¶ I
in teſtamento ꝓpter ꝑplexitatem verboꝝ utſi dicat teſtator ticius heres eſto ſi meuiꝰ heres erit. meuius heres eſto ſi ticius heres eritvt. ff. de condict̉. inſtit̓. l. ſi ticius et ut notaui inſumma. C. de inſtit ſub. cō. fa. 8. Itē vera ſunth̓ non em̄ loquitur illa regula in cōtrarietateverboꝝ. ſed in repugnātia. ſicut etiam notauiſuper. l. illam de reg. iur̄. Fit ademptio in retota quam legaui et ſi plus adimo quā legauitotum eſt adēptum. ut ecce legaui. xx. et adimo. xl. ut. ff. e. l. iij. §. ſi quis plus. ¶ Item fit ademptio in parte rei quā legaui ut ſi legaui fundum totum. et poſtea adimo. dimidiam vel ſilegaui. x. et adimo. v. ꝓmptius tamen ⁊ aꝑtius dicitur fieri. ademptio in legato. quādo ineo ꝯtinebatur pecunia. Si vero continebāturres corporales ſcripturā difficilior ſit et obſcurior porcio. ut. ff. e. l. vl̓ti. et. l. ij. in fi. Nec em̄ita inueniuntur propria nomina ꝑtium in ſpeciebus. ſicut in pecunia cum dicimus. iiij. vel. iijvel. x. ſol̓. ⁊ ſic de ſingulis. In ſpeciebus tameninueniuntur nomina ꝑtium quottaruꝫ ut dimidia tercia quarta et ſic d̓ ſingulis. ¶ Extenuatetiam quandoqꝫ teſtator legatum vt ecce legauit hominem in genere ⁊ poſteā adimit ſtichum. nec em̄ ꝑimit legatum ſed extenuat. utſtichum legatarius eligere non poſſit ut. ff..e. l. qui hominem. vnde patet qd̓ legati in genere relicti ē electio legatarij vt notaui in ſūma. C. d̓ legi. §. item legantur. Licet aūt dixerimi egatum ꝓ ꝑte minui poſſe tamē eſt hicintell gendum quando legatum recipit diuiſionem ꝑtium. Nam ſi legaui alicui viam et eandem ꝓ parte adimaꝫ nihil valet ademptio. vl̓ſi ſeruum iuſſi eſſe liberum ⁊ poſtea ꝓ ꝑte eundem liberum eſſe dico. Nam nec a principio potui legare viam pro ꝑte vel libertatem ꝓ parte Eſt aūt regula vt ex quibꝰ cauſis datō legti inutilis eſt ⁊ ex ijſdem etiam ademptio in efficax habetur ut. ff. eo. l. legata. §. vl̓ti. et deſeruit̓. l. ꝓ parte. §. pro ꝑte ⁊ de excep. rei. iu. l.iudicatē. Idemqꝫ eſt ⁊ ſi legauit actum ⁊ poſtea adimit iter. neqꝫ em̄ poteſt eſſe actus ſineitinere vel ſi legauit ꝓprietatem et poſtea adimit iter nihil valet ademptio nec viciatur fuperiꝰ legatū vl̓ qꝛ nō p̄t eſſe ſine eo qd̓ adimitvl̓ qꝛ aliud adimit̉ quā datuꝫ ē ut. ff. e. l. ij. ⁊. iij..§. ſi loci Si tamen quis legauerit mihi funduꝫadimere poteſt vel nūdaꝫ ꝓprietatē vel vſuf.tantum ut. ff. e. l. ij. Si autem duo ſunt legataquoꝝ vnum non poteſt eſſe ſine alio ademptovno ſine quo alterū non poteſt eſſe. vtrūqꝫ videtur ademptum ut ſi dominus legauit ſeruocum libertate poſtea reuocat libertatem invltima voluntate nec mānumittit inter viuos.nam ſi manumitteret vanā ademptio non nocz. ut. ff. e. ſi ſeruo ⁊. l. vl. §. vl. ⁊. l. ſi ſeruꝰ. §. eiSicut aūt minuitur legatum in ſui ſubſtantiaita poteſt minui in ip̄a qualitate legandi ut ſierat legatū pure et poſtea relinquitur ſub cōdictōne cum tamen. c. relicta ſunt pure ⁊ po-
