¶ Li

ut. ff. e. l. vl̓tima. ¶ Illud notandum qui rempate fecit antequam eſſet vſus coniuratōnevel non ꝓceſſiſſet ad actum veniam mereturet p̄mium. Si aūt ꝓceſſiſſet ad actū veniā meretur ⁊ nō p̄mium. ut. jͣ. e. le. pnl̓ti. in fi ¶ Sed ſialiquo iſtoꝝ nō excuſet̉ qui reus eſt hoc crimine ſiue ꝑfecerit crimen. ſiue voluit ꝓficere ꝓcedendo ad aliquē actum dando vel recipiendo ſacramētum ſuꝑ facinore ꝯmittēdo. vl̓ qd̓ſimile faciendo gladio debet feriri et eius oīabona debent publicari Eadē em̄ ſeueritate volūtas ſceleris qͣ et effectꝰ punit̉. ut. jͣ. e. l. pnl̓t.¶ Ad Legē iuliā de adult̓io ⁊ ſtuproNter al̓ia crimina eſt excellentius adulteriū ⁊ ſtuprū et inceſtus ⁊ lenociIniū om̄e em̄ peccatū qd̓cunqꝫ fecerithomo extra corpꝰ eſt. qui aūt fornicat̉ in corpus ſuū peccat. Item ex adulterio oīa fere crimina ꝓficiſcūtur violentia iniuria homicidiuꝫꝑiuriuꝫ falſa teſtimonia. ſine colloquio em̄ adulterium nō ꝯmittit̉ h̓ eſt quod ꝓpter enormitatem adulterij nō licet de eo tranſigere licetfiat tranſactio de alijs crimībus que ingeruntpenam ſanguinis. ut. sͣ. de tranſacti. tranſige̓et quia lex iulia de adulterio et ſtupro ⁊ inceſtū et lenocinio loquit̉ ponit de eo. mirū eſt tamen quod vocat̉ iulia. quia lata eſt ab octauiāno aūguſto. ut. ff. e. l. i. quē n̄ repperi vocariiuſium ſed auūculus eius dictus eſt gaius iuliꝰceſar qui auctoritate ſua nō ppl̓i ꝯuiuentia habuit impium ſed forte in reuerentiam auūculieius noīe voluit eam nūcupari. vel forte recepta fuit hec lex ab auūculo. ſꝫ hͦ nepos eam ꝑfecit. Videamꝰ g quid ſit adulteriū. ⁊ vnde dicatur et qui admittātur et intra que temporaad huiꝰ crimis accuſatōeꝫ. Et qn̄ poſſit inſtitui accuſatio et qui poſſit accuſari d̓ adulterioEt qualit̓ in accuſatione ſit ꝓcedēdum Et quepena imponat̉ ꝯuicto ⁊ cōuicte. Et int̓ hͦ dicemus de ienocinio. Poſtea aūt dicemus de ſtupro ⁊ qn̄ ꝯmittat̉. ⁊ infra qd̓ tempus. et qualit̓puniat̉. Eſt aūt adulteriū illicitus coitus cumvxorē ſpōſave aliena ꝑpetratꝰ. Dicit̉qꝫ adulterium quaſi trāſitus ad alteriꝰ thoꝝ vl̓ adalterū. Illud certe nō eſt adulteriū qd̓ maritusalicuiꝰ aliā ſolutam ꝯgnouit. idem ⁊ ſi ꝯiugatam. nam et tūc non iudicat̉ adulteriū quia abvxorē diſcedit. ſed qꝛ cognita eſt vxor alterius. nam nec dicimꝰ maritum corrūpi in feminaꝫ ⁊ ideo mulier maritum de adulterio nō poteſt accuſare. quia ſuum dicat thorū violatumnec alienū. quia in publico iudicio nō admittit̉mulier. ut. jͣ. e. l. i. ⁊ sͣ. qͥ accuſari non poſſunt .ſ.de crimine. ¶ Admittit̉ ad huiꝰ crimīs accuſationem in pͥmis maritꝰ ⁊ omnibꝰ alijs pͥferturetiā patri mulieris. niſi pater mulieris doceatgenerū infamem. aut arguat collude̓ magiscum vxorē quā ex aīo accuſare al̓ g p̄fert̉ maritus ꝓpenſiore iure et maiore dolore executurus accuſatōneꝫ adeo etiā ut ſi pater p̄uenerit

