Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

OctauusLiber

rei erit ſimul eſſe ⁊ nō eſſe ⁊ idē eſſe ⁊ nō eſſe. etqn̄ fuit nō eſt. Signū qͥdē igit̉ vtriſqꝫ ꝯmune ēet pͥori ⁊ poſteriori ⁊ vnū ⁊ idem nūero. ratōneaūt nō idem eſt. huis qͥdeꝫ em̄ finis eſt. illiꝰ aūtpͥncipiū Res āt ſꝑ poſterioris paſſiōis ē. Sitem̄ tp̄s in quo eſt. a. b. c. res in quo. d. hoc in aqͥdem tꝑe albū. in b aūt nō albū. in calbū ⁊ nōalbū. In quolibet em̄ ipſius a. veruꝫ eſt dicerealbū ſi om̄i tꝑe hoc erat albū. ⁊ b nō albū. c aūtin vtriſqꝫ Nō ergo dandū eſt in om̄i ſed pretervltimū nūc in quo ē c. Hoc aūt iam poſtremūet ſi fiebat albū. ⁊ ſi corrūpebat̉ albū in a oī fac̄tum eſt. et corruptū eſt in c. Quare albuꝫ aūt etnō albū pͥmū in illo verū eſt dicere aūt cū eſt factū nō erit. aut cū corruptū eſt erit aut ſimul albū et nō album. ⁊ oīno eſſe ⁊ nō eſſe neceſſe eſt Hic ph̓us mouet terciā dubitatōnem ſiue q̄ſtionemiſtā ſcꝫ. ꝑ qͥd fit diuiſio tꝑis. Et eſt rn̄ſio ph̓i. ꝙ ꝑ indiuiſibile. qꝛ. inter duos motus ꝯtrarios ſuccedentes ſibi in eodem mobile ncc̄e eſt eſſe diſtinguēs tp̄s qͥetis interpoſiteita ꝙ inter om̄ia duo tꝑa ſit nūc diuidens tp̄s pͥus a poſteriori ẜm actū ſumptū. ⁊ illud eſt vt pͥncipiū tꝑis ſequētiset ſicut finis tꝑis p̄cedētis. ⁊ ſic inter duo tꝑa qͥetis ⁊ motus eſt vnū tꝑs p̄cedentis motꝰ. ⁊ aliud tꝑ̄s poſteriꝰ eſtqͥetis q̄ intercidit inter duo tꝑa. ⁊ hec tꝑa ncc̄ario diſtinguūtur per nūc qd̓ eſt finis pͥoris ⁊ initiū poſterioris. Etper eandē etiā rōnē diſtinguit̉ tp̄s qͥetis p̄cedentis per aliud indiuiſibile nūc in tꝑe motꝰ ſequētis qͥ vocat̉ reflexio.Et qꝛ ſic nūc duobꝰ diſtinguit̉ tp̄s qͥetis a tꝑibꝰ motuū qͦrum vnus p̄cedit ⁊ alter ſeqͥtur. neceſſarium eſt ꝙ inter ila duo nūc in toto tꝑe res qͥeſcat. Et manifeſtū eſt niſi aliqͥs mō dicto dicat ſic fieri tꝑis diuiſiones. ꝙ ſcꝫ fiant perſignū tꝑis diuidēs inter tp̄s pͥoris motꝰ. ⁊ poſterioris qͥetis vel motꝰ ſi ſeqͣtur motū tūc ſemꝑ ſeqͥtur incōueniensſed oportꝫ ꝙ in indiuiſibili ſigno diuidātur tꝑa duo qd̓ tn̄ẜm rei veritatē non eſt niſi poſterioris rei facte ⁊ ꝯſtituteper motū. ⁊ nō pͥoris trāſmutatōis. Incōueniens auteꝫqd̓ ſeqͥtur ſi aliqͥs dicto mō tꝑa nō diuidat q̄ ſe īmediateꝯſequūtur eſt. ꝙ ſeqͥtur idem ſimul in vno tꝑe eſſe ⁊ nō eēet ſeqͥtur ꝙ qn̄ res iam fuit facta ꝙ ipſa nō eſt. Sed an̄qͣꝫiſta declaret̉ ꝯn̄a dicatur pͥus natura ſigni diuidentis ꝗlibet duo tꝑa ſibi ſuccedentia. Nam ſicut pūctū diuidenslineā eſt ꝯmune pͥori ⁊ poſteriori. ita etiaꝫ indiuiſibile tꝑiseſt ꝯmune duobꝰ tꝑibꝰ pͥori ⁊ poſteriori ſcꝫ. ⁊ eſt vnū ⁊ idēniumero ſed nō eſt idē rōne. qꝛ aliam hꝫ rōnem qn̄ eſt pͥncipiū ⁊ aliā quādo eſt finis. qꝛ eſt finis pͥoris motus ⁊ pͥncipiū poſterioris. Nūquā tn̄ ẜm rem refertur ad motū p̄cedentem. qꝛ motus nō eſt in nūc ſed in tempore. ⁊ ideo realiter eſt ad paſſionem que per motū eſt acqͥſita. et eſt terminus motus. Uerbi gratia. ſi ꝑ alteratōem fiat aliquid album. tūc in toto tēpore eſt alteratio. ſed albū factum eſt innūc. ⁊ ſic īdiuiſibile ſignū adiacet nō pͥori motui. ſꝫ paſſiōiſiue rei ꝯſtitute per motū que eſt terminus motus. Et ſitūc̄ querat̉ quare nō ſil̓iter refertur tale indiniſibile ad pͥncipiū motus qd̓ etiam eſt indiuiſibile. Ad hoc poteſt reſponderi ſicut in ſexto huius dictū eſt. qꝛ ſcꝫ pͥncipiū abijcitur ⁊ finis manet ⁊ eſt dignior. ergo potius refertur adfinem qͣꝫ ad principiū. eo ꝙ ipſum nūc ſolum eſt quod eſſe

accipit̉ in tempore. Similiter aūt de trāſmutatione nihilmanet niſi res in qua terminat̉. ⁊ ideo ad illam refert̉ nūcqd̓ ſolū eſt in tꝑe. Hoc aūt habito ꝯſequentia pͥus inducta ꝓbabitur. Sed tn̄ ſciendū eſt ꝙ antiqui nō eodē modo dicebant tempus diuidi a tempore per ſignū indiuiſibile ſicut nos. qm̄ ipſi dicebant tēpus diuidi a tꝑe per tēpus mediū. ⁊ dicebāt tēpus diuidens ⁊ tꝑa diuiſa eſſe cōpoſita ex inſtantibꝰ fiue indiuiſibilibꝰ. Sed illā opinioneꝫph̓us reprobat deducendo ad impoſſibile ſcꝫ ꝙ aliqͥd ſimul eſſet ⁊ nō eſſet. aut eſſꝫ albū aut non albū. Et hoc ſicoſtendit ſint tꝑa duoꝝ motuū ſiue motus ⁊ quietis. ⁊ tēpus diuidens ea. a. b. c. ita ꝙ tēpus p̄cedēs ſit. a. ⁊ tēpuspoſterius ſit. b. ⁊ tempus diuidens ſi hoc poſſibile fueritc. res aūt que ꝑ motū facta eſt ſit. d. vt ſi diceret̉. d. eſſe album aut non album factum per alterationem precedentem. Dicamus ergo ꝙ in toto tempore. a. ipſum. d.ſit album. ⁊ in toto tempore. b. ſit non album. ergo cumaliquando factum ſit non album. oportꝫ ꝙ in. c. ſi eſt tp̄sſit albū ⁊ non album. qꝛ ſi. c. qd̓ eſt diſtinguens tꝑa ſit tēpus. tūc ip̄m eſt pars tꝑis pͥoris vltima. ⁊ pars tꝑis poſterioris pͥma. ⁊ rōne eius qd̓ eſt pars pͥoris eſt in ipſo. d. album qd̓ poſitū eſt in toto pͥori eſſe album. ⁊ rōne eius qd̓eſt pars poſterioris pͥma. tūc in ipſo eſt. d. nō albū. qꝛ poſitum fuit ꝙ in toto poſteriori tempore ſit nō albuꝫ ⁊ qͥeſcatin nō albo. In toto aūt pͥori qd̓ eſt tempus motus qͦ mouetur. d. de nō albo ad nō eſſe albū eſt adhuc album. qꝛ qͣꝫdiu durat motus tūc nō eſt in termino motus. terminusaūt iſtius motus eſt eſſe nō albuꝫ perfecte. ergo in tēporeeodem qd̓ eſt. c. ip̄m. d. eſt albū ⁊ nō album. quod eſt impoſſibile. Nam in qualibet parte verum eſt dicere ꝙ ip̄meſt album. ſed poſitum erat ꝙ in toto. a. eſſet album ⁊ inqualibet parte ipſius. b. nō album. qꝛ poſitum erat ꝙ ip̄min toto. b. perfecte eſſe non album. cum ergo. c. ſit tempꝰquod eſt in vtriſqꝫ vt pars quedā vtriuſqꝫ. tūc oportꝫ ꝙin. c. ſimul ſit album ⁊ nō album. et cum ipſum dicat̉ abaduerſario eſſe tempus indiuiſibile. tūc ſequitur ꝙ in tempore indiuiſibili ſit ſimul album ⁊ nō album perfecte. qꝛomnibꝰ modis verum eſt. ꝙ differētia diſtinguens interduo eſt aliquid vtriuſqꝫ. cum non ſit terminus indiuiſibilis vtriuſqꝫ. ſicut dicit aduerſarius. ſed tempus tunc eritneceſſario pars vtriuſqꝫ. ⁊ ſic ſequitur neceſſario prehabitum incōueniens. ergo non eſt dicendum ꝙ. c. diſtinguēsinter duo tempora ſit tempus. ſed indiuiſibile temporisquod eſt finis temporis pͥoris. quod eſt finis alterationisalbi ad non album. Inde dicendum eſt. ꝙ licet in qualibet parte temporis. a. ſit ipſum. d. adhuc album. quia mobile in toto tempore motus eſt ſub priori forma que continue abijcitur. ſed non eſt in quolibet indiuiſibili illius tēporis album. quia in vltimo indiuiſibili non refert̉ ad motum. ſed ad formā acquiſitam que eſt non album que forma fundatur in cōtrario habitu poſitiuo que eſt nigrumaut alius color medius. qꝛ tūc nō refertur niſi ad poſteriorem paſſionem ſicut terminus in motu. Et ab illo eodeꝫnūc ſicut ab indiuiſibili diuidente iuxta predicta duo tꝑainchoatur tēpus quietis in eo qd̓ eſt perfecte non albumeſſe. qꝛ dicat̉ aliqͥd fieri album in toto. a tempore ſiue dicat̉corrūpi in toto tꝑe. a. neceſſariū tamē eſt generatōem albiterminari aut eiuſdem corruptionē. ⁊ cū. c. ſit ille terminꝰiuxta iam dicta. neceſſario eſt eſſe generatū vel corruptuꝫin ipſo. c. ergo in illo finali tēpore pͥmū eſt verum dicere. ꝙeſt nō album qd̓ fiebat nō albuꝫ ante hoc in toto ꝯtinuotempore diſtincto. a. c. Et in illo eſt verum dicere ꝙ pͥmū