Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

dixit. ꝯīo nō iurabis ſꝫ dixit. nō iurabis oīnovn̄ nō ꝓhibuit omēꝫ īaratōꝫ. ſꝫ ꝓhibuit ne iuraret̉ oī mō et ſine om̄i cā. Vn̄ augͥ. li. de mendato. hoc iō dictū eſt ſcꝫ ne iurādo ad facilitatem iurādi veniā̉ et ex facilitatē ad ꝯſuetudinē et ex ꝯſuetudinē in ꝑiuriū decidat̉. ecc.xxxiij. vir multū iurās reple. iniquitate. Quāre ergo dicit dn̄s ī euāº. ſit ſermo vr̄ eſt eſt nōnō. ℟℟º qꝛ affirmatō vl̓ negatō quē ē in cordedebet eē in ore. ſꝫ qꝛ hoīm maliciā creſcēte nōcredit̉ ſimplici aſſertōi iō adiunxit qd̓ ampliꝰē a malo eſt nō ſcꝫ culpe ſꝫ pene. nō iuranciūſꝫ iuramentū exigētiū. Nā incredulitas huiōimagis ē pena ꝙ culpa vn̄ nō dixit malū ſed amalo. Nec tibi forte videat̉ ꝙ deꝰ in teſtē inuanū inuocet̉ eo ꝙ nō apparet ꝙ deus ꝓ ip̄oqui iurat ꝑ eū. teſtificet̉. qꝛ ſꝫm rich. ſi debitomō inuocẻ maīfeſtat. vtrū verū ſit qd̓ d̓r. aliqn̄ ī vita iſta. vl̓ mouēdo corda iudicis et aduerſe ꝑtis ꝑ aliquā latente inſpiratōꝫ qua creditur iuranti. vel ponendo in palā factū proquo iurat̉. vel dando ꝯſtantiā cordi et verboiarantis q̄ quandā ꝓbabilitatē aggenerat qiuret veꝝ. vel puniēdo mētientē. et tunc ē ſil̓teſtis et iudex. et ſi deo nō placet in hac vitāteſtificari ꝑ aliqd̓ ſignū. ꝓcerto tn̄ teſtificabitur in futuro qn̄ illuīabit abſcōdita tenebrarū et maī. ꝯſi. cor. vt d̓r. j. coꝝ. iiij. Vtrū iurare ꝑ deū ſit actꝰ bonus ex genere vel actuſindrns. ℟º ſꝫm rich. actuū quidā in ſe ordinērōis īcludūt ſiue legis eterne. vt diligere deum ꝓpter ſe et ſuꝑ oīa. et aſſentire prime veritati ꝓpter ſe. et huiōi actꝰ nō pn̄t eſſe niſi boīet iō nō tm̄ ſunt ſimpliciter liciti. ſꝫ etiā ſimpliciter appetēdi Aliqͣ vero in ſe includūt aliqd̓op̄poſitū ordini legis eterne. vt adulterari etpl̓es alij. et hi nō pn̄t eſſe niſi mali et iō ſuntilliciti et ſimpl̓r fugiēdi. Aliqui aūt nō includūt in ſe ordinē p̄dictū nec aliqd̓ eī oppoſitūet hī ſunt liciti qꝛ poſſūt bene fieri. nō tn̄ ſuntſimpl̓r appetēdi qꝛ pn̄t male fieri et talis eſtactus iurādi ꝑ deū. Sicut em̄ dictū ē ſupra iurare ꝑ deū eſt ip̄m aduocare in teſtē aſſertōisſue. nō aūt quelibꝫ aſſertō eſt debita materiainuocatōis talis teſtis nec quelibet ē illicitamateria. iō actꝰ jurādi ꝑ deū in iſta generalitate dictꝰ. nō eſt moraliter honus neqꝫ malex gne. ſurare tn̄ p̓m ꝑ deū ē bonꝰ actꝰ ex genere. qꝛ trāſit ſuꝑ materiā debitā. ſed quia adhūc nō includit ordinē rōis ſimpl̓r nec aliqꝛincōpoſſibile eī iō iurare verū fieri p̄t bene etmale. Si aūt actus iurādi ſit circūſtantionatꝰtribꝰ comitibꝰ includit in ſe ſimpl̓r ordinemrōis. et iō nō p̄t eſſe niſi bonꝰ. vn̄ nō tm̄ ē licitus ſꝫ etiā appetendꝰ. hec rich. Et qꝛ actꝰ indifferēs p̄t eſſe diuerſis ex cais occaſio cadēdi in malū et vitandi malū. iō dn̄s monet et īducit hoīes aliqn̄ ad iurandū ꝑ deū vt ī vēteri teſtamēto vt ꝑ hoc reuocarent̉ a iuramētoydoloꝝ cū dicebat reddes dn̄o iuram̄ta tuāAliqn̄ retrahit vt ī nouo teſtamēto. vt on̄datꝑiuriū eſſe fugiendū. hec bon. Vtrū iuramētū factū ꝑ deū ſit appetendū et frequētandūtanꝙͣ vtile et bonum. ℟º ꝙ nō vn̄ ecc̄. xxxiij.vir multū iurans īplebit̉ iniqͥtate. et augͥ. inli. ꝯtra mendaciū dicit. ꝙ p̄ceptū d̓ ꝓhibrtōeiuramēti ad hoc eſt poſitū vt ꝙͣtum eſt ī te nōaffectes nec qͣi ꝓ bono cum aliqͣ delectatōneappetas iuſiurand̓. Ad cuiꝰ euidentiā ꝯſid̓randū eſt ꝙ illd̓ qd̓ nō q̄ritur niſi ad ſubueniēdū alicui defectui. nō numerat̉ inter ea q̄ ſūtꝑ ſe appetēda. ſꝫ īter ea q̄ ſūt ncc̄iā vt pꝫ d̓ mēdicina q̄ querit̉ ad ſubueniendū īfirmitati Iuramentū aūt q̄rit̉ ad ſubueniendū alicui defectui qūo ſcꝫ vnꝰ hō diſcredit alteri. et iō noneſt hn̄dum inter ea q̄ ſūt ꝑ ſe appetēda. ſꝫ īterea q̄ ſunt huic ncc̄ia. quibꝰ vtit̉ indebite. quicunqꝫ vtit̉ eis vltra ncc̄itateꝫ. Vn̄ augͥ. li. deſer. dn̄i in mōte dicit q̄ intelligit nō in bonisid ē ꝑ ſe appetedis. ſꝫ in neceſſarijs iurationēhn̄dam. ſe refrenet ꝙͣtum p̄t. vt nō ea vtatūniſi ncc̄itas cogat. hec tho. Et iō jac. v. dicitnolite iurare ondens nō tm̄ eſſe vitandū actūiuratōis ſine cā. ſꝫ etiā affectū. vn̄ monemurcirca actū iuratōis ꝓpter ꝑiculū ꝑiurij vitareꝯſuetudinē et etiā actū p̄ter ncc̄itate. et vitare affectū. et ad iurandū nō debꝫ quis ire niſi coactꝰ. Si aūt actus iurādi ꝑ deū ſit cū iſtiſtribus comitibꝰ ſcꝫ cū iudico in diſcretōe q̄excludit̉ in cautela iurādi. et cū veritate ī aſſertōe. et ex cā legitia vtendi talis teſtis īuocatōe. ſic includit in ſe ſimpl̓r ordinē rōnis.et eſt latrie actus. q̄ em̄ deū inuocat aſſertōisſue teſtem. ꝓfitet̉ in eo īfallibile veritateꝫ etoīm ꝯgnitōꝫ et ꝓuiſiōꝫ. et ſic d̓o exhibꝫ honore ſibi ſoli debitū. et iō talis actus nō tm̄ ē licitus ſꝫ etiā appetēdus qꝛ p̄dicto mō circūſtācionatꝰ nō p̄t eſſe niſi bonꝰ. Si v̓o aliqͥs p̄dictoꝝ triū comitū ibi defuerit īcludit aliquidincōpoſſibile ordini rōis et iō talis actꝰ ē illicitus et ſimpliciter fugiēdus. qꝛ cū illo defectū nō p̄t eſſe niſi malꝰ. hec rich. Vtrū liceat iurare ꝑ aliquā creaturā. ℟º ſꝫm bon̄. iuramentū dupl̓r habet fieri. qd̓dam ꝑ imp̄catonem vt cū d̓r ita viuat filiꝰ meus. et ſꝫm hācformā iurādi creatura ad teſtificand̓ nō inuocat̉ ſꝫ potius ip̄i creatori oppignorat̉. ſꝫm ꝙdicit augͥ. et eſt licitū. qꝛ licet oīs creatura ſitcreatoris tn̄ bonū l̓ ſolatiū qd̓ ex creaturā recipimꝰ et eſt a deo nobis ꝯceſſum. deo tanqͥnr̄m oppignorare poſſumꝰ hoc tn̄ genꝰ iuramti ſꝫm ꝙ dicit augͣ. e grauiſſimū. Aliud v̓o iuramētū fit ꝑ ip̄ius veritatis teſtimoniū et iūccatōꝫ vt qn̄ aliqͥs iurat ꝑ alique ad īuocandūeum in teſtē. p̄t aut creatura dupl̓r in teſtīonium īuocari. vno mō ſꝫm ſe et hoc nō licꝫ qꝛ ſiccrederet̉ ꝙ aliqͥd numīs eſſet in ea. rōne cuiꝰveritas poſſet dici ꝑ huiōi teſtioniū ꝯfirmariet ſic d̓r Ma. v. nolite iurare nec ꝑ celū quiathronus dei ē. et ibi dicit glo. qd̓ ꝑfectōis ēdocuit cū dixit nō iurare oīno qd̓ vero ſuꝑſtitioſum ē r̄ſecauit cū ſubdit nec ꝑ celū ⁊cͣ. hecbon̄. Sic etiā intelligit̉ illud. xxij. q. j. ſi quisꝑ capillū. et. c. ꝯſidera. Prohibet̉ etiā ne iuretur ꝑ caput vel capillos dei ꝓpter quoſdamhereticos qui ex quadā ruſticana ſimplicitatedixerūt deū hr̄e hūana mēbra cū tn̄ deus ſitſpiritus incorporeus vt xxiiij. q. fi. §. fi. v. an