Li
crimine militari. ſi quidē iudex cui dānauit eumnō ꝯceſſit ei in ip̄a ſnīa teſtari. nullomō teſtabit̉ſi aūt ꝯceſſerit ei teſtari. teſtari pot̓at dūtaxatſuꝑ bonis cāſtrēſibꝰ et colligit̉ hͨ diſtinctō. jͣ. e. l.militibꝰ. et. ff. de vet̓anoꝝ ſuc. l. i. et. ff. e. ex militari. et d̓ iniuſto rup. t. l. ſi qͥs filio. §. ſꝫ et ſi qͥs fuerit capite. et de dona. int̓ vi. et uxo. l. cū h̓. §. ſedmiles. et del̓. iij. l. ſi. qͥs in pͥn. 8. miles. Eſt aūt notandū qd̓ pͥuilegiū qd̓ habꝫ miles vt teſtet̉ quial̓s nō pot̓at teſtari durat etiā poſt miſſionē. utinſti. e. i. ℟º. ſed ſecus in alijs pͥuilegijs.Qui facere teſtamentum pn̄t vel nonIximus d̓ teſtam̄tis iure ſingl̓ari cōficiendis. nūc audiamus de teſtam̄tisꝯficiendis iure cōi. et qꝛ in teſtam̄tisinſtituēdis hētur delectꝰ inſtituētiū et inſtitutorū ſiue īſtituendoꝝ. pͥuſqꝫ eſt inſtitue̓ ꝙͣ inſtituiaudiamꝰ qui teſtā facere nō pn̄t. et ſic ꝑ ꝯſequētiaꝫ ſciemꝰ qui pn̄t facere teſtm̄. vt. ff. de teſta.l. qui q̄ramus. Sūt aūt. xiij. nu̓o quibꝰ nō licet facere teſtm̄. ut ecce filiuſf. īpubes. furioſus. ꝓdigus. cecus. mutꝰ. dānatus ad mortē. obſes. inteſtabil̓. et d̓ ſtatu incertꝰ. cui lege ē int̓dictū. ẜuꝰet monachꝰ. Qd̓ dictū eſt d̓ filiofa. obtinet et ſipat̓ ei ꝯcedat teſtari. vt. ff. d̓ teſtīſ. l. qͥ in ptāteet. jͣ. e. l. pe. Eſt em̄ teſtamēti factio pu. nō pͥuatiiuris. ut. ff. de teſtam̄tis. l. iij. pr̄e tn̄ conſentiētepoſſꝫ donare cā mor. vt. ff. de dona. l. filiuſ fa. hͦin militibꝰ paganis. filij em̄ fa. milites ī armatavl̓ iterata militia pn̄t facere teſtm̄ in caſtrenſiet quaſi caſtrenſi peculio. vt inſtit̓. e. et. jͣ. e. l. ult̓.et. jͣ. de ꝓximis ſacroꝝ ſcri. l. ꝓximus. Impub̓escertū eſt qd̓ nō poſſunt facere teſtamentū ul̓ teſtari. qꝛ non habent aī iudiciū. vt inſti. e. §. p̄t̓ea.licet mereant̉ habere dignitatē tribunatꝰ. vt.sͣ. ꝓxi. t. et dicunt̉ impub̓es. mares qui nō ꝯpleuerūt. xiiij. an. femine que nō ꝯpleuerūt. xij. an.Compleſſe aūt vident̉ ex quo tetigerūt aliquaꝫhoram in fi. diei. vt. ff. de teſtamentis. l. ex qua.Item furioſus teſtari nō p̄t. qꝛ nō eſt ſue mētisſi tn̄ habuerit int̓ualla dilucida. int̓im licet ei teſtari. vt tn̄ cōpleat̉ teſtamentū an̄qͣ ſuꝑueniatfuror. vt. jͣ. e. l. furioſum. et inſti. e. §. furioſi noīefurioſi. et mente captū accipio. ut. ff. e. l. ij. et. l.in adu̓ſa. ¶ Item ꝓdigus cui bonoꝝ admīſtratio int̓dictā eſt teſtari nō p̄t. vt inſti. e. §. item ꝓdigus. nā nec aliquid de bonis ſuis alienare pōtvt plene diximꝰ de eo. cͣ. de cura. furioſi. ¶ Itemmutus teſtari nō poteſt ſi ponamꝰ eū eſſe mutūet ſuidum ab ip̄a natura. Si aūt mutus eſſet etſurdus accidentalit̓. ſiquidem ponamus eum ſcientem litteras poterit teſtari. et codicillos facere ſi tn̄ manu ſuā ſcribat teſtamentū vel cōdicillos. vl̓ ſcribat ꝑ alium. ſi tn̄ a pͥncipe impetrauerit. vt. ff. de teſtam̄tis. l. ſi mutus. Idemqꝫ eſtmulto magis ſi ponamus aliquem eſſe mutuꝫ etnō ſurdum ex accidenti. qd̓ tamē raro cōſueuitaccidere. Nam ſcd̓m naturam ſi mutus eſt debꝫeſſe et ſurdus. Surditas aūt ſola nunꝙͣ eſt impe
dimento ne fiat teſtamentū. ſiue ſit ex accidentiſiue a natura raro tamē. imo impoſſibile eſt aliquem eſſe ſurdum a natura et nō mutum. Namſi mutus nō eſt a natura. impoſſibile eſt quod nōaudiat ſi quis ſupͣ cerebꝝ eius clamet. vt. jͣ. eo. l.diſcretis. loquimur aūt de eo muto qui nihil eloqui poteſt. nō de eo qui tarde loquitur. Ille em̄qui tarde loquitur nō habet iuris impedimēturin teſtamento faciendo. vt inſtit̓. e. §. item mutꝰCecus teſtari nō poteſt niſi quadam ſpecialiadhibita ſolennitate. debet enim vocare. vij. teſtes. et tabularium et coraꝫ eis expͥmere ſe velle teſtari ſine ſcriptis. et hereduꝫ quos inſtituitnominā et dignitates et indicia debet expͥmereet legata deſignare. et hͨ omnia ſcribenda ſunta tabulario vel coram teſtibus tūc vel ſi fuerātantea ſcripta. coram teſtibus debent recitari. ⁊cecus debet ꝓfiteri illud eſſe ſuum elogiū et ipſum eſſe diſpoſitum ex ſui animi ſententia. Et infine debet ſequi ſubſcriptō teſtiū. Iteꝫ eorundēet tabularij ſignacula debent ſupponi quid ſi tabularius inueniri nō poteſt. octauꝰ debet teſtisadhiberi. vt qd̓ tabulario ſupradicto modo cōmiſimus ꝑ octauum teſtem capiat effectum. vt.jͣ. eo. l. hac. et inſtit̓. e. §. penl̓. Eſt et notandūqd̓ lex p̄dicta vocat hoc teſtamentum nūcupatiuū. ſed multā habet ſimilitudinē cum eo quodfit in ſcriptis ¶ Item dānatus ad mortem teſtamentum facere nō poteſt. ſiue ſit dānatus vt moriatur ſiue vt fiat ſeruus pene. ſiue deportatꝰ ſitin inſulaꝫ. Relegati aūt. quia nō amittunt libertatem vel ciuitatem teſtamentū facere poſſuntSi tn̄ qͥs eoꝝ fuerit damnatus. et appellaueritint̓im teſtari poteſt. vt. ff. de. teſtamentis. l. eiuſqui. §. is cui vſqꝫ in fi. l. et. l. qui a latronibus. 8ſi quis. Miles tamē et ſi damnatus ſit de criminecapitali teſtari poteſt. vt diximus. sͣ. t. ꝓx. Itemnon poſſunt teſtari qui dati ſunt loco captiuoꝝhoſtibus populi romani et illi appellant̉ obſidesvt. ff. de teſtamētis. l. obſideſ. Item dānatus obcarmen famoſum inteſtabil̓ eſt. vnde nō poteſtteſtamentū facere. nec ad teſtamentū adhiberiamplius vt quidaꝫ putant. nec ei dicit̉ teſtimoniū forte in teſtamento aliquo tantū qͥa ex nll̓oteſtamento capax eſt. vt. ff. de teſtamentis. l. iscui. §. ſi quis. et. l. cum lege. ¶ Item de ſtatu ſuodubitantes vl̓ errantes nō poſſunt teſtari vt qꝛneſciunt ſe mānumiſſos. vel emācipatos vel dubitant de eo. vt. ff. de teſtamentis. l. qui in domini. et. l. de ſtatu. Itemis cui lege int̓dicit̉ bonisvt heretici. ⁊ rei ꝑ duellionis teſtari nō poſſuntut. ff. e. l. is cui lege. vt. sͣ. d̓ heret̓. l. manicheoset. jͣ. ad. l. iuliam ma. l. pnl̓. ¶ Item ſeruus teſtamentū facere nō poteſt. ut. ff. e. l. ſi filiuſfa. Inmonachis aūt et p̄ſbiteris quid obtineat plenediximus. sͣ. de ſacro. ſan. eccle. aut̓. ſi quā mulier.et de epiſcopis ⁊cͣ. aut̓. licentiam. et autentica pſbiteros