Ci
erat debita ut eſt preſenti. 8. Huic em̄ lega.tario debitus erat fundus ex cauſa legati lucratiua. ſed ip̄e non habet ex ea imo mercimonio vel precio agit ergo ꝯtra heredem ad fundum legatum ſed ip̄e heres eum p̄ſtare nō poteſt quia non habet vnde iudicis officio dānatur ad p̄cium nude ꝓprietatis vel agit ad fundum. quia licet ip̄m habeat videt̉ ei abeſſe cūabſit ei preciū. ¶ Illud etiā videtur notandumqd̓ ſi is qui debet in diem vel ſubcōdictōne legauerit creditori ſuo qd̓ debet vtile eſt legatum licet viuo teſtatore dies venerit vel cōditio legati extiterit ut. jͣ. e. §. ex ꝯtrario. Videt̉tamen ꝯtrarium qd̓ legitur. ff. del̓. ij. l. debitoribi em̄ dicit inutile effici. legatum. Sed forteillud vetus ius hͦ nouum vel inutile eſt fine inſpecto ⁊ vtile eſt ꝯſiderato principio vel inutile eſt .i. non vtile .i. nullam vtilitatem affert utin accipiatur non priuatiue. ſed negatiue. ſꝫ ē utile .i. valet ⁊ actōnem parit. nam et qui bis ꝓmiſit non amplius quā ſemel tenetur. ut. ff. dev̓. ob. l. qui bis ſcꝫ quantuꝫ ad utilitatem ſtipulationis actio tamē. naſcitur exſtipulatione ſecundā ſicut ex pͥma. ut. ff. d̓ fideiuſ. l. heres. §..j. ¶ Ilud etiam videtur notandum qd̓ ſi ſeruiordinarij cum vicarijs fuerit legati. licet mortui ſint ordinarij. vicarij tamen cedunt legato. quia duo legata ſunt non ita ſi ſeruus fuerit legatus cum peculio. tunc em̄ mortuo ſeruo vel manumiſſo vel alienato peculij legatuꝫextinguitur. Idemqꝫ dicitur ſi fundus inſtructus vel cum inſtrumento ſit legatus nam fundo alienato et inſtrumēti legatum extinguit̉vt. jͣ. e. §. ſi quis ancillas ⁊ eſt hoc veruꝫ etiamſi in peculio non fuerint niſi vicarij. nam exp̄ſſa nocent non exp̄ſſa non nocent. vt patet permulta exempla huius regule ut. ff. de condict̉.et. de. l. ſi in diem ⁊ de hr̄. iſti. ſed quis ſempronium. Ci autem qd̓ dictum eſt in fundo inſtructo vel inſtrumento legato. Si fundus fuerit alienatus extinguitur legatum inſtrumenti. videtur ꝯtradicere. ff. de fundo inſtruc. ⁊ inſtrumento. l. ſi cui. Ibi em̄ dicit paulꝰ hoc verum eſſe ſi legētur funduſcum inſtrumento.Si aūt legetur fundus inſtructus vel fund̓ etinſtrumentū. licet alienetur fundus. non tamēextinguitur legatum inſtrumenti. Sed dic qd̓.l. illa corrigitur ꝑ iſtam. vel qd̓ hic dicit idemeſſe verum eſt quātum ad inſtrumentum fundi legatum em̄ inſtrumenti fundi extinguiturſiue legetur fundus inſtructꝰ ſiue fundus et inſtrumentum ſiue fundus cum inſtrumento ſedlegatum inſtrumenti patriſfa. qd̓ ꝯtinetur inlegato vt fundus inſtructꝰ eſt legatus. vt. ff.de fundo inſtru. le. l. queſitū. §. ſed et ſi fund̓ et.8. inſtructo non extinguitur. Alij dixerunt ꝙin hoc libello ſimpliciter locutus eſt imꝑatorcauſa rudium ſed non placet qd̓ eorum cauſafalſum dicat vel ponat alij dicūt idem eſſe facta relatione ad duos priores caſus ut vbi legauit fundum inſtructuꝫ idem ſit quod eſt vbilegauit ſeruū ordinarium cum vicarijs vbi au-
