Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

nec aliqͥd eum latet. Aſſumere aūt deum in teſtem d̓r iurare qꝛ qͣi ꝓ iure ītroductū ē vt qd̓ſub īuocatōe diuī teſtimonij d̓r. ꝓ vero habeat̉. Magiſtral̓ aūt notificatō iuramēti ē ꝙ iuramentū ē affirmato vel negato de aliquo ſacre rei atteſtatōe firmata ſꝫm gof. et ray.Irca ſcd̓m ſciend̓ ꝙ ſpēs iuramēti ſūt dieſcꝫ iuramentū aſſertoriū et ꝓmiſſoriū. Aſſertoriū ē qn̄ iurat̉ aliquid de pn̄ti vel de p̄terito ſic eē vel nō eſſe. fuiſſe vel nō fuiſſe. p̄t ecſꝫm rod̓. fieri de futuro vt cū quis iurat aliqͥdfuturū eſſe nō ꝓmittēdo aliquid vt ſi quis iurat ꝙ cras pluet vel ninget et huiōi. Iuramētū ꝓmiſſoriū ē cū quis iurat ſe aliqͥd daturumvel facturū vel nō daturū l̓ nō facturū Sūtet alie dīones iuramēti q̄ ꝑtinent ad forū iudiciale de qͥbus eſt aliqͥd breuiter dicendumvt habeat̉ aliqͣlis noticia ip̄oꝝ. Iuramentūem̄ aſſertoriū eſt triplex. vnū eſt volūtariū qd̓defert ꝑs parti ex ꝯuentōe exͣ iudiciū et dicivolūtariū qꝛ volūtate defert̉ et ſuſcipit̉. Alteꝝ eſt neceſſariū qd̓ ſcꝫ iudex defert ꝑti ī defectū ꝓbatōis. vt qn̄ habet tm̄ vnū teſtem ethoc d̓r ncc̄m qꝛ nō p̄t recuſari niſi ex iuſta cāputa qn̄ dubitaret ille cui defert̉. cū em̄ hociuramentū ſit de veritate dicēda in hoc cāu ſinō admittit̉ recuſatio p̄t appellari. terciū eſtiudiciale qd̓ in iudicio ꝑs defert ꝑti. et hocp̄t recuſari niſi ſit aliqͥs ꝯuentꝰ actōne famoſa vt furti reꝝ amotaꝝ et huiōi hec gof. ti.de iureiurā. et bern. ex. e. c. vlt. et plura aliade hac materia. Iteꝫ q̄druplex eſt iuramētūſcꝫ de calumnia. de malicia. de veritate. deciſoriū. Iuramentū de calūnia vitanda ſcꝫ l̓ nōꝯmittēda ē. cū quis iurat ſe nō aīo calūniādiſꝫ bona fide qōem mouiſſe et mouere. et ſimiliter reus iurat ſe nō aīmo calūniandi reſiſtereEt ꝯtinet hoc iuramentū quīqꝫ ſcꝫ ꝙ credat ſebonā cām hr̄e. ꝙ īterrogatus non negabit qd̓verū eſſe credet. ꝙ nō vtetur ſciēter falſa ꝓbatōne. ꝙ dilatōꝫ nō petꝫ in fraude. ꝙ nō deditnec dabit nec ꝓmittet aliqͥd ꝓ hac cā niſi ꝑſonis illis qͥbus leges ꝑmittūt. vn̄ verſus. Illud iuret̉ ꝙ lis ſibi iuſta videt̉. Et ſi quereturverū nō inficiet̉. Nil ꝓmittet̉ nec falſa ꝓbatio detur. Vt lis tardet̉ dilatio nulla petet̉.Iuramētū vero de malicia ſcꝫ vitāda vel nō ꝯmittēda differt a iuramēto calūnie in pl̓ibusqꝛ iuramentū calūnie p̄ſtat̉ tm̄ poſt litem ꝯteſtatam et tm̄ ſemel ī tota lite ab eadeꝫ ꝑſona.et habꝫ locū tm̄ in ꝓphanis ſiue ī tꝑalibꝰ cāistam crimīalibꝰ ꝙ ciuilibus. nō aūt in ſpūalibus vel ānexis ſpūalibꝰ et ꝑ ip̄m ꝓuidet̉ neqͥd fiat calūnioſe in tota lite. Iuramentū aūtmalicie p̄ſtat̉ et ante litem ꝯteſtatā et poſt etp̄ſtatur tociens quotiēs aliqͥd ꝓponit̉ in iudicio vel petit̉ fieri qd̓ ex maliciā ꝓcedere p̄ſumit̉. et habꝫ locū tam in ꝓphanis ꝙͣ in ſpūalibus. et ꝑ ip̄m ꝓuidet̉ ne quid malicioſe ꝓponatur vel petat̉ Terciū iuramentū ſcꝫ de veritate dicēda differt a iuramēto calūnie qꝛ preſtat̉ in cāis ſpūalibꝰ illud aūt nō. Itē etiā rn̄detur in eo de eo qd̓ quis ſcit vn̄ debet ibi rn̄deri ſimpl̓r ſcio vel neſcio. ſꝫ in illo