Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

et hoc nll̓o mō ꝑtinet ad dei tēptatōꝫ Vtꝝtemptato dei opponat̉ virtuti religionis. ℟℟ºꝙ ſic vt em̄ pꝫ ex ſupradictis finis religioīs ēdeo reuerētiā exhibere. vn̄ oīa q̄ directe pertinent ad irreuerētiā dei. religioni opponunturtēptare āt aliquē ad irreuerētiaꝫ eiꝰ ꝑtinꝫ nullus em̄ p̄ſumit tēptare eum de cuiꝰ excellētiaeſt certꝰ. Vn̄ pꝫ ꝙ tēptare deū eſt pctm̄ religiom oppoſitū. Vtꝝ temptatō dei ſit grauipctm̄ ꝙ ſuꝑſtitio. ℟º ꝙ nō ſꝫ potiꝰ ecōuerſo.qꝛ ſuꝑſtitioſus ꝓteſtat̉ errorem facto vt ex dictis pꝫ. ſꝫ temptas deū ꝓteſtat̉ tm̄ dubitatōꝫverbo l̓ facto vt dictū eſt. vn̄ glo. ſuꝑ iᵈ deū..xviij. cū reꝑti fuerint apud te ⁊cͣ. dicit ꝙ maximū ſcelꝰ ē honorē creatoris īpēdē creature De ſcd̓o p̄cepto. ti. xvij.Onſequēter ꝯſiderandū ē de ſcd̓o p̄cepto qd̓ quidē ſic ponỉ exo. ij. nō aſſūeſnomē dei tui īuanū. nō eī habebit dn̄ſeū inſontē qui aſſūpſerit nomē eius fruſtra. etprimo eiꝰ expoſitōi ꝯūi ē breuiter intēdendūet poſtea de quibuſdā ſpēaliter in quibꝰ nomdei aſſumit̉ eſt diffuſiꝰ tractand̓. Circa primū ſciendū ꝙ hoc p̄ceptū vt ſupra dictū ē ordinat ad reuerētia veritatis ſūme iō ꝓhibet̉hic īuanū iurare Iuramēto em̄ dei nomē in teſtimoniū locutōis aſſumit̉ et iō cū vane iuranomē dei īuanū aſſumỉ et ꝑ ꝯn̄s ſūma veritasꝯtemnit̉. Iurametū aūt vanū determīatur qd̓caret aliqͣ triū ꝯditionū q̄ ponū̉ hiere. iiij. iurabitis viuit dn̄s ī v̓itate et iuſticia et iudicōvbi dic̄ glo. īterlinearis hos tres comites debet hr̄e iuramētū. veritas em̄ dꝫ eē ī ꝯſcīa iurantis vt ita eſſe credat ſic̄ iurat vt in iuramēto aſſertorio. vt ita face ꝓponat ſic̄ iurat vt īiuram̄to ꝓmiſſorio. Iuſticiā debꝫ eē ex ꝑte eiꝰqd̓ iurat̉ ſcꝫ vt ſit licitū. Iudiciū vero debꝫ eēex ꝑte circūſtātiaꝝ v̓tuſqꝫ ſ. vt diligēter attēdatur et ca ꝓ qua iuratur et modus. ſi em̄ d̓ſitcā deeſt iudiciū diſcrecōis in circūſtantijs iuramēti. de his aūt tribꝰ et alijs ꝑtinētibꝰ adhac materiam reqͥre infra titulo de iuramētoet ꝑiurio Ad ampliore tn̄ ītelligentiā hꝰ p̄cepti notari poteſt ꝙ nom dei tripliciter aſſumit̉. pͥº ad efficiēdū vt ī ſacͣmētis ſicut ī bapd̓r. bapº te ī noīe pr̄is ⁊cͣ Scd̓o ad ꝓmitted̓ vtcū aliquis iurat vel vouet ire ad ſanctū petrūvel religione intrare. tercio ad exprimēdū vtcum quis loqͥtur cū iuramēto. Similiter ml̓tipliciter aſſumit̉ nomē dei īuanū. primo ꝑ ſacramēti fruſtratōꝫ vt qn̄ quis nō credit vt hereticus. vel qn̄ credit ſꝫ ſe nō diſponit. vt vſirariꝰ. vl̓ qn̄ gr̄am ſuſceptā in ſacramēto nō cūſtodit ſed poſtea delinqͥt de huiōi d̓r ad thi.primo. ꝯfiten̉ ſe noſſe deum factis aūt negātScd̓o ꝑ voti fractōꝫ. et hoc fit tripl̓r. primoꝑ irrōnabilē dilatōꝫ vt cū quis ire ꝓmittit adſanctū petrū ſed nō p̄figit certum terminū etſic ſemꝑ ꝓcraſtinat. Scd̓o ꝑ ꝯtrariā volūtatevt cū quis aliqd̓ deo vouit et poſtea penitetꝯtra tales d̓r deū. ſi quid ꝓceſſerit de labijstuis nō faciēs irritū. 3º ꝑ apoſtatica rebellione vt cū quis apoſtotat in religione ꝯtra illd̓ecc̄. v. ſi quid vouiſti deo ne moreris redderediſplicꝫ em̄ ei infidelis et ſtulta ꝓmiſſio. Tercio aſſumit̉ nomē dei inuanū ꝑ hoīs blaſphemi locutōꝫ et hoc etiā fit tripl̓r ſcꝫ ꝑ locutōeꝫmaledicā vt cū quis maledicit deū ꝑ locutōꝫfalſidicā vt cū qͣs aſſerit d̓ deo falſū et negatverū. et ꝑ locutōꝫ opprobrioſaꝫ vt cū quis loquit̉ de ſecretōribus mēbris xp̄i. p̄eſſime em̄blaſphemat etiā ſi verū dicat. et ī his xp̄m deſpicit in quibus ꝓ nobis huilis fuit. Quartoaſſumit̉ nomē dei inuanū in p̄dicatōe que ſcꝫfit vana intētione. Ma. vj. nōne in noīe tuo ꝓphetauimꝰ. Quīto ī orōne que ē ſine vlla cordis affectōe. Ma. iij. ppl̓s hic labijs me ho.cor aūt eoꝝ lon. eſt a me. Sexto in oꝑatōe ſiue ꝯuerſatōe. in qua forma ſctītatis aſſumittm̄ in exteriorē oꝑe. nō ꝓ deo. ſed ſolū ꝓ hūanō fauorē. Ma. vj. ame dico vobis rece. mer.ſuā. Addit̉ aūt huic p̄cepto et etiā primo et n̄alijs p̄ceptis ꝯmīatō pene. cuiꝰ rō e. qꝛ peneſunt p̄cipue neceſſarie ꝯtra illos qui ſunt ꝓmiad malū vt d̓r. x. ethi. et ideo in illis ſol̓ p̄ceptis legis addit̉ ꝯminatio penaꝝ. in quibuserat ꝓnitas ad malū. erant aūt homīes proniad ydolatriā ꝓpter ꝯſuetudinē generale gentium. Similiter etiā homīes ſunt ꝓni ad ꝑiurium ꝓpter iurandi frequētiam. et ideo ꝯmīatio magis additur primis duobus p̄ceptis. De iuramento. ti. xviij.Oſtea ꝯſiderandū ē diffuſius de qͥbuſdam ſpēaliter in quibꝰ nomē dei aſſuiitur ad ꝓprioꝝ verboꝝ ꝯfirmatōemScd̓o de voto in quo aſſumit̉ ad aliquā ſui obgacōꝫ Tercio de adiuratōne ī quā aſſumiturad alioꝝ inductōꝫ et de iuramēto. primo deip̄o. ſcd̓o de ꝑiurio ſibi oppoſito. Circa vero iuramentū ꝯſiderandū eſt. primo qͥd eſt iuramentū ſiue iurare. 2º quot et que ſūt ſpeciēseius. tercio vtrū et ꝑ quid licet iurare. quartode comitibꝰ iuramēti. quīto de cāis ꝓpter qͣslicet iurare. ſexto de forma verboꝝ iurandi.ſeptīo de obligatōe iuramēti. octauo ex qͥbusreddit̉ iuramentū illicitū. nono de quibuſdaꝫtacitis ꝯditōibus ſub quibꝰ debꝫ intelligi iuramentū. decīo de qͥbuſdaꝫ dubijs circa iuramentū. vndecīo de iuramēti diſpēſatōne et relaxatōe ſiue abſolutōne. Primo ergo q̄rit̉qͥd ſit iurare. ℟º iurare eſt teſtē deū inuocarevn̄ aug. in quodā ſꝫmone de ꝑiurio. quid ē iurare ꝑ deū niſi teſtis eſt mihi deꝰ. ſic̄ em̄ dicitapl̓s ad hebre. vj. iuramentū ad ꝯfirmatōemordinat̉. ꝯfirmatīo aūt in ſcibilibꝰ fit ꝑ rōneꝫqͥ ꝓcedit ex aliqͥbus naturaliter notis q̄ ſuntinfallibiliter vera. ſꝫ ꝑticularia hoīm factaet ꝯtingētiā nō pn̄t ꝑ rōem neceſſariā ꝯfirmari et iō ea q̄ dicunt̉ de eis ſolēt ꝯfirmari ꝑ teſtes. hūanum aūt teſtimoniū nō ē ſufficiēs adꝯfirmandū huiōi. ꝓpterea dico prīo ꝓpter defectū veritatis hūane qꝛ pl̓imi in mendaciumlabun̉. ſcd̓o ꝓpter defectū ꝯgnitōis qꝛ hoīesnō pn̄t ꝯgnoſcere ꝯtingētiā nec cordiū ſecreta nec etiā abſentia d̓ quibꝰ etiā hoīes loquūtur expedit rebꝰ hūanis vt certitudo aliquahabeat̉ d̓ ip̄is et iō neceſſariū fuit recurreread diuinū teſtimoniū. qꝛ deus nec mentiri p̄t