IX
¶ De priuatis carceribꝰ inhibendis
¶ De priuatis carceribꝰ inhibendisIximꝰ. sͣ. d̓ pu. carceribꝰ obſeruandisNūc audiamꝰ de p̓uatis carceribus inhibendis. et qͥdem nemini licet pͥuatūcarcerē habere vel exerce̓ p̄ter quā magiſtratui. quid ergo ſi ꝯtra hoc factū fuerit vl̓ qͥdſi iudices qui ſemꝑ debent eſſe in ſpeculo nonvindicauerīt vl̓ quid ſi officioꝝ pͥmates nō intimauerint certe tanquā imꝑialis maieſtatisviolatores vltio ſupplicio ꝑcellent̉ nā et illudcertum eſt eos qui priuatum carcerē exercuerint utpote crimē maieſtatis ꝯmittentes vltimo ſubiugandos eſſe ſupplicio. ut. jͣ. e. l. vna¶ Si reus uel accuſator mortuus fueritEpto criminali iudicio ſepe morit̉ accuſator et reus qn̄qꝫ etiā morit̉ alteruiter eoꝝ Et ideo quid iuris ſit ſi hocꝯtingat. ¶ Videamus et certe ſi accuſator ſolus deceſſerit et accuſatio cepta exſpirat necem̄ heredes accuſatoꝝ cogunt̉ exequi crimina. ut. ff. d̓ accuſatōne diui. rerum ab alio reꝰpoterit accuſari. Si vero deceſſerit accuſatusom̄is criminatio eſt extincta niſi in crimine leſe ma. et repetūdarū ⁊ appoſtatatꝰ et he̓ſeosut. ff. de accuſat̓. l. ex iudicōꝝ ⁊ sͣ. d̓ appoſtat̉.l. appoſtataꝝ hͦ ſi accuſatus naturalit̓ moriatur pendente cauſa criminali ſecus ſi ꝯſciueritſibi mortem vel poſt lit̓. ꝯt̓. vel poſtꝙͣ fuerintin ſceſere dep̄henſi. tūc em̄ heredibꝰ bona ſuntauferenda. eſt em̄ durius ſeip̄m occide̓ ꝙͣ pͥncipemi trucidare. ut. ff. de bonis. e. qui ante ſnīaꝫmor. ſibi ꝯſti. l. iij. et. jͣ. e. l. defūctis. Si aūt pendente appellatōe moriat̉ accuſatꝰ idē eſt quātum ad crimē. ſꝫ quātum ad bona ſi quidē fuerint adēpta exp̄ſſim audiēdā erit appellatio.Si aūt fuerint adempta tacite extincta cauſaprincipali in crimīe extinguit̉ q̄ſtio bonoꝝ utqͣ. e. l. vl̓ti.Si quis imꝑatori maledixeritVpra de accuſatōibꝰ in gn̄e diximusNūc aūt ponit ꝑ ſpecies et ita incipita maximo crimine leſe ma. q̄ offendit̉qn̄qꝫ facto d̓ quō dicet̉. jͣ. t. ꝓximo et qn̄qꝫ dicto in quo v̓ſat̉ huius. t. tenor et certe ſi quisimꝑatorē dixit ꝑfidū atrocem rufū. vel quidſimile ꝓfudit ſi ex leuitate ꝓceſſit ꝯtēnenduseſt lubricus em̄ lingue facile ad penam trahinon debet. vt. ff. ad. l. iul̓. ma. l. famoſi ſi ex inſania furoris vel rabie vini miſeratione digniſſimū. Si aūt ex deliberatōne remittendus eſt .i.tranſmittēdus ad principē ⁊ ip̄e ꝑpendet ex qͣlitate ꝑſonarū vtrū crimē p̄termitti an exquiri et puniri debeat.¶ Ad. l. iuliami maiſtatis