tē legauit fundum cum inſtrumento idem eſtqd̓ dictum eſt. sͣ. vbi legauit ſeruum cum peculio. ¶ Habita mixta cōſideratione ꝑſonarūad inuicem dicicur legatum eſſe nullum ſi ſeruos heredis mei pure lego me em̄ mortuo delatum eſt vtrūqꝫ heredi pure .i. legatum ⁊ hereditas at hoc eſt impoſſibile qd̓ ei legētur aſe ut. ff. del̓. i. legatum eſt deliberatio. §. i. ſedh̓ legatur ab ip̄o et legari videtur ei. quia legatur ſeruo ergo legatum eſt nullum. quia dies eius inutiliter cedit qd̓ tempore mortis debet conſiderari cum legatum ſit purūat. C. tcaduc̓. toll̓. 8. i. ⁊. ij. ſic ergo tunc cum. utilit̓cedat dies non ſuſpenditur eius ꝯfirmatio exeo qd̓ ſeruus mortuo teſtatore alienetur veletiaꝫ alienetur in vita. Nec em̄ ita ſuſpendunt̉actus deficientium ſicut viuuentium. ut. ff. cōmunia p̄. l. vl̓t. et ad hͦ ſuccurrit etiā regula cathonis que dicit qd̓ inutile foret legatū ſi ſtatim poſt factum teſtamentum deceſſiſſet teſtator hoc non debet ideo valere quia teſtator diuciꝰ vixerit. Si vero ſeruo heredis mei legoſub ꝯdictione ſi quidem tempore exiſtentis cōdictōis erat in poteſtate mei heredis nil valet legatum. quia dies eius inutiliter cedit inuenitur em̄ tempꝰ tūc quo vtrūqꝫ delatum eſtheredi. ⁊ pure purificato .ſ. legato cōdictionali. Si aūt tunc non eſſet in poteſtate ſua valeret legatum. quia in cōdictionalibꝰ legatisquantum ad diei ceſſionem ꝯſideratur tempꝰexiſtentis condictionis cōis. ut. C. de caduc̄.toll̓. §. in nouiſſimo. Ex diu̓ſo aūt herede inſtituto ſeruo dn̄o eius recte lego. nec em̄ ſtatimme mortuo defertur dn̄o pure legatum et hereditas imo defertur legatum tantum ip̄a em̄hereditatis adicio nōpendet ex poteſtate domini tantū. imo et ſerui poteſt em̄ iubente domino nolle adire ut. C. de hr̄. inſtit̓. c̄. ꝓponasita ⁊ dicitur hereditas a legato ſeꝑata. Si gͦadeat domino iubente legatum fit nullum. qꝛheredi a ſe legari non poteſt. nec iam fit aliqͣſuſpenſio in legato cum iā adierit ſed interimcum non adierit ſuſpendit̉ legatum ꝓpter hereditatem que poteſt alij acquiri ſeruo .ſ. alienato adeunte iuſſu noui dn̄i vel ip̄o manumiſſoadeunte arbitrio ſuo ſicut et. sͣ. ſuſpenditur legatum ꝓpter ꝯdictōeꝫ eidem legato iniectaꝫvt. jͣ. e. §. an ſeruo Et quia de regula cathonishabuimꝰ mētionem ⁊ eius quedaꝫ exempla etquoſdam notauimꝰ defectus. Videamus plenius in quibꝰ ipſa locum habeat ⁊ in quibusſit falſa .i. deficiat vel locum nō habeat. Et certe locum habet in legatis puris quorum diescedit a morte teſtatoris non poſt aditam hereditatem ut̓. ff. de regula ca. l. iij. ⁊ del̓. i. cetera Que aūt legata cedant a morte teſtatoriset que deinde poſt aditam hereditatem notaui in funima. C. de cad̓. toll̓. et quando dies lece. videtur tamē qd̓ iſtud fallat in cauſa ut. ff.de opt̄. le. l. ſi optio ⁊ ibi dies legati relicti ſeruo ſine libertate nō cedit niſi ab adita heredita. ut. C. de cad̓. tol. §. in nouiſſimo et tamē ibi