Exxxv
Quartiis
vt quia ad voluntatem creatoris neqͣqͣꝫveriti ſunt diſcrepare dum viuerent. ineorum quādoqꝫ interitum ipſa ſuis qualitatibus etiā elemēta diſcordent. ⁊ quoſe impugnant cruciatus augeant. eritqꝫmiſerꝭ mors ſine morte. finis ſine fine. defectus ſine defectu. quia ⁊ mors viuit etfinis ſemper incipit. ⁊ defectꝰ deficere neſcit. Quia igitur mors perimit ſed nō extinguit. dolor cruciat. ſed nullatenus pauorem fugat. flamma comburit. ſed nequaqͣꝫ tenebras diſcutit. ſupplicia ordinem non habent. quę non ſuam per omnia qualitatem tenent. Ꝙͣuis illis ignisad conſolationem non lucet. et tamē adaliqͥd ut magꝭ torqueat lucet. Eos quippe quos reprobi nn̄c inordinate diligūtmiro iudicij ordine ſecum tunc in tormētis videbunt. ut pęnā ꝓprię punitionisexaggeret carnalis cognatio auctori prępoſita pari ante oculos vltione damnata. Quod etiam ex ipſo euagelio colligipōt: Naꝫ diues ille in inferno poſitus qͣad doloris ſui cumulum quinqꝫ fratrumeminit abſentium. cōſtat proculdubioquia ad augmētum pęnę paulopoſt potuit eos etiam pręſentes videre. Sicutergo tribus pueris in fornace babyloniomiſſis ⁊ ad conſolatium ignis ille ardere nouit. ⁊ tamen ad ſupplicium ardereneſciuit. quia illius qualitas in diuerſavirtute temperata ⁊ veſtimenta eorū nōattigit. ⁊ tamen vincula incendit. Itae diuerſo flamma gehēne reprobis ⁊ nequaqͣꝫ lucet ad conſolationis gratiam. ⁊tamen lucet ad pęnam. ut damnatorumoculis ignis ſupplicij ⁊ nulla claritate ardeat candeat ⁊ ad doloris cumulum delicti qualiter cruciant̉ oſtendat. ¶ Baſilius in exameron li. vj. Igituretiam in retributionibus delictorum ratio nos ſecretior docet partiendam eſſenaturam ignis cuius lux ad illuminandos deputabitur iuſtos. ardor auteꝫ ꝓficiet ad peccatores concremandos. Unde dicit psͣ: Vox domini intercidentisflammam ignis.
Qualiter eos exuret ⁊ non cōſumet. Auguſtinus de ciuitatedei libro xxi.Cap. CXV.Eruꝫ ꝙ humana corpora animata atqꝫ viuentia nonſolum nunqͣꝫ diſſoluit mors. ſꝫin ęternum quoqꝫ tormētis ignium poſſint durare. nolunt increduli nos ad potentiam omnipotētis referre. ſed aliquoſibi flagitant exemplo perſuaderi. quianullum inquiunt eſt corpus quod dolere poſſit ⁊ non poſſit mori. Nullaꝫ enimnouerunt carnem niſi mortalem. Et hęctota eorum ratio eſſe probatur. ut quodexperti non ſunt eſſe non poſſe nequaqͣꝫarbitrent̉. Uerum cuius rationis eſt dolorem facere mortis argumētum. cū vitępotiꝰ ſit iudiciū? Certum eſt enim omnequod dolet viuere ac niſi in re viuēte dolorem eſſe non poſſe. Neceſſe eſt igitur vtdolens viuat. nec eſt neceſſe ut dolor occidat. qꝛ nec iſta mortalia corꝑa ⁊ vtiqꝫmoritura dolor omnis necat. Et ut eadolor aliqͥs occidere valeat hęc cauſa ē.qꝛ ſic aīa infirma cōpagine huic corporiconnexa eſt ut ſummis doloribus cedatatqꝫ diſcedat. Porro animꝰ ipſe cuiꝰ p̨̄ſentia corpus viuit ac regitur ⁊ dolorempati pōt ⁊ mori nō pōt. Si aūt diligentius conſiderē dolor etiā qui dicitur corporis magis ad animā pertinet qͣꝫ ad corpus. Animę nāqꝫ dolor nō corporis eſtetiam cum eo loco vbi corpꝰ lęditur dolet. Itaqꝫ dolet anima in corpore in eoipſius loco vbi aliquid contingitut affligat̉ dolore. Dolet ⁊ ſola qͣꝫuis in corpore ſit cū aliqua cauſa inuiſibili triſtiseſt corpore incolumi. Dolet etiā non incorꝑe ꝯſtituta. Dolebat .n. diues ille cūdicebat: Crucior in hac flāma. Corpusaūt nec exanime dolet. nec aīatū ſine aīadolet. Si ergo ſumeretur argumētū admortē a dolore. ad aīam magꝭ ꝑtineretmori ad qͣꝫ magꝭ ꝑtinet ⁊ dolere: Cur gͦ ēincredibile ita ignes illis corꝑibꝰ dolorē