ffendit̉ imꝑator facto aliquo ꝯmittēte crimen in eum Sicqꝫ audiamus ꝯſtitutiones ad. l. iul̓. maieſtatis leſe int̓pretandā et exponendā nemꝑe iſtud crimē excellit int̓ oīa crimina. Viderius itaqꝫ quid ſitcrimen leſe ma. et qui admittant̉ ad huiꝰ accuſatōeꝫ. et qn̄ ſint pene huius crimīs. ⁊ quatenꝰduret ¶ Eſt aūt crimen leſe ma. vbicunqꝫ quisꝯtra vrbem aliquid molitur. vl̓ qd̓ ꝓfugit adhoſtes vl̓ qd̓ hoſtes qͣlitercunqꝫ iuuat vel armis vl̓ pecūia. vel ꝯſilio vel qd̓ ſubiectas ꝓuincias nitit̉ face̓ rebelles. vel ꝙ ſeditōnem mouet ni ciuitate vel qd̓ magiſtratus occidanturvel pͥnceps vl̓ qui circa latus eiꝰ militant velqd̓ arma ſumit vel occupat loca ꝯtra rem puvnde appellat̉ hͦ crimen ꝑduellionis ea ratione ut dicūt quidā. quia h̓ ꝓbatio ꝑ duelluꝫ admittebat̉ ⁊ nō in alio caſu. ſꝫ eſt alia melior rōquia ꝑduelles dicūtur hoſtes. ut. ff. de v̓. ſi. l. ſiquos nos hoſtes. Dicit̉ ergo crimē ꝑduellionis. i. hoſtile vt ex p̄dictis patet et dicit̉. ff. e..l. i. et. ij. ⁊. iij. ⁊. iiij. ſꝫ ⁊ al̓ ꝯmittit̉ etiaꝫ non ꝯtͣrē pu. vel eius ſecuritatē. Et ideo nō diciturtūc crimē ꝑduellionis. ſꝫ ſimplicit̓ leſe ma. Etſunt hec intelligenda de vrbe rhomā. Verbuꝫem̄ vrbis ſimplicit̓ ꝓlatum rhomā ſignificatvt inſtit̓. de iur̄. naturali. §. ſed ius. Cōmittituraūt al̓ ut cū quis ſtatuas principis aut imagines iam ꝯſecratas cōflauit. Secus ſi nondumꝯſecrate eſſent vl̓ ſi reprobate eſſent. ¶ Iteꝫſecus in eo qui ſtatuas principis vetuſtate corruptas reficit Et in in eo qui lapide iactato incerto fortuitū ſtatuā attigerit. ut. ff. e. l. qͥ ſtatuas et. l. non cōtrahit ⁊. l. cuiuſcunqꝫ in fi.Item hac. l. tenet̉ qui crimīe accuſatum de cuſtodia fecit exire. ut. ff. e. l. iiij. in fi. ¶ Item qͥobſides ſine iuſſu principis occidit ¶ Item qͥ deꝓuincia nō diſceſſit cum ei ſucceſſum ſit. ut. ff..e. l. i. ⁊. ij. Eſt ⁊ alid̓ crimē qͣſileſe ma. ut in pͥuati carceris exercitio et in falſa moneta. ut. sͣ.de pͥuatis car. et. jͣ. de falſa. mo. l. vl̓ti. Sunt aūtin hͦ crimine multa ſpecialia. Nam om̄s qui alrepellunt̉ ab accuſatione hic admittunt̉ putamilites mīores infames pauꝑes familiares parentes ꝯtra liberos et ecc. liberti ꝯtra patronos mulieres. nam ꝯiuratōeꝫ ſergij cateline iulia mulier detexit et Marcū tullium ꝯſulem iudiciū eius inſtruxit. ut. ff. e. l. famoſi ⁊. l. in qͣſtionibꝰ. ſerui torquent̉ in dn̄os fidicularū tormēta ſpreta om̄i p̄rogatiuā accuſanti ⁊ eius inſtigatori accuſato infligunt̉. ut. jͣ. e. l. nullus ⁊. l.vl̓ti. §. in hoc. filij aūt delinquētium et ſi nō capitalem al̓ tn̄ patiunt̉ penas ⁊ quia ſunt infamies. et quia nulli ſuccedūt. Filie aūt de bonismat̓nis habēt falcidiam. ut. jͣ. e. l. pnl̓t. et. ff. depenis. l. crimen. Item crimine ꝯmiſſo nihil exinde alienari poteſt. Nulla fieri poteſt emācipatio vl̓ manumiſſio. ut. jͣ. e. l. pnl̓t. §. emācipatōal̓ ꝯtrarium eſt. ut. ff. d̓ donac̄. l. poſt ꝯtractūItem accuſatio inchoari poteſt poſt mortemut. jͣ. e. l. vl̓t. Sed hoc eſt intelligendū tantumin eo crimine quod ſupra appellaui ꝑduelliōis