reſpōdet̉de eo qd̓ qͦs credit ſꝫm gof. ſꝫ ſꝫm īno. et hoſt.exͣ. e. lras. etiā in hoc rn̄det̉ de eo qd̓ qͥs credit. Itē illud ꝯtinet pl̓a capitula vt habitū ēſupra q̄ locū in hoc nō habēt. Itē in illo dilatio nō impetrat̉ cū ſtatim rn̄deri poſſit credovel nō credo. ſecus ē in hoc qn̄ rn̄dere debeiqͥs de v̓itate quā volet ab alijs diſcere. Quartū iuramentū ſcꝫ deciſoriū defert̉ tam in cāisſpūalibꝰ ꝙͣ nō ſpūalibꝰ reo actore ſufficiēternō ꝓbante niſi iudex īſpectis ꝑſonaꝝ et cāecircūſtantijs illud actori viderit deferenduꝫhec dic̄ gof. ti. de iura. calū. et bn̄. exͣ. e. inherētes et. c. cū cām. et dimiſi ꝓbatōes gr̄a breuitatis qꝛ hec nō ſunt ītentōis pn̄tis. Notatn̄ ꝙ ſꝫm bern. exͣ. e. lr̄as. magis videt̉ iurand̓de calūnia in cais ſpūalibꝰ ꝙ in alijs. qꝛ ī illꝑiculoſius calūnioſe litigat̉. Vn̄ et hodie incāis ſpūalibus iurat̉ de calūnia et de veritate vt pꝫ ti. e. ſi de calūnia. Eſt etiā aliud iuramentū qd̓ d̓r iuramentū in litē et in hoc iurade affectōe vt cū quis iurat ꝓ quāto nolletre carere puta ꝓ. c. qn̄ꝫ etiā d̓r iurare qͥs ī litecū iurat rem tāti eē p̄cij vel fuiſſe et de hͦ. C.et. ff. de in litē iurādo. Quid ſi agam ꝯtra terei vendicatōne et tu ſcias rem eē meam. et ihilominꝰ tū velis reſiſtere ꝓpter actōꝫ de euictōne. nūquid iurādo de caluna peccas. videtur ꝙ ſic qꝛ negas rem eſſe meā et mētiris.℟º gof. ꝯſulit ī ſūma ti. de iura. calū. vt poſtlibellū porrectū ꝯfitearis veritatē nec de calūnia iurabis ex quo fateberis rem eē actoriset nō minꝰ ꝯueniret̉ ſtipulatō de euictōne.Irca terciū argumētū q̄runʳ pl̓a .ſ. vtrū liceat iurare ꝑ deū. ℟º ꝙ ſic et hoc pꝫ primo aucͣte ſacre ſcripture. d̓r em̄ deutꝰ. vj. dn̄mdeū tuū ti. et illi ſoli ſeruies ac ꝑ nomē illiuſiurabis. Itē legit̉ dn̄s in veteri teſtamēto iuraſſe in pl̓ibus locis. vn̄ in psͣ. iurauit dn̄s etnō penitebit eū. et hoc ad on̄dendū immobilitatē eiꝰ qd̓ d̓r vt habet̉ ad hebre. vj. īmo eēp̄cepit in veteri teſtamēto leui. x. reddes dn̄oiuramēta tua. vn̄ dicit augͥ. in ſꝫmōe de verbiſapl̓i. ſi pctm̄ eſſꝫ iuratō nō diceret̉ ī lege reddes dn̄o iuramēta tua. reddimꝰ aūt dn̄o iuramēta qn̄ iuramꝰ ꝑ deum. Scd̓o pꝫ hoc rōne. etprimo rōne originis. qꝛ iuramētū ē ītroductūex fide qua credūt hoīes hr̄e deū veritatē infallibile et oīm ꝯgnitōꝫ et p̄uiſionē vl̓em. Secūdo rōne finis qꝛ iuramentū introducit̉ adcertificandū hoīes et finiēdū ꝯtrauerſias vtd̓r ad hebr. vj. ſolo em̄ iuramēto credit̉. qn̄ d̓ꝯſcīa alicuiꝰ dubitat̉. exͣ. d̓ ſen. ex. ſi v̓o aliqͥs Sꝫ obicit̉ ꝯtra p̄dicta illud Ma. v. ego dico vobis nō iurare oīno. et illd̓ jac̄. v. an oīafr̄es mei nolite iurare. ℟º quidā heretici ſcilicet manichei dixerūt omē iuramentū eſſe illicitū nō tm̄ iuramentū factū ꝑ creaturā ſꝫ etiaꝫfactū ꝑ deū. et occaſionem huiōi erroris ſuiſumpſerūt ex verbis p̄miſſis. qꝛ neſcierunt diſtinguere ꝙ aliū ſenſum facit negatō p̄poſitavniuerſali ſigno aliū poſtpoſita. p̄poſita eī eq̄pollere facit ꝑticulari negatīe. poſtpoſita voſuo ꝯtrario .i. vl̓i negatio. vn̄ dr̄t dicere nonoīs hō currit et oīs hō nō currit. deus aūt nō