¶ Ii

aut. aſſcripticios nec eſt oppoſitō de ſtatū libiſvt. ff. de ſtatu li. l. ſtatu liberū. et. l. de ſtatuliberi. Videndū g quid ſit libertas qͥd ſit ſeruitus et qualiter ꝯtingat ſeruitus nā de ingenuitate qualit̓ cōtingat dicet̉ in ꝓximo ti. Eſt aūtlibertas naturalis facultas eius qͦd cuiqꝫ facēlibet niſi qͦd vi. aut iure ꝓhibet̉ vt. ff. de ſtatuho. l. iiij. et ẜm hanc diffinitōem videt̉ qͦd ſerui ſint liberi. nam ⁊ ip̄i liberā habeāt facultatem niſi vi. aut iure ꝓhibeant̉. et h̓ guaneriusadmiſit. aut enim diffinit̉ libertas eo iure qͦ ꝓdita eſt alij dicūt in diffinitōe addendū. qͦd legit̉. jͣ. e .ſ. ex qua liberi vocant̉. licꝫ enim ẜui ſintliberi non tamē liberi vocant̉. ex ea libertateVel melius ita expone ui. i. iuregentiū. quia ꝑviolentias. et neceſſitates eſt inductū. vt. sͣ. ti.ꝓximo. §. ius autē. ⁊ ex eo inducta eſt a principio ſeruitus aut iure .ſ. ciuili. cū homo liber patitur ſe vendi vt liquebit. nec enim placet prima expoſitō vel ſcd̓a qͦd ſerui ſint liberi. vel naſcant̉ liberi de iure naturali. cū in hac ꝑte iusciuile vel gentiū detraxerit iuri naturali. et ſicetiam liquebit ex diffinitōe ſeruitutis. Eſt aūtſeruitus cōſtitutō iuregentiū qͣ quis dn̄io alieno contra naturaꝫ ſubijcit̉. appellati ſunt a ſeruando non a ſeruiēdo. vt dicūt grāmatici. pͥncipes enim captiuos vendere iubet. ac ꝑ hͦ ſeruare non occidere ſolent ipſi etiam mācipia dicti ſunt. qͦd ab hoſtibꝰ manūcapiunt̉ vt. jͣ. e. §. ẜuitus et. ff. e. l. iiij. §. ſeruitus. tabellio aūt qͥ dicit̉ ſeruus publicuſ a ſeruiēdo deriuari p̄t igit̉captiuitate liberi hoīes fiūt ſerui de iure gentiū vt dictum eſt. ¶ Fit etiā homo liber ſeruus de iure ciuili. ſi maior eſt. xx. an. et patit̉ ſevendi vel aliqͦ. ti. in aliquē trāſferri ad p̄ciumvel quodlibet lucrū ꝑticipandū ignorāti cōdi.tōem ſuā. Eſt ⁊ quartū neceſſariū qͦd p̄ciū vere participet vt. ff. de ſta. ho. l. v. et. C. de lib̓is.c. l. non ideo et. l. ſi miniſteriū vt. ff. de lib̓. c. li.beris. §. ſi quis ſciēs. et. l. ſi vſuf. §. i. ⁊. ff. quibusad lib̓. ꝓ. non licet. l. i. Poteſt et quintuꝫ addi.qͦd is qui vendit̉ ſciat cōditōeꝫ ſuā vt. ff. quibꝰꝓ. nō. li. l. vl. ¶ Iſte aūt factus ſeruus repetitingenuitatē ſuā ſi preciū reddiderit et emptorſpote recipiat. nec enim cogit̉ vt. ff. ſi lib̓tus inge. di. l. ij. alij. dicūt ſatis eſſe ſi iſte voluit reddere. Item de iure ciuili fit ſeruus qui ex ingratitudine reuocat̉ in ſeruitutē ⁊ qui a patre vēditur ob fam̄. et qui eſt de familia latronum exreſcripto principis fit ſeruus et qui erat ſeruꝰde inde fit monachus vel clericus et poſtea redit ad ſecularē vitā reſtituit̉ dn̄o ſuo vt. C. delibertis. et eoꝝ li. ſi manumiſſus et de pa. qͥ fi.di. l. i. ⁊. C. quibꝰ ad lib̓. nō li. l. i. et de ep̄is ⁊⁊ cle.aut̓. ſi ſeruus. Et eſt om̄iū ſeruoꝝ vnā cōdictōſubſtātialis quicūqꝫ enim ſeruus eſt ita eſt ſeruus ſicut alius. nec plus nec minus. ſed licet ſeruitutis vna ſit cōdictō tn̄ honeſtatis ⁊ ꝓbitatis et malicie ⁊ nequitie ſeruoꝝ multe poſſunteſſe cōdictōes vt. ff. de edil̓. edic. l. vl. §. vlt̓. etff. de vſuf. l. ſed ⁊ ſi qͥd. §. ſufficient̓. vn̄ ⁊ quidāꝓpter delictū ſuū. quidā ꝓpter arbitrium dn̄oꝝ

