ix

ꝓ quanto nolles hanc iniuriaꝫ te paſſum fuiſſenec debet dicere ꝓ quanto nolles hanc iniuriāpati. ſemꝑ em̄ facienda eſt relatio ad tempusfacte iniurie. Nam et ſi poſtea ſit grandis dignitatis factus nō augetur extimatio iniurievt. ff. eo. iniuriaꝝ extimatio. Augetur autemextimatio iniurie ꝓpter multa. ſcꝫ ex ꝑſona et extempore et re ip̄a. ꝑſona cum magiſtratui velparenti vel patrono fit iniuria ab humili hoīevel a liberis vl̓ a libertis. aliter enim ſenatoriset parentis et patroni. aliter extranei et humil̓ꝑſone iniuria extimatur tempore. vt ſi in ludiset in conſpectū fiat. nam multū intereſt. fiat inconſpectu p̄toris an in ſolitudine. nam atrocioreſt que fit in conſpectu. Re habet̉ atrox iniuria vt ſi vulnus eſt illatuꝫ vel alicui os ꝑcuſſumvulneris etiaꝫ magnitudo atrocitatem facit.et nō nunꝙͣ locus vulneris veluti oculo ꝑcuſſo.Et nota atrocitas iniurie extimabit̉ ne dum ſicorpori inferatur iniuria. ſed etiam ſi nō corpori puta veſtimentis ſciſſis comite abducto velcōuicio dicto. ſed ſi in theatro vel in foro ceditet vulnerāt quis alium ꝙͣuis nō atrociter atrocem iniuriam facit. ¶ Item et quedam iniuriea liberis hominibus facte leues nullius momēti videntur. e edem tn̄ a ẜuis facte graues ſuntcreſcit ergo iniuria ex ꝑſona eius qui ꝯtumieliāfecit. vt. ff. e. l. p̄tor. 8. vlt̓. et. l. vulneris. ⁊. l. ſi ēqōniſ. et. l. ſꝫ ſi in ius. §. q̄dām. et inſtit̓. e. §. atroxet. §. pena. Eſt aūt hec actio iniuriaꝝ p̄torianiſi in quibus caſibꝰ diximus eam ex. l. cor. competere. et cauetur eadem. l. cor. ne iniuriato ſitiudex in act̓. iniuriaꝝ ille qui eſt eius ſobrinus.vel ꝓprior ſobrino vel patronus eius vel ꝑentum vel ſocer eius vel gener vl̓ vitricus vl̓ pͥuignus vel forte ne ip̄i ratione affectionis vl̓ affinitatis nimis extimarent iniuriam. vt. ff. e. l.lex cor. ciuilis ergo erit actō iniuriarum in illistribus caſibus et id̓o dicebat mar. eam in illiscaſibus ꝑpetuam eſſe quia actiones deſcendentes ex. l. ꝑpetue ſunt. vt inſti. d̓ ꝑpe. act̓. in pͥn.alij autem dicebant eam annalem ad exemplūaliaꝝ p̄toriarum. vt in p̄dicta. l. continet̉ de ꝑpe. act̓. vt annum ꝯputemus cōtinuum niſi vbifacta eſt iniuria ꝑ mētum. tūc enim exquiriturvtilis annus ad abolandam iniuriam. vt. ff. ꝙmetus cauſa. l. ſi cum. §. ſatis. ſed noſtri doctores dixerunt eam ſemꝑ annalem eſſe et anni cōtinui niſi vbi fit ꝑ mētum. vt dixi. jͣ. e. l. ſi nō conuicij. lex enim illa ſpecialiter loquit̉ in act. iniuriaꝝ ergo derogat regule generali que dicitactiones eſſe ꝑpetuas ſi deſcendūt ex. l. temheredi nō datur hec actio nec in heredem niſilite conteſ. nam ad ſolam vindictam eſt ꝓditavt inſti. de p̄pe. actionibꝰ. §. nos omnes. et. §. penales. et. ff. e. l. iniuriaꝝ actio in bonis. Famoſa eſt etiam ex ꝑſona ſerui. vt. sͣ. de his qui no.infa. iniuriaꝝ. Illud ſpeciale eſt in ea. vt ip̄o iure tollatur ꝑ pactum. vt. ff. de pact̉. ſi tibi. §. q̄dam ſunt. Item vt tollatur ſiue aboleatur diſſimilatione. vt inſti. e. §. vlt̓. Illud porro fabuloſum eſt vt dicatur nō eſſe nata niſi quis dicat

