ix

ſi ſtuprum. et. l. ſi quis. et. l. penl̓. et qui ſatiſda.co. l. ſi vero. 8. vl. vel quod eſt verius in hiſ. vij.caſibus aget̉ iniuriaꝝ. ſed nō quaſi ꝓ famoſo.libello vel facto famoſo. imo debet oſtendi qd̓illa de quibus agit̉ facta ſint animo iniuriandiEt eſt notandum qd̓ in p̄dictis caſibꝰ ꝓ iniuriaque fit ſcpͥtura vel nota. et inteſtabilis qͥs eſſeiubet̉. publica eſt accuſatio et pena eſt capital̓et eadem pena imponit̉ ei qui repꝑit libellū famoſum et nō ſtatim corrupit vel igne ꝯſumpſerit. ſed vim eius manifeſtauit accuſatori. et p̄cium conſtituit̉ arbitrio iudicis ꝓ modo ſub̓e accuſate ꝑſone. vel ſi erat ſeruus ꝑducit̉ ad libertatem. Quid em̄ ſi publica vtilitas ex hͨ emergat et ꝓbant̉ hec. ff. e. l. lex. §. vl. et. l. ſenatuſcō. et. jͣ. t. i. l. i. al̓s aūt crimen iniuriaꝝ nō publici iudicij. ſed pͥuati cōtinet querelam. vt. jͣ. eo..l. iniuriaꝝ. ¶ Item ſciendū eſt qd̓ omnis iniuria aūt infert in corpus aūt ad dignitatē. autad infamiā ꝑtinet in corpus fit cum quis pulſatur v̓berat̉. vel domus alicuiꝰ ui eſt introita etin his tribus caſibꝰ agitur iniuriaꝝ. et. l. cor. ⁊eſt pulſatio ſine dolore cedere. v̓berare eſt cumdolore cedere. et dicit̉ verberare abuſiue qͥ pugnis cedit. ut. ff. e. item. §. v̓beraſſe. domus eſtaccipienda nō ꝓ plenaria ꝓprietate domus ſedꝓ domicilio ꝯducto vel gratis cōceſſo ad meritoriā tamen vel ſtabula non ꝑtinet h̓. ut. ff. e..l. i. §. omneqꝫ. et. l. lex. i. ℟º. et. §. i. et. ij. et. iij.Forte et in his caſibꝰ agētur iniuriaꝝ de iurep̄torio cum filiofamil̓. pulſato dat̉ patri p̄toriaactio iniuriaꝝ. filio vero detur ex. l. cor. vt. ff..e. l. lex. §. illud. Ad dignitatē minuendaꝫ fit iniuria cū comes matrone abducit̉. conieſ eſt quiꝯmittat̉ et ſequit̉. ſiue liber ſiue ſeruus ſiue maſculus ſiue femina qui deſtinatus eſt. vbi ſequeret̉ etiam ſi pedagogus ſit abducit̉ nō qui cepit adducere ſed qui ꝑfecit vt comes non eſſetcum ea ſiue fecit ui. ſiue ꝑſuaſit ꝯmiti vt deſereret eam. vt. ff. e. l. i. §. omnemqꝫ. et. l. patꝫ. §. comitem. et. 8. abduxiſſe. Fit etiam iniuria ad infamiā cum pn̄dicicia alicuiꝰ atrentat̉ niſi feminea ancilla vl̓ meretricia veſte erat induta qd̓fit per appellationem vl̓ aſſectationem ¶ Eſtaūt appeliare blanda or̄one alterius pudiciciāattentare .ſ. cum agit̉ vt ex pudico impudicusfiat. hoc em̄ nō eſt ꝯuicium facere. ſed aduerſus bonos mores vrbis rhomē nō eius qui fecitattentare. Qui turpibus v̓bis vtitur non tentat pudiciciā. ſed iniuriaꝝ tenet̉. aſſectare eſtcū quis tacitus frequent̓ ſequit̉ contra bonosmores nō gratia colludendi vl̓ officij honeſtefaciendi. aſſidua em̄ frequētia quaſi p̄bet nonnullam infamiā. vt. ff. e. l. i. §. omneqꝫ. et. l. item.§. tenet̉. et. 8. ſi quis. et. 8. item aduerſus. et. l.attentari Datur actio iniuriaꝝ paſſo iniuriāvn̄ neceſſe eſt vt ſciamus ꝑ quos quis patiaturiniuriam. parit̉ quis iniuriā ne dum ꝑ ſe. ſed etiam ꝑ liberos ſuos quos habet in poteſtate. vtinſti. e. §. patit̉ vſqꝫ adeo. vt etiaꝫ ſi volentem filium quis vendiderit vel ꝯſentientem ludibriohabuerit tn̄ ego iniuriā videor acciꝑe veluti. ſi