non pn̄t manumitti alij pn̄t. In liberis aūt multe dr̄e ſunt. aut enim in genui ſunt aut libertiniet ita duo dicunt̉ ml̓ta et eſt ar. ꝯtra. ff. vi. bo.rap. l. iiij. §. ij. Vel adijce̓ alios. quia alij erāt latini. alij dediticij. Sic g libertas p̄dicat̉ cū magis et cū minus. Nā alia ē maior alia minor.¶ De ingenuisIxxjſt auteꝫ ingenuus qui ſtatim vt natꝰ ē liber eſt ſiue ex duobꝰ ingenuisſiue ex duobꝰ libertinis. ſiue ex altero ingenuo et altero libertino natus eſt. ſed ⁊ſi naſcat̉ ex matre libera ⁊ patre ſeruo. vl̓ incerto ingenuus naſcitur niſi forte in caſu. vt. C. demurileg̓. l. qui. aut patre et ſatis eſt matrē liberam fuiſſe. vel tꝑe illo quo concepit vel tēꝑe qͥparit vel in medio illoꝝ tempoꝝ licet ancillapoſtea fuerit facta. quia non debet calamitasmatris ei nocere qui in vtero eſt vt. jͣ. e. ⁊. ff. e..l. v. §. i. In fideicōmiſſaria tamē libertate ancille relicta aliquādo reperio negligētiā mr̄isnocere partui vt no. in ſumma. C. de fideicōmiſlib̓. nec illud inſpicio vtrū ex ꝑſona matris cōpetat libertas directa naſcituro an ex volūtate patris vt. C. de fideicō. li. l. cum int̓. et ita qͦdeſt mirū de ancilla naſcit̉ liber. ꝙ enim diciturnaſciturū hr̄i ꝓ iam nato. verū eſt cum tractatur de cōmodo naſcituri vt. ff. de ſta. ho. l. qͥ invtero. ſed h̓ eſſet incōmoduꝫ ei qui eſſet libertus. Dicam igit̉ eum eſſe potius ingenuum.Ex generali tamē cōſuetudine regni eſt vt quinaſcit̉ ex patre ſeruo ⁊ matre libera ſit ſeruusInducit̉ ec̄ ingenuitas ꝑ ſm̄aꝫ ſi ꝓnūciatū ē aliquē eē īgenuū in cā ẜuitutis ⁊ īgenuitatis. p̄iudicat enim ea ſentētia inter om̄es vt. ff. de ſtatu. ho. ingenuū et de lib̓. c. diui. Illa enim diſtīguit ꝓnūciet̉ ſeruū illius non videri an ip̄m eſſeingenuum. vt pͥma ſentētia non p̄iudicet omnibꝰ. ſcd̓a p̄iudicet niſi eſſꝫ colluſum vt ꝑ totū ti..C. de colluſiōe dete. In cā vero libertinitatiſet ingenuitatis ſententia non p̄iudicat int̓ alios vt. ff. ſi lib̓ inge. eē di. l. i. et. l. patronū. ⁊ nede ſtatu. de. l. i. §. ſed interdū. ¶ Inducit̉ etiā.ingenuitas ꝑ nataliū principis reſtitutōem vtnotaui in ſumma. C. de natalibꝰ re. Eſt ⁊ ſemiplena ingenuitas ꝑ ius anuloꝝ aureoꝝ. vt nōtauimus in. C. e. ti. Sed ⁊ per legē inducit̉ libertas vt notauimus in. C. ꝓ quibꝰ. c. ſerui ꝓ premio acci. libertatem vel plena .i. ingenuitas vl̓ſemiplena i. libertinitas. vt. ff. q̄ ſine manu. atlib̓ta. ꝑ. l. qui ob necē. Sed forte in caſu illo nōdatur preciū dn̄o ſed vbi dat̉ dn̄o ingenuꝰ eſtvt. C. pro quibus cauſis ſerui pro premio lib̓tatem accipiunt. l. ij.¶ De libertinis RubricaVnc videamus quis ſit libertinus vn̄dicat̉ ⁊ quot modis cōtingat libertinitas et que ſit diuiſio libertinoꝝ.