Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Einzelbild herunterladen
 

exhibent̉ vt etiā idem dicere videt̉ ibidem.et ſic r̄ligioſi dici pn̄t ꝯūiter oēs qͥ deū colūtſpēaliter tn̄ dn̄r religioſi qͥ vitā ſuaꝫ totā decdedicantes a mūdanis negocijs ſe abſtrahūtIrca ſcd̓m ſciend̓ ꝙ drnt latria et theoſebiā licꝫ aliqn̄ ſumant̉ ꝓ eodē ſcd̓ꝫ ꝓpͥamacceptōꝫ. qꝛ theoſebia ꝓprie reſpicit cultū īteriorē qͥ ꝓprie ꝑtinet ad v̓tutes theologicas. ſꝫlatria ſeruitutē exteriorē q̄ ꝑtinet ad iuſticiaꝫlatria em̄ grece idē eſt qd̓ ſeruitꝰ latine de rōne ſui vocabuli vt vult augͥ. li. de tri. Si āt latria reſpicerꝫ cultu interiorē principaliter cūiſte ꝯſiſtat ī credēdo et ſperādo et diligendodeū vt dic̄ augͥ. ī ench. tūc n̄ eſſꝫ v̓tus cardīalis ſꝫ theologica n̄ inꝙͣ ab alijs diſtīcta ſꝫ cōſequēs ad oēs illas ſꝫm bon. ſꝫ hoc mō nō ſumit̉ ita ꝓprie ſic̄ mō ſupradicto. cū nomē eiꝰimpoſitū fuerit a ſꝫuitute q̄ ꝓprie r̄ſpicit actuexteriorē. vtroqꝫ tn̄ mō ꝯtingit reꝑiri eaꝫ diciet ſcd̓ꝫ hoc doctoꝝ poſitōes diuerſificari. vn̄quidā ponūt eā ſpecie v̓tutis cardīalis ſcꝫ iuſticie. qͥdaꝫ vero tres theologicas circuplectiet vtrunqꝫ vere p̄t dici ſine ꝯtrarietatē ꝓpterdiuerſū mod̓ accipiēdi ſꝫm bon̄ Sꝫ qūo ſe hꝫlatrīa ad duliā. ℟º ad cuiꝰ euidētiā ſciend̓ ꝙdulia ml̓tipl̓r ſumit̉ vno mō ſcd̓ꝫ quādā anologiā et tūc īportat cultū d̓bitū nature ſuꝑiori ſiue creature ſiue creatori ſcd̓ꝫ aliquā rōneꝫquā creator ꝯūicat creature vtpote ſcd̓ꝫ rōemdiij. et ſic accipit̉ ī glo. ſuꝑ iᵈ psͣ. in eccl̓ijsbenedicā dn̄o. glo. deo cui debẻ latria. dn̄ocui debet̉ duliā. Alio mō ſcd̓ꝫ anthonomaſiāet ſic dicit reuerētiā debitā creature humanedeificate. et ſic ſumit̉ glo. ſuꝑ iᵈ psͣ. adorāteſcabellū pedū eius vbi d̓r ꝙ dulia maior debet̉ ſoli hūanitati xp̄i. Tercio ſcd̓ꝫ ſignificatōꝫ ꝓpria. et ſic ſcd̓ꝫ augͥ. primo de tri. c. vj. latria de cultus tm̄ deo debitus dulia vero honor debitus et exhibitꝰ creature rōnali et ſicꝯuīter accipi ꝯſueuit. et hoc mō latrīa et dulia ſūt diuerſe ſpēs v̓tutis qꝛ r̄ſpiciūt cultꝰ exteriores formaliter diuerſos. Aliter ei et aliarōe adorả creator et creatura. Adorả em̄ creator qꝛ ī eo ē ſūma maieſtas q̄ ē prīcipale pricipiū oīs boni qd̓ hr̄e p̄t ille q̄ adorat. Creaturā v̓o adorả inꝙͣtū ꝯſiderat̉ vt adiuuas et hvl̓ ad eē vt pr̄ carnalis vl̓ ad bn̄ eē vt pr̄ ſpūalis. Si q̄rat̉ qͣre glo. ſuprapoſita magis dicitlatrīa debere deo et duliā dn̄o cū idē ſit dn̄set deꝰ. Dicend̓ ꝙ dn̄s ꝯuicat̉ creature. et decreatorē et creatura d̓r anologice. deꝰ aūt nōita ꝯuicat̉ ſꝫ ſi dicat̉ de creatore et creaturād̓r eqͥuocē. et ꝓpterea dicit latria deberi deoet duliā dn̄o. n̄ vt ſignificẻ ꝙ alia ſpecie adorandꝰ ſit inꝙͣtū deus et alia inꝙͣtū dn̄s. ſꝫ vtīnoteſcat dentia hoꝝ vocabuloꝝ et ſil̓ cumdrn̄tia innuit ꝯuenientiā. Ex p̄dictis pꝫ ꝙ latria ē v̓tus ad reddēdū honorē d̓o debitū habilitatiuā moralis. ad iuſticiā reducibilis. De actibus latrīe ti. vj.Oſtea ꝯſiderandū eſt d̓ latrīa ſiue religione ꝙͣtum ad actꝰ eius et prīo in