ſte̓a r̄elinquitur ſub cōdictione in eodem teſtamento ſi quidem teſtator ſenſit de eiſdem. c. legatum purum fit ꝯdictionale ſi de alijs debet̉vtrunqꝫ legatum. ut. ff. e. l. cum. c. qd̓ non eſtveriſimile ſi in eodem teſtamento hoc facit Secus ſi in diu̓ſis diſpoſitōibus vl̓ cōdicillis ut. ff.del̓. i. l. plane. §. i. ⁊ de ꝓbat̉. quinqͣginta. Sedet ſi legatum erat ꝯdictionale ⁊ teſtator adimit cōdictionem purificat legatum cōdictionale. licet videretur cōdictōnem adimi nō poſſe. Nec em̄ datur cōdictio. ſed aſcribit̉ qd̓ em̄aſcribitur non poteſt adimi. ſed qd̓ datur melius eſt tamen ſenſum magis quam verba amplecti ⁊ cōdictioneſ ſicut aſcribi ita etiam adimi poſſe. ut. ff. e. l. iij. §. condictio Itē poteſt legatum adimi ei ſoli cui datum eſt adeo ut ſi tegatum ſit filio vel ſeruo. domino aūt patri legatum adimi non poteſt ut. ff. e. l. legatuꝫ nulli Quid aūt ſi legauit teſtator ſeꝑatim duobꝰticijs ⁊ vni ademerit nec apparet cui ademptum ſit. nulla eſt ademptio. vnde debetur vtriqꝫ legatum prius quēadmodū ⁊ in dando ſi nōapparet cui datum ſit dicimus neutri legatumvt. ff. e. l. iij. §. ſi duobus Et eſt hoc ex ſuꝑioriregula que dicit ex quibus cauſis datio legati eſt inutilis ex ijſdem etiam ademptio in efficax habetur videretur tamē eſſe cont̓ rariumqd̓ legitur. ff. de rebus du. l. ſi fuerit vbi dicitademptionem valere in vtriuſqꝫ ꝑſonam. Sedforte qd̓. sͣ. dictum eſt locum habet quādo duobus ticijs legatum eſt ſeꝑatim puta res vnavni res alia alteri. ⁊ ita ademptio erat incerta ꝓpter incertitudinem ꝑſonarum. quia neſciebatur cui eſſet ademptum et ꝓpter incertitudinem rerum. quia neſciebatur quid eſſet ademptum vnde ademptio dicitur nulla ut ecceticio albo legauit. x. ticio nigro legauit fundum ⁊ poſtea dicit quod ticio dedi adimo. necem̄ res vel ꝑſona apparet cui voluit adimere¶ Si autem ademptio incerta dicatur propterper ſonas tantum ⁊ non propter res ademptiodicitur valere in vtroqꝫ ut ecce ticio albo ⁊ nigro lego domum poſtea adimo ticio domum.¶ Vbi autem ademptio eſt incerta propter res tantū nō tenet in minori legato. ſed inalijs ut ecce legaui ticio duos fundos eiuſdemnominis cum eſſet alter maioris precij alterminoris et poſtea ademit fundum ſi non apparet de quo ademptio tenet in maiori ut. ff.del̓. i. l. apud iul̓. §. ſcio. Itē fit adēptō qn̄qꝫ pure qn̄qꝫ ſub cōdictōe ⁊ vbi fit ſubꝯdcōe ea deficiente ꝯdictione remanet legatuꝫ penes legatarium et ꝑinde habetur ac ſi relictum ſit eisſub cōdictione ꝯtraria vnde ſi deceſſerit pendente ꝯdictione nil tranſmittit ad heredeꝫ ſuum ut. ff. e. l. legatum pure. ſed tamē eſt hocverum quādo legatum purum relictum eratvtiliter. Nam ſi legatum erat īutiliter nō cōfirmatur ꝑ ademptōem. quia ademptio fit qͦminus non quo magis legatum debeatur. vtecce inſtituo ticium heredem ⁊ eiuſdem ſeruo