in popinā deduxerit eum vl̓ illum ſi luſerit adaleam. Filij vero nomine nō ꝯperit actio iniuriarum. quia nulla iniuria eſt que fit in uolentemh̓ ita ſi ſciebat eum eſſe filiumfa. licet ignorarꝫcuius. nam ſi credebat eum eſſe patremfa. nondat̉ mihi patri actio iniuriaꝝ. vt. ff. e. l. i. §. vſqꝫ adeo. et. l. cum. §. cū aliquiſ. et. l. ſi quis ſeruūſatis eſt em̄ qd̓ cuicūqꝫ patri voluit facere iniuriam. ſed aliud eſt cum quis facit mihi iniuriāet putat me lucium cum ego ſim caius. p̄ualetem̄ quod pͥncipale eſt iniuriā eum mihi facerevelle. nam certus ſum ego. licet putet me aliuꝫeſſe quā ſim et id̓o iniuriaꝝ habeo actionem utff. e. eum. §. ſi iniuria. Al̓s autem vbi filiofa. inuito fit iniuria. Datur ei actio iniuriaꝝ. et fucnomine. vt. ff. de act̓. et obl̓. l. filiuſfa. exerciciuꝫaūt actionis patri ꝯpetit ad̓o vt nō tantū ipſepater. verū etiam ꝓcurator eiꝰ gn̓alis vel etiāſpecial̓ p̄ferātur filio in exercenda actione iniuriaꝝ ſi tn̄ pater vel ꝓcurator ſint pn̄tes et compotes mentis. et diligent̓ exequant̉ actioneꝫ iniuriaꝝ. nam ſi furioſi ſunt vl̓ abſentes vel differunt. vel remittūt vel donant actionē iniuriaꝝcōpetit filio exercitium puta ſi patris ꝑſona ſitvilis et abiecta filij honeſta. neqꝫ em̄ debet pater viliſſimus filij ꝯtumeliam ad vilitatem ſuimētiri. Quid enim ſi ꝓdigus eſt. et ei ꝓcuratora p̄tore datꝰ eſt. vbi vero pater pn̄s eſt et honeſtus et diſcretus et actionē differt vl̓ remittit vel donat denegat̉ actio filio. nam et patreabſente. id̓o datur actio filio. quia v̓iſimile eſtpatrem actuꝝ fuiſſe. hodie vero forte remitte̓nō poſſet. vt. C. de bonis mat̓. l. i. et de bonis q̄lib̓. l. vl. Sed ſi pater vilis lite ꝯteſ. ceperit abeſſe vel negligere executionem tranſfert̉ iudicium in filiumfa. idem ſi lite ꝯteſ. a patre filiusſit emancipatus vbi tn̄ pater abſens eſt vertit̉in cauſe cognitionem quā longe pater abſit. etqn̄ venturus eſt et nunquid filius ſit ſegnior vl̓inutilis ad modum qui nō ſufficit ad alicuiꝰ reiadminiſtrationem ac ꝑ hoc nec ad hanc actionem et ita cauſa cognita datur vel denegaturactio filio. Item auo abſente ꝓpter iniuriā nepoti factam datur actio iniuriaꝝ patri eiꝰ adcuius officium ꝑtinet etiā viuente auo filiū ſuūtueri in omnibus. ¶Item dare poterit ꝓcuratorem. quid em̄ ſi impediatur agere ꝑ ſe nec eſt p̄termittendū. quia ſi ſiliꝰ egerit denegat̉ actiopatri ꝓpter iniuriam filio factam et ecōuerſo.et ꝓbantur h̓. ff. eo. ſed ſi vnus. §. ait p̄tor. vſqꝫin fi. l. ¶ Item patimur iniuriam ꝑ ſeruos noſtros in duobus caſibus .i. ſi fiat eis iniuria etiāleuis ad fugillatōnem noſtram. Item et ſi nonfiat ad fugillationem noſtram. ſed atrox fuitiniuria maxime ſi v̓beribus vel queſtionibꝰ fieret hͦ enim et ſeruuꝫ ſentire palam eſt. Si veroaliam iniuriam ſit paſſus nō datur actio niſi cācognita. nam ſi leuit̓ ſit ꝑcuſſus vel maledictuꝫſit ei leuit̓ nō dat̉ actio at ſi infamatꝰ ſit. vl̓ facto aliqͦ vl̓ crimē vl̓ ſcpͥto ꝯſiderabit p̄tor qͣlitatē ſerui ſit bone frugi ordinariꝰ diſpenſator. anv̓o vulgaris vel mediaſtinꝰ an qͣlis vel ꝯpeditꝰ