cōmuni ſcd̓o ī ſpēali de actu ſacrificādi.Lercio de actu adorādi Circa primū ſciēdūꝙ religio aliquos actus ꝓducit mediātibusvirtutibꝰ quibꝰ imꝑat ordinās eos in dei reuerētiam. qꝛ virtus ad quā ꝑtinet finis imperat v̓tutibꝰ ad quas ꝑtinēt ea que ſunt ad finem. et ſic religiōis actus ꝑ mod̓ imperij ponitur Iac̄. j. eſſe. viſitare pupillos et viduas ītribulatōne eoꝝ qd̓ eſt actus elicitꝰ a miſericordia. et immaculatū ſe cuſtodire ab hoc ſeculo qd̓ elicit̉ a tꝑantia vel aliqͣ huius vicēAliquos vero ꝓducit per ſe et immediate perquos homo ordinat̉ tantū ad deum. et interhos actus habet aliquos interiores tanꝙͣ pricipales et ꝑ ſe. et iſti videntur eſſe deuotio etoratio. Aliquos vero habet exteriores quaſiſecundarios et ordinatos ad actus interioresquibus ip̄a vtitur quaſi ſignis ad excitandummenteꝫ ad actus ſpūales Et in aliquibꝰ hoꝝactuū exterioꝝ corpus ad venerandū deū exhibet̉ vt in oratione. In aliquibꝰ vero aliqͥddeo de rebus exterioribꝰ offertur. et hoc velꝓmittendo vt in votis vel dando vt in ſacrificijs et oblatōibus primicijs et decimis. Hecem̄ dn̄t quia ſacrificia ꝓprie dicuntur qn̄ aliquid fit circa res deo oblatas. ſic̄ ꝙ aīmaliaoccidebant̉ ꝙ panis benedicit̉ frangit̉ et cōmeditur. et hocip̄m nomē ſonat. nam ſacrificium dicit̉ ex hoc ꝙ homo facit aliquid ſacrū.Oblatio aūt directe dicit̉ qn̄ deo aliquid offertur etiā ſi nihil fiat circa ip̄m ſicut offerridicūtur denarij vel panes in altari circa quoſnihil fit. vnde omē ſacrificiū eſt oblatio et nōecōuerſo. Primitie aūt ſunt oblatōnes qꝛ deoofferebant̉ vt legit̉ deū. xvj. nō aūt ſunt ſacrificia qꝛ nihil ſacrum circa ea fiebat. Decime aūt ꝓprie loquēdo nec ſunt oblatōes necſacrificiā qꝛ nō exhibent̉ deo immediatē ſedminiſtris cultus diuini. In aliquibus autemactibus exterioribus religionis aliquid diuinum aſſamit̉ vt aliqd̓ ſacramentū vel nomerdiuinū. Et quidē de oratōne et deuotione necnō et de oblationibꝰ primitijs et decimīs at̄ꝫaſſūptione ſacramentoꝝ infra in ſuis locis agetur De aſſumptōne vero nominis diuini etetiam de votis in quibꝰ etiam aliquo mō deinomen aſſumit̉ infra dicetur cum de p̄ceptoſecundo agetur. vnde reſtat vt ad p̄ſens conſideremus tantū de adoratione et ſacrificijsEquitur ergo videre de ſecundo ſcꝫ de ſacrificijs. circa qd̓ ſciendn̄ ꝙ ſacrificiumqd̓ offertur exterius. ſignat ſpirituale ſacrificium interius. quo animā offert ſe deo ſcd̓millud psͣ. ſacrificiū deo ſpūs ꝯtribulatus Aīaaūt offert ſe deo ī ſacrificiū ſic̄ prinº ſue creatōis et ſicut fini ſue beatificatōis. et ideo illiſoli deo ē offerendū ſacrificiū tam interiꝰ q̄exterius vn̄ exo. xxij. qui immolat dijs occidetur p̄terꝙͣ ſoli deo. Tenent̉ aūt omēs offerredeo ſacrificiū tam interiꝰ mentē deuotā ꝙ exterius bonā oꝑationē. ſcd̓m iᵈ psͣ. ſacrificateſacri. iuſt. Eſt ei triplex ſacrificiū ſcꝫ bone oꝑationis. deuote oratōis et immolatōis. Primūeſt virtutum omniū. ſcd̓m eſt theologicarumTercium eſt ſpāle ipſius latrie.Equit̉ videre de tercō articulo ſcꝫ d̓ ado