ad animū reuoco. licet quidam dicant dominūbul. id dixiſſe ſed certe verum p̄t eſſe. qd̓ gratia exempli dixit ad animū reuoco aliquo ſcholarium ſibi dicente qd̓ contra. l. ſibi reſpōderatnō tamen dixit aliter agi nō poſſe. Nam et natam eſſe actionem ſtatim patet ex eo quod lexdicit aboletur ſiue tollitur ergo patꝫ qd̓ nataerat. aliter enim quomō aboletur ſeu tolleret̉certe nullo modo. vt. ff. de v̓bo. obl̓. l. deceꝫ. etde iniuſto. r. teſtamento. l. nam et ſi. §. poſt defectum. ¶ Illud etiam noto qd̓ de omni iniuria poteſt quis ciuiliter vl̓ criminaliter agereet tollitur ciuile iudicium ꝑ criminale et ecōuerſo. vt. ff. e. qd̓ ſenatus. et. l. p̄tor. §. i. quod eſt iōquia vterqꝫ ꝓponitur ad vindictam. ſi tamē deiniuria atroci actum eſt iniuriarum nihilominꝰpoteſt agi. l. aquilia. ad damnum et econuerſo.vt. ff. e. item apud. 8. ſi quis verberato. nec em̄in actione iniuriaꝝ habetur rō damni vt dāniſed vt ꝯtumelie .i. vt maior videatur ꝯtumeliavt. sͣ. diximus. et. jͣ. e. l. dominum. ¶ Item ſpeciale eſt in hoc crimine vt illuſtres accuſati velaccuſantes de iniuria poſſint ꝑ ſe vel ꝑ ꝓcuratorem accuſare vel reſpondere. Et fertur ſentētia contra illuſtrem et ſi non affuit iudicijs noncontra ꝓcuratorem. vt. jͣ. e. l. vlt̓.¶ Defamoſis libellisVius tituli ſumma plene in ſuꝑiori.ti. eſt expoſita. et p̄cipit imꝑator vtnemo alterius famam laceſcatur perfamoſum libellum. et imponit̉ penā capitis ei qͥlibellum famoſum inuentum non corrupit. ſedalij manifeſtauit. Sic et imponitur auctori famoſi libelli. Laudeꝫ vero maximā ⁊ p̄miū ꝯſeqͥt̉a pͥncipe qui iudiciario ordine ꝓponit libellumaccuſationis ſuꝑ his de quibus putauit aliuꝫ infamandum ꝑ famoſum libellum. ſi verum eſſeoſtenderit quod aſſeruit. Si vero non ꝓbaueritde calūnia capitaliter punietur. vt. jͣ. eo. l. i.¶ De abigeisVoniam abigei extra ordinem puniuntur vt et qui cōmittunt ſtellionatum. Ideo de eis ponit. ¶ Videndumergo qui dicantur abigei. et que pena imponatur eis. ¶ Et certe abigei ſunt hi quibꝰ eſt cura dolo malo alienis inſidiarij animalibꝰ vt iumentis et ea tranſponere alibi. vt in aut̓. de nupt̓. coll̓. iiij. §. minores. et. ff. e. l. i. §. abigei auteꝫet. §. qui pecorā. Et eſt illud notandū ꝙ vbi aliquis exercet hoc vt artem etiaꝫ ſi vnum ſubtrahat vt abigeus damnetur. ſed vbi non exercetvt artem nō tenetur vt abigeꝰ vbi. x. oues adminus ſurripuit que neceſſe ſunt in gregem cōſtituendo ſed grex porcorum etiam ex. v. vel.iiij. conſtituitur. in equis idem forte vt ꝓbaturff. eo. l. oues. i. ℟º. et. §. equum. et. §. qui ſepius.