et libellos inſcriptōnum depoſuerit marito nōnegligente ꝓbatōibus inſiſtente atqꝫ īminente ut facilius iudicantibꝰ de adulterio ꝓbeturnihilomīꝰ p̄ferat̉ maritus. Nec diſtinguit̉. iuſtum ſit mat̓moniū an non ſiue fuerit vxor vulgaris ſiue non. nec em̄ ſoli atrides amant ſuasvxores. ut. ff. e. ſi vxor. §. plane. nec obſtat qd̓dicit̉. jͣ. e. ſi ea que ⁊. l. q̄ adulteriū quia ibi nonerat vxor. Et ponitur adulterium ꝓ ſtupro ꝓmiſcue em̄ his plerūqꝫ vtim̉ ſed ꝓprie adulterium in nupta ꝯmittit̉ ꝓpter ꝑtum ex altero conceptū ꝯpoſito noīe. ſtuprū vero ī v̓gineꝫ vidūamqꝫ ꝯmittit̉. ut. ff. e. l. int̓. §. lex. ¶ Item ſponſus admittit̉ ad accuſatōem adulterij. qꝛ neqꝫmat̓moniū qͣlecūqꝫ neqꝫ ſpem mr̄ionij violareꝑmittit̉. nͥ ſponſus accuſet eum qui pͥmo ꝯtraxit mr̄ioniuꝫ. ut ff. e. l. ſi vxor. 8. diuus ⁊. 8. ſi minor et. l. miles. §. q̄rebat̉ ⁊. jͣ. e. l. ꝓpter violatuNec attēdo ſponſo vel marito ſit paterfa. velfiliuſf. an nō. Nam etiā ſi in voluntate patrisadulteriū poterit arguere et vindictam ꝓprijdoloris cōſequi. ut. ff. e. l. int̓. §. filius ⁊. l. filiuſfa. Attende tamē in marito ſit liber an ſeruus. nam ſerui ob uiolatum ꝯtuberniū adulterij accuſari nō poſſunt. ut. jͣ. e. l. ſerui. ſꝫ nec etasꝯſiderat̉ mariti. nā et minor. xxv. annis recipit̉auctore curatore ſuo ꝓ ſuo nō alieno thoro vidicando. ut. ff. e. l. ſi maritꝰ. §. lex ⁊. jͣ. e. l. ꝓpter.§. ſꝫ ſi ip̄a. ⁊ aiunt quidam maritum ſine libelloaccuſatōis admitti. ar. jͣ. e. ꝙͣuis. ſꝫ certe ip̄e nōtenet̉ vinculo inſcriptōis quia licet non ꝓbetnō tamē p̄ſumit̉ calūniator. inſcribe̓ tn̄ debetItem ⁊ hodie videt̉ qd̓ hoc ip̄o qd̓ non ꝓbatp̄ſumit̉ calūniator ut in auten. ut liceat ma. eta. §. quia vero plurimas ⁊. §. caſus ⁊. §. ſi vir d̓adulterio. poſt maritum admittit̉ pater mulieris iur̄ mariti. i. ut p̄ferat̉ ceteris infra. lx. dies. et mirabilit̓ p̄ſtituūtur vtriqꝫ hi. lx. dies. qꝛdum neut̓ eoꝝ accuſat vtriqꝫ cedunt ſed cuminfra. lx. dies occupat maritꝰ accuſatōneꝫ tantum reſiduū qd̓ reſtabat d̓. lx. diebꝰ cū maritꝰcepit accuſare nō cedit patri donec ceꝑit accuſare poſſe. ut. ff. e. l. ſi maritꝰ p̄. ⁊. l. ſi maritusſit. in prin. Prefert̉ aūt maritꝰ infra. lx. dies ceteris etiā pͥus inchoantibꝰ accuſatōeꝫ ſed pꝰhoc ꝯcurrentibꝰ ⁊ non p̄uenientibꝰ p̄fertur. ſꝫpatri ꝯcurrenti tūc forte nō p̄fertur ſed poſtmaritum pat̓ eodeꝫ mō ceteris p̄fertur. ut. ff.e. l. i. §. vl̓ti. et. l. ij. Iteꝫ pater ⁊ maritꝰ infra.lx. dies licet nō ꝓbent accuſatōeꝫ nō dānant̉de calūnia niſi euidens ſit eum calūniari. ut. ff.e. l. quāuis ⁊. l. is cuiꝰ. §. vl̓ti. niſi forte ꝑ predictam autēticam hͦ dicat̉ mutatum. deſiſtentestn̄ ab accuſatōe ſine abolitōe incidūt in turpillianū. ut. jͣ. e. l. abolitōeꝫ et. ff. e. l. i. §. i. et. l. queſitum. nec obſtat qd̓ dicit̉. ff. ad turpill̓. l. in ſenatus. §. eos. quia illud in patronis eſt int elligendum at de calūnia mariti agit̉ ſi ſit aꝑtaItē poſt hͦ tempꝰ ⁊ qn̄qꝫ infra vt ſi infra. lx.dies negauerint ſe acturos de adulterio iureextranei admittūt̉ intra quatuor mēſes vtilesvt jͣ. e. l. iur̄. mariti. et. ff. e. l. iij. §. h̓ in maritis