Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

memorationeꝫ. Si dicatur ꝙ huiōi imaginesnec ꝑ vetus teſtamentū nec ꝑ nouū aꝓpbant̉Dicendū ꝙ apl̓i multa tradiderunt que in canone nō ſunt inter que eſt vnum d̓ imaginibꝰvnde dam. li. iiij. c. viij. dicit ꝙ lucas xp̄i etbeate virginis imagīes depinxit et xp̄us imagine ſuā abagaro direxit vt hiſtoriā eccl̓iaſtica tradit. Vtꝝ crux xp̄i ſit adorādā adoratōne latrie. ℟º Honor ſiue reuerētiā nō debetur niſi rōnali creature. Inſenſibili aūt nō debetur niſi rōne nature rōnalis et hoc dupliciter. vno mō inꝙͣtum rep̄ſentat naturā rōnaleAlio mō inꝙͣtū eī ꝯiungit̉ quocūqꝫ mō. Prīomō ſolent hoīes venerari imagines regis. ſecudo eius veſte. vtrūqꝫ aut venerātur hoīesead̓ veneratōe quā venerātur et regē. Si ergoq̄ratur de cruce in qua fuit xp̄c crucifixꝰ vtroqꝫ mō eſt a nobis venerāda. vno mō inꝓtū repn̄tat figura xp̄i extenſi in ea. alio mō ex ꝯtactu eius ad xp̄i mēbra et ex hoc ꝙ eiꝰ ſanguine eſt ꝑfuſa. vn̄ vtroqꝫ mō adorātur eadē adoratōne cū xp̄o ſcꝫ adoratōe latrie. et iō crucealloqͥmur et dep̄camur qͣi ip̄m xp̄m. Si aūt loquimur d̓ effigie crucis xp̄i in alia materia .ſ.lapidis ligni vel alia materia et huiōi ſic veneramur cruce tm̄ vt xp̄i imaginē qua venerāmur adoratōne latrie vt dictū eſt ſupra. Aliqͣaūt dicūt ꝙ crux ip̄a in qua pepēdit xp̄s inqtum ē res quēdā nō adorāt̉ eadē adoratōe ſcꝫlatrie cū verbo cum nō ꝑtineat ad ꝑſona verbi qͣi pars eius ſꝫ adoratōne ijꝑdulie inꝙͣtumeſt quēdā res xp̄i. rōne cuiꝰ ſimiliter et veſtiſet alia q̄ ad hūanitate xp̄i referūtur ijꝑduliaadorant̉ et hec ē poſito thomē. Alij v̓o dicūtꝙ illa crux nō debꝫ adorari vt ē res qͥdam necadoratōne latrie nec dulie ſed adoratōe cuiꝰdaꝫ honoris et reuerētie tanꝙͣ inſtrumētū nr̄oſalutis ſic̄ ecͣ reuerem̉ ſacͣm̄ta ꝓ eo ꝙ ſūt īſtrumita nr̄e ſalutis. et hec ē poſito bon̄ Vtꝝ mixp̄i ſit adorādā adoratōnē latrie. ℟º ꝙ nō ꝓeo ꝙ eſt pura creatura. qꝛ tn̄ eſt mater dei qd̓eſt excellētiſſimū ita ꝙ excellentius creaturepure ꝯuenire non p̄t. ideo ſibi non tm̄ ꝯuenithonor dulie ſed etiā ijꝑdulie qd̓ nomē ſumitde glo. hiere. iiij. vbi dre dulia maior et duliaminor Vtrū ſctōꝝ reliqͥe ſint aliquo mō venerāde. ℟º ꝙ ſic̄. Sic̄ em̄ vult augͣ. j. de ci. deiqui ad aliqueꝫ afficit̉ ea q̄ de eo relinquuturpoſt morte veneratur. nō tm̄ corpꝰ aūt partescorꝑis ſꝫ etiā aliqͣ exteriora vt veſtes et ſil̓ia.Manīfeſtū eſt aūt ꝙ ſct̄os dei venerari debemus tanꝙͣ xp̄i mebra filios et amicos et interceſſores nr̄os et ideo reliqͣas ſanctoꝝ qualeſcunqꝫ in eoꝝ memoria honorē ꝯgruo venerāri debemꝰ vnde et ip̄e xp̄us huiōī reliqͥas cōueniēter honorat in pn̄tiā eaꝝ miracula faciendo. Vtꝝ aduerſariꝰ adorari poſſit ſine peccato. ℟º ꝙ nō etiā ſi xp̄us fore credat̉ niſi interiꝰ vel exteriꝰ actualiter ꝯditō exprimatuiqꝛ ip̄a nouitas rei inſolite ꝯſideratōꝫ et attentionē requirit ſic dr de beata virginē ꝙͣ cogitabat qͣliter eſſꝫ iſta ſalutato. In adoratōe v̓ohoſtie ſufficit hāc ꝯditionē hr̄e habitualiterſcilicet ſi ꝯſecratio debite eſt facta ꝓ eo ꝙ hoſtie conſecratio eſt conſueta. De ſuꝑſtitōne in ꝯum ti. vij.Einde ꝯſiderandū eſt de vicijs oppoſiItis religioi ſiue latrie. et primo de ill̓q̄ ꝯueniunt cū religione in hoc ꝙ exhibent cultū diuinū. ſcd̓o de vicijs maīfeſta cōtrarietatē ad religionē hn̄tibꝰ ꝑ ꝯtemptū eorum que ꝑtinet ad cultu diuinū. Primū hoꝝꝑtinet ad ſuꝑſtitōꝫ. Scd̓ꝫ ad irreligioſitateꝫ.Vn̄ prīo ꝯſiderand̓ eſt de ſuꝑſtitōe et ꝑtibuseius et prīo in ꝯui. ſcd̓o de ꝑtibꝰ eius ī ſpeciali. Circa primū pl̓a querūtur. primo vtrūſuꝑſtitio ſit viciū religiōi ꝯtrarium. ℟º ꝙ ſicopponit̉ aūt ei ſic̄ excellētiſſimū non qꝛ plusexhibeat in cultu diuinū ꝙ vera religio. ſꝫ qꝛexhibet cultū diuinū vl̓ cui nō debet. vel eomō quo nō debꝫ. Ex hoc aūt ſuꝑſtitioſi dictiſunt ſcd̓ꝫ ijſi. li. ethi. ꝙ dep̄cabant̉ et immolabant vt ſui liberi ſuꝑſtites fierēt. ſꝫ hoc ē ethimologia nō ſignificatō. Sed obỉ qd̓ ī gload coꝝ. ij. d̓r ꝙ ſuꝑſtitio ē religio ſuꝑͣ modūſeruata n̄ ergo ⁊cͣ. ℟º ſic̄ bonū mēthaphoricereꝑitur ī malis ꝓut d̓r bonꝰ latro ita ec̄ noīavirtutū qn̄ꝫ accipiunt̉ tranſſumptie ī malis.vt prudētiā qn̄qꝫ ponit̉ ꝓ aſtuciā ſcd̓m illudluc̄. xvj. filij huiꝰ ſeculi prude. ſūt fi. lū. et ſecund̓ hūc modū ſuꝑſtito d̓r religio. Vtrumſint diuerſe ſpeciēs ſuꝑſtitōis ℟º ꝙ ſic vt em̄ſupradictū eſt viciū ſuꝑſtitōis ꝯſiſtit ī hoc ꝙtrāſcendit medium virtutis ſcd̓m aliqͣs circūſtantias. nō aūt q̄libꝫ circūſtantiaꝝ corruptarum diuerſitas variat ſpecie peccati. ſꝫ tm̄ qn̄referūtur ad diuerſa obiecta vel diuerſos fines. ſcd̓m hec em̄ actus morales ſpēs ſortiunDiuerſificant̉ ergo ſuꝑſtitōes prio ex ꝑte obiecti. poteſt em̄ diuinꝰ cultus exhiberi vl̓ cuiexhibendꝰ eſt ſcꝫ deo modo tn̄ indebito vt ſiquis tꝑe gratie coleret deum ſcd̓m veteris legis ritum et hec eſt prima ſpēs ſuꝑſtitōis. vl̓ei cui nō debet ſcꝫ cuicūqꝫ creature et hoc eſtaliud genꝰ ſuꝑſtitōnis. qd̓ diuidit̉ in ml̓tasſpēs ſcd̓ꝫ diuerſos fines diuini cultus. Ordīatur aūt diuinꝰ cultus primo ad reuerētiā deoexhibendam. et ſcd̓m hoc primā ſpēs huiꝰ generis eſt ijdolatria q̄ diuinā reuerentiam īdebite exhibet creature. Scd̓o ad hoc ꝙ homo īſtruat̉ a deo que colit. et ad hoc ꝑtinꝫ ſuꝑſtitio diuīatiua que d̓mones ꝯſulit ꝑ aliquā pacta cum eis inita tacita vel expreſſa. Tercioad quādam directōneꝫ actuū hūanoꝝ ſcd̓m īſtituta dei que colitur. ad qd̓ ꝑtinet ſuꝑſtitioqͦrūdā obſeruātiaꝝ. et hec tria augͣ. ij. de doxp̄ia. tangit. ſuꝑſtitioſū inqͥt eſt quidqͥd inſtitutū eſt ab homībus ad facienda et colendaijdola ꝑtinens ad colendā ſic̄ deū creaturā ꝑtem ve vllam creature et hoc ꝑtinet ad primūet poſt ſubdit vel ad ꝯſultatōes et pacta quedam ſignoꝝ cū demoībus placita atꝫ federata qd̓ ꝑtinꝫ ad ſcd̓ꝫ. et poſt parū. Ad hoc ergoꝑtinent om̄s ligature ⁊cͣ. qd̓ pertinꝫ ad terciū De ſuꝑſtitōe cultꝰ īdebiti v̓i d̓i ti. viijOſtea ꝯſiderandū eſt ī ſpēali d̓ ꝑtibusP ſiue ſpeciebꝰ ſuꝑſtitōis et prīo de ſuꝑſtitōe cultus indebiti veri dei. ſcd̓o de