te amat tecū aliqͥd amat qd̓ ꝓpter te amat. ēꝯtra bonā volūtate. tal̓ em̄ vult duobꝰ dn̄isſeruire qd̓ eſt īpoſſibile. vt d̓r A. vj. em̄ ſitvnū ſolū et veꝝ bonū qd̓ qͥetat hūanū deſideriū. oꝑtꝫ voluntas ad ſit bonā et rectaſtatuat ſibi vnicū fine vltimū. bon̄. Vtꝝboītas actual̓ volūtatis addat aliquā boīta ſuꝑ boītatē ip̄iꝰ hītus gr̄e. ℟º dixer̄t qͥdaꝫ nullā addit bonitatē a deo remunerabilequātū ad p̄miū ſubſtātiale. ſed quātū ad accidetale ſic. Sꝫ contra ē qd̓ bn̄. in li. de li. ar.qͣſi ī fine dic̄ᵗ ad ꝓmerend̓ coronā deꝰ fachoī coadiuuatōeꝫ facit volēte. ē volūtati ſue ꝯſentiente. itaqꝫ volūtas ī auxiliū reputat̉ ī meritū. Cōſtat at loquỉ de actu volūtatis. Pre. actꝰ ē finis habitꝰ et nobilior eo.vn̄ et hītus gl̓e ordinả ad actū gl̓e. ſi aliqͥd de pͥmio ſubſtātiali rn̄det habitui gl̓e. videt̉ etiā aliqͥd de p̄mio illo rn̄deat actualivolūtatī iteriori gr̄aꝫ elicite. Id̓o vidẻ ſinp̄iudicio dicend̓ ẜm rich̓. actualiſ volūtaselicita a volūtate potētia gr̄aꝫ. addit habitui gr̄e boītatē aliquā a deo remunerabile q ad p̄miū ſubſtātiale. ita p̄miū ſubſtātiale habitui gr̄e et actibꝰ īterioribꝰ volūtatis gr̄e hītū elicitis correſpōdet. vn̄ ꝓpter tl̓eſactꝰ plꝰ hēbit de p̄mio ſubſtantiali ꝙͣ ſi ſineip̄is a corꝑe deceſſiſſet.Irca ſcd̓m q̄runt̉ pl̓a .ſ. vtꝝ ad volūtaſ ſit bona ncc̄e ſit ſe ꝯformet ꝯſcīerecte et ē idē q̄rere. Vtꝝ oīs ꝯſcīa recta liget ad faciend̓ qd̓ dictat. ℟º ſic. tūc em̄ſciā ē recta qn̄ ē recta ſꝫm legē diuinā ſcriptānobis regl̓a data̓. et ſic̄ ad volūtasſit bona ncc̄e ē ſe ꝯformet legi diuīe. ita ecncc̄e ē ſe ꝯformet ꝯſcīe recte. qꝛ ſic̄ lex diui ita et ꝯſcīa recta ligat volūtatē ad facien ea ī diuīa lege p̄cipiun̉ et ad vitand̓ ea ibi ꝓhibent̉. et ad approband̓ ꝯſilia informatōes et exhortatōes ibi ponūt̉. tam̄volūtaſ ſit libera. ligả violētia ncc̄itatealiqͣ abſoluta ſꝫ ordinata qꝛ ſi velit p̄miū hr̄eet ſuppliciū vitare ncc̄e hꝫ ſeq̄ ducatū cōſcīerecte. vn̄ hiero. diᵗ ꝯſcīa ſit dux aīe. et ſꝫmdam̄. iiij. li. c. xiiij. ē lex ītellectꝰ nr̄i. Vtꝝvolūtas diſcordans a ꝯſcīa erronea ſit mala.ſiue vtꝝ ꝯſcīa erronea liget. ℟º ſic. cōſcīaem̄ ūt dictū ē. ē lex ītellectꝰ nr̄i .i. aīe hūancet ſicut ꝯſcīa recta ē lex iuſta ligat volūtatē hoīeꝫ formā quā hꝫ. ita etiā erronea ē lex īiuſta app̄henſa tn̄ vel credita iuſtaet recta ligat volūtate et obligat ꝙͣdiu talisvidet̉. hec Gual̓. in queſtionibꝰ diſputatis. Vtꝝ ꝯſcīa erronea liget ad errore deponē vl̓ ad faciend̓ qd̓ dictat. ℟º ꝯſcīaꝫ errareꝯtīgit dupl̓r ſcꝫ dictādo aliqͥd indr̄ns p̄ceptū vel ꝓhibitū vt leuare feſtucā eſſe mortale peccatū. vl̓ dictādo aliqͥd ꝯtra dei p̄ceptūvel ꝓhibitōeꝫ vt occidere patrē licitū. dico ad q̄ſtionē ī primo caū ligat ad facie ꝙͣdiudurat. In ſcd̓o ligat ad faciend̓ ſꝫad deponend̓ qꝛ nihil p̄t ligare hoīeꝫ ī hisſūt ꝯtra deū. et videt̉ opi. bon. in. ij. ſē.di. xxxix. q. iij. Alij v̓o ꝯcedūt primū dictū einegat ſcd̓m attedētes erronea ꝯſcīa etiā inhis ſūt ꝯtra dictās. ligat ad faciēd̓ ſꝫiaccn̄s et ſꝫm qd̓ ſe et ſimpʳ ſic̄ recta ꝯſcīa accides īqua qꝛ ligat ad faciend̓ inquātūerronea. ſꝫ inquātū credit̉ recta et iuſta. ſꝫmqͥd inquā. qꝛ ligat ſꝑ et ī oēm euētū ſꝫ ꝙͣdiudurat .i. vidẻ hn̄ti recta. Ad deponend̓ ātſe ligat. qꝛ nec dictat. et viʳ opi. pein ſcd̓o ſuo. Cōcordādo v̓o dici p̄t ſꝫm Gual̓ erronea ꝯſcīa duo īcludit ſcꝫ errorē etſciam. rōe primi ligat ad deponend̓ vincūlo diuini p̄cepti. vn̄ ad eph̓. iiij. deponite veterē hoīem corrupit̉ ſꝫm deſideria erroris.rōe v̓o ſcd̓i ligat viculo ꝯſcīe ad faciend̓ qd̓dictat. nec tn̄ ſimpl̓r ē ꝑplexꝰ qꝛ p̄t et dꝫ deponere illā. et ſimpl̓r ligả. et priꝰ et magis ad deponend̓ ꝙͣ ad faciend̓. et ſi de illajſe neſciat iudicare. dꝫ ꝑitiores ꝯſulere vl̓ vbideeſt ſibi hūanū ꝯſiliū dꝫ ſe oratōꝫ ad deūꝯuertere. hāc q̄ſtione īter q̄ſtiones ſuas optieet pleniſſime tractat Gual̓. ſꝫ ego de ea breuiter tranſeo gr̄a breuitatis. Vtꝝ ꝯſcīa erronea peccatū excuſet. ℟º lex iniqua ſuū ꝯditore a peccato excuſat ſꝫ potiꝰ ꝯdemnat ſꝫmilld̓ yſa. iiij. ve qui ꝯdūt leges iniquas ꝯſcīaaūt erronea ē lex iniqua ab eo cuiꝰ eſt ꝯditaet id̓o ſimpl̓r excuſat ſꝫ magis peccatū facit aggͣuat. Ad cuiꝰ euidētiā nota tripliciter errat ꝯſcīa. primo indria iudicas p̄cepta vl̓ ꝓhibita. ſcd̓o ecōuerſo p̄cepta ꝓhibita iudicās eſſe indr̄ia. tercio iudicās p̄cepta eſſe ꝓhibitōes ecōuerſo. In primo caſuexcuſat ſꝫ illaq̄at et ꝯdēnat. in ſcd̓o et tercionota ꝯſcīa erronea includit duo ſcꝫ ꝯſcīanputatiuā et errorē. ex primo excuſat̉ peccatū tanto qꝛ minꝰ ꝯtenit qn̄ fornicari putat et credit eſſe p̄ceptū et io fornicat̉. ſꝫ tanto aggͣuat qꝛ libidinoſiꝰ et ſecuriꝰ peccat. vn̄hiere. iiij. ſapiētes ſunt vt faciant mala. Quoad ſcd̓m diſtīguit̉. em̄ oīs errans ſit ignorās. vt dicit augꝰ ī ench̓. xvij. Triplex aūt ēerror ſic̄ et ignorātia. prima ē ignorātia negationis dr̄ ſimplex neſciētia mandatoꝝ. ethac dicit augꝰ li. de gr̄a et li. ar. excuſat ſꝫ ſic excuſat vt ſempiterno ignē ardeatſi ꝓpterea credidit qꝛ audiuit ſed fortevt minꝰ ardeat. et ſic patꝫ excuſả a peccato mortali. ſꝫ forte vt minꝰ ſit et minꝰ puniat̉. forte dicit qꝛ licet minꝰ ꝯtemnat ꝓpterꝯſcīam. tamē libidinoſiꝰ et ſecuriꝰ ex peccato ſe īmergit. et tm̄ nocet ex ꝑte vna excuſat ex altera. Scd̓a ē ignorātia priuatōis qꝛ priuat ꝯgnitōem eoꝝ que ſciri debetet eſt eoꝝ qui ſcire nolūt. et hec non excuſaſed accuſat. vnde glo. luce. xij. ſuꝑ illd̓ ſeruꝰqui ꝯgnouerit ⁊cͣ. qui ſcire nolūt et poſſuntignorantes ſed cōtemptores iudicant̉. Tercia eſt ignorātia diſpoſitōis ſcꝫ quādo qͣstm̄ neſcit nec ſcire vult. ſed etiā diſpoſitionevel habitum ſcientie inducit̉